پىكىرلەر
اتتانداماي-اق ۇلتقا قىزمەت ەتۋگە بولادى
قازىر زاماننىڭ, بۇگىنگى حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ بەتالىسىنا, اشىق اقپاراتتىق كەڭىستىكتىڭ ۇستەمدىگىنە, كەز كەلگەن ەلدىڭ ىشكى ساياسي-ەكونوميكالىق جاعدايى مەن حالقىنىڭ كوڭىل كۇيىنىڭ اۋانىن باسقا كۇشتەردىڭ ءبىلۋ مۇمكىندىكتەرىنىڭ كوپتىگىنە قاراپ وتىرىپ, ءبىز ءۇشىن ەڭ دۇرىس جول «ۇندەمەي ءجۇرىپ-اق ۇلكەن ىستەر تىندىرۋ» قاعيداسىن ۇستانۋ ەكەنىن ايتقىمىز كەلەدى.
12 قازان, 2020
جازۋشى-دراماتۋرگ ءسۇلتانالى بالعاباەۆ سوڭعى جىلدارى جازعان «قازاقتىڭ قىزىل كىتابى» اتتى پۋبليتسيستيكالىق ماقالالار جيناعىندا: «مەن جاسى جەتپىستەن اسىپ بارا جاتقان زيالى اقساقالدى بىلەمىن. دەربەس زەينەتكەر, وقىعان-توقىعان ادام. ايتسە دە, ءوزىنىڭ بالالارى مەن نەمەرەلەرىنىڭ بىرەۋى ءبىراۋىز قازاقشا بىلمەيدى.
09 قازان, 2020
تاياۋدا استرونومدار عالامداعى قىزىق قۇبىلىستىڭ ءبىرىن انىقتادى. عارىش تۇكپىرىندەگى الىپ «قارا قۇردىمدى» التى گالاكتيكا اينالىپ ءجۇر ەكەن. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا, بۇل ەرەكشە اسپان دەنەسى «ۇلكەن جارىلىستان» كەيىن پايدا بولعان كورىنەدى.
08 قازان, 2020
العاشىندا ابەل تاسمان, ودان كەيىن دجەيمس كۋك كەلىپ, XVIII عاسىردا جاڭا زەلانديا دەپ ات قويىلعان ارالعا XIX عاسىردا ەۋروپالىقتار اعىلعانعا دەيىن ماوري حالقى ءداستۇرى, ءتىلى, تانىمى, وزىنە ءتان باي مادەنيەتىمەن جۇماق مەكەنىندە جايباراقات ءومىر ءسۇرىپ جاتقان-دى.
07 قازان, 2020
بۇگىن قازاق مەملەكەتتىگى تاريحىنداعى ەلەۋلى كۇننىڭ ءبىرى. بۇدان تۋرا ءجۇز جىل بۇرىن, دالىرەك ايتقاندا 1920 جىلى 6 قازاندا ورىنبوردا قاكسر كەڭەستەرىنىڭ قۇرىلتايى ءوتىپ, العاشقى كونستيتۋتسيالىق قۇجات قابىلدانىپ, كەڭەستىك قازاق رەسپۋبليكاسى قۇرىلدى. وسى تاريحي ساتتەن 1925 جىلعا دەيىن ورىنبور قالاسى الاشتىڭ استاناسى بولىپ تۇردى.
06 قازان, 2020
يزرايل ەلىنىڭ رەحوۆوت قالاسىندا ورنالاسقان ۆايزمان مەديتسينالىق عىلىمي-زەرتتەۋ ينسيتيتۋتىنىڭ پروفەسسورى, قاتەرلى ىسىك دەرتىن ەمدەۋدىڭ تانىمال مامانى روني سەگەر مىرزا ۇيالى تەلەفوندى ءار كەز قولدانعان تۇستا بولىنەتىن ەلەكتروماگنيتتىك ءورىس بارلىق تىرشىلىك يەلەرىنە, cونىڭ ىشىندە ادام اعزاسىنا اسا ۇلكەن زيان تيگىزەتىنىن دالەلدەپ شىقتى.
05 قازان, 2020
قازاقتار عارىش ەسىگىن اشقان كۇن
2 قازان – قازاقتاردىڭ عارىش ەسىگىن اشقان كۇنى سانالادى. تاريحتا سولاي جازىلعان. تاريحي دەرەكتەردىڭ بۇل كۇننىڭ ماڭىزدىلىعىن ءبىر ۇلتتىڭ ساياسي-قوعامدىق فورماتسيالىق ساتىداعى باسىنان كەشكەن قۇبىلىس, قيمىل-قوزعالىستارىمەن استاستىرۋى دا تەكتەن-تەك ەمەس.
02 قازان, 2020
كۇندەلىكتى ومىردە نەشە ءتۇرلى اداممەن جولىمىز توعىسىپ قالىپ جاتادى. جان-جاعىنداعىلارعا جاناشىرلىق تانىتىپ, مەيىرىم نۇرىن سەبەلەپ جۇرەتىن قاراپايىم, كىشىپەيىل, ادامگەرشىلىگى مول تۇلعالارعا كوپشىلىكتىڭ سۇيىسپەنشىلىگى مەن سىي-قۇرمەتى ارينە, قاي كەزدە دە جوعارى بولىپ قالا بەرمەك. الايدا جان دۇنيەڭىز تەك شۋاقتى كۇننىڭ شۇعىلاسىنا نۇرلانىپ, ءومىر كوشىندە الدىڭىزدان ۇنەمى وسىلاي جايساڭ جاندار عانا ۇشىراسا ما؟ ادامدار تۋرالى جاقسى ويلاۋ, جاقسىلىق جاساۋعا قۇشتارلىق بارلىق ادامنىڭ قولىنان كەلە بەرە مە؟
01 قازان, 2020
كەيدە تىرشىلىكتىڭ كۇيبەڭىنەن قاجىپ جۇرگەن كۇندەردە مەنى ءبىر بىرىنە ۇقسايتىن بىرنەشە وقيعا ۇدايى ويلانتۋشى ەدى. ويتكەنى قازىر قوعامدا قارا جۇمىس ىستەمەي-اق شارشاپ, دىڭكەلەپ جۇرگەن ادامدار وتە كوپ. ويدان ۋايىم-قايعىعا, كۇيزەلىسكە تۇسكەندەردى ءجيى ۇشىراتاتىن بولدىق. مۇندايدا سونىڭ بارلىعى نە ءۇشىن دەگەن ساۋالدىڭ تۋارى انىق قوي؟!
30 قىركۇيەك, 2020
«دودو پيتستسا» نەگە زاڭىمىزدى سىيلامايدى؟
گازەتىمىزدىڭ بۇعان دەيىنگى ءنومىرىنىڭ بىرىندە «Qazaqsha jaz» قوزعالىسى تۋرالى حابارلاعان ەدىك. بۇل جوباعا قاتىسۋشىلار كۇن سايىن مەملەكەتتىك تىلدە مالىمەت تاراتپايتىن ءتۇرلى كومپانيالاردىڭ الەۋمەتتىك پاراقشالارىنا كىرىپ, قازاقشا اقپارات بەرۋىن سۇراپ ءوتىنىش قالدىرادى.
29 قىركۇيەك, 2020
«ەر – ەلدىڭ ىق جاعىنىڭ قالاسى, جەل جاعىنىڭ پاناسى», «ەمەننىڭ يىلگەنى – سىنعانى, ەردىڭ ەكى سويلەگەنى – ولگەنى», «ەلى كۇيىنگەندە كۇيىنگەن باتىر, ەلى سۇيىنگەندە سۇيىنگەن باتىر, ەرەگەستە ءبىر ءوزى مىڭعا تاتىر», «ەردىڭ سىنشىسى – ەلى» دەپ ەر بالانى ەرلىككە باۋلۋدا ۇلتتىق ءداستۇر مەن تانىمنىڭ بەرەرى مول بولعان.
28 قىركۇيەك, 2020
دوستىقتىڭ دارگەيىندە كىم بار, كىم جوق؟!.
جۇمىستىڭ جوعارعى جاعىندا جازۋشىلار اللەياسى بار. اللەيا اباي كوشەسىنىڭ بويىندا جاتىر. ءىلياس, ساكەن, بەيىمبەتتىڭ ءمۇسىنى تۇر. توڭىرەكتەگى حالىق ءۇشىن دەمالۋعا, كروسسپەن شۇعىلدانۋعا تاپتىرماس مەكەن. ءبىز دە ءبىر مەزگىل بارىپ تۇرامىز. ويلانۋعا, وي قورىتۋعا ىڭعايلى. ادەتتەگى كەشكى سەرۋەندە ۆەلوسيپەد تەپكەن ءبىر بالاقايمەن قاقتىعىسىپ قالا جازدادىم. «بايقاپ ءجۇر» دەپ ءارى قاراي كەتە بەردىم. ءبىر كەزدە الگى بالاقايدىڭ سول ءبىر ساتتە ايتقان ءسوزى ويىما ورالا كەتتى. قۇدايىم-اۋ, نە دەپ ەدى؟! ەسىمە ءتۇستى: «برات, بىلاي تۇر».
25 قىركۇيەك, 2020
ەلىمەن ەتەنە جاقىن ارالاسىپ, كەم-كەتىگىن تۇگەندەپ, حالقىنىڭ باتاسىن العان بيلىكتىڭ كوسەگەسى كوگەرەتىنى, سونىڭ ارقاسىندا مەملەكەتتىڭ دە داۋلەتى ارتىپ, باسقالارمەن باسەكە بارىسىندا وق بويى وزىق بولاتىنى بەسەنەدەن بەلگىلى. بيلىك پەن قوعام اراسىنداعى تۇراقتى ديالوگ ورناتۋ ازىرگە قازاق بيلىگىنىڭ الدىنا قويعان مۇرات-ماقساتى عانا...
24 قىركۇيەك, 2020
الەمدى ابىگەرگە سالعان ىندەتتىڭ قارقىنىن ازىرگە الەۋمەتتىك اراقاشىقتىق ساقتاپ قانا السىرەتە الامىز. شاراسىزدان جاسالىپ جاتقان بۇل قادامنىڭ كەرى اسەرى – وقشاۋلانعان جۇرتتىڭ قارىم-قاتىناسىن ونلاين بايلانىس قامتاماسىز ەتىپ, ينتەرنەتكە تاۋەلدىلىك شامادان تىس اسىپ كەتتى. سوندىقتان گادجەتتەن قاشىقتىق ۇستاۋدىڭ دا ماڭىزى ارتا ءتۇستى.
23 قىركۇيەك, 2020
قيلى-قيلى تاعدىرلار بولاتىنى سياقتى ادام مىنەزى دە سان الۋان. ول – جەكە تۇلعانىڭ بولمىسىنان, سوزىنەن, كۇندەلىكتى قارىم-قاتىناسىنان كورىنىس تاباتىن ەرەكشە مانگە يە قۇبىلىس. ىسىنە ۇقىپتىلىق, سىپايىلىق, سەزىمتالدىق, قايىرىمدىلىق, مەيىرىمدىلىك, ادالدىق, سابىرلىق, جايدارىلىق, كەشىرىمشىلدىك, قاراپايىمدىلىق سياقتى اسىل قاسيەتتەردى بويىنا دارىتىپ, جان-جاعىنا شۇعىلا-نۇرىن سەبەلەپ جۇرەتىن ىشكى مادەنيەتكە باي جاندى قازاق ەجەلدەن كوركەم مىنەزدى ادام دەپ ايرىقشا باعالاعان.
22 قىركۇيەك, 2020
ەۋروپالىق اتاۋلاردان كوز سۇرىنەدى...
زاماناۋي ىرگەتاسى مىڭجىلدىقتار توعىسىندا قالانىپ, ساناۋلى جىلدار ىشىندە-اق عالامات سۇلۋ شاھارعا, ناعىز ۋربانيستىك جاۋھارعا اينالعان ەلوردامىز حالقىمىزدىڭ بولمىسىن ايگىلەپ تۇر. ۇلى دالانىڭ قاق تورىنەن ورىن تەپكەن ەڭسەلى شاھار بۇگىندە ايشىقتى استاناعا اينالدى.
21 قىركۇيەك, 2020
«سەن نەتكەن باقىتتى ەدىڭ كەلەر ۇرپاق, قارايمىن ەلەسىڭە مەن تاڭىرقاپ, جاڭعىرتىپ جەر سارايىن سەن كەلگەندە, كورپەمدى مەن جاتارمىن قىردا قىمتاپ» دەپ جىرلاعان ەدى قازاقتىڭ داۋىلپاز اقىنى قاسىم امانجولوۆ.
18 قىركۇيەك, 2020
ۋاقىتتار مەن حالىقتار كەڭىستىگىندەگى ءاربىر ۇلت پەن ۇلىستىڭ تاريحى سەكىلدى قازاقتىڭ دا تۇتاس تاريحى – ديالوگتار تاريحى. زامان مەن زامان, دالا مەن ادام, بابا پەن ۇرپاق, حان مەن قارا, حالىق پەن بيلىك ديالوگى. ءبىزدىڭ تاريحتى ءبىر جاقتى مونولوگ رەتىندە قاراۋعا بولمايدى, ول ءبىردىڭ عانا ءسوزى ەمەس, ءبىردىڭ زارى ەمەس, ءبىردىڭ شەرى ەمەس, ارقاشان ءبىرى بىرىنەن ءسوز سۇراعان, سوزگە كەزەك سۇراعان, سوزگە توقتاعان, دات ايتقان, ءدىل ايتا الماعاندى ءتىل ايتقان, ءتىل ايتا الماعاندى قوبىز بەن دومبىرا ايتقان, ايتەۋىر ءبىرتۇتاس سۇحباتتى, سىرلاسۋدى, شەرلەسۋدى, اقىلداسۋدى, كەڭەسۋدى ۇلتتىق ەرەكشەلىك, ۇلتتىق قۇندىلىق رەتىندە قالىپتاستىرا العان تاريح.
17 قىركۇيەك, 2020
بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا ەلىمىزدىڭ پالەنشە دەگەن عالىمى الەمدىك سىيلىق الىپتى, تۇگەنشە دەگەن جازۋشىسى شەتەلدىك مەدال يەلەنىپتى دەگەن اقپاراتتار ءجيى جاريالانادى. ارينە, وتانداستارىمىزدىڭ ەڭبەگى شارتاراپتىڭ بۇرىش-بۇرىشىندا مويىندالىپ جاتسا, قۋانامىز عوي. بىراق وسىنداي ماراپاتتاردىڭ كوبەيۋى ءتۇرلى ويعا جەتەلەيدى.
16 قىركۇيەك, 2020
«ادام دەگەن ءبىر جالاڭاش نارسە. مىنەز, اقىل, ءسوز ونىڭ كيىمى ەسەپتى. وسىلار كوركەم بولسا, جۇرت كوزىنە كورىكتى, سۇيكىمدى كورىنەدى» دەگەن ەكەن ءماشھۇر ءجۇسىپ كوپەەۆ. دانىشپان لەۆ تولستوي «اقىلىڭا ازىقتى كوپ بەرۋگە تىرىس» دەسە, فەدور دوستوەۆسكي «ادام بويىنداعى باعالاۋعا لايىق قاسيەت – اقىل ەمەس. قايتا سول اقىلدى باسقاراتىن قاسيەتتەر: مىنەز, جۇرەك, مەيىرىمدىلىك, تازا وي» دەپتى.
15 قىركۇيەك, 2020