قوعام • 24 قىركۇيەك، 2020

تۇراقتى ديالوگتىڭ توركىنى

38 رەت كورسەتىلدى

ەلىمەن ەتەنە جاقىن ارالاسىپ، كەم-كەتىگىن تۇگەندەپ، حالقىنىڭ باتاسىن العان بيلىكتىڭ كوسەگەسى كوگەرەتىنى، سونىڭ ارقاسىندا مەملەكەتتىڭ دە داۋلەتى ارتىپ، باسقالارمەن باسەكە بارىسىندا وق بويى وزىق بولاتىنى بەسەنەدەن بەلگىلى. بيلىك پەن قوعام اراسىنداعى تۇراقتى ديالوگ ورناتۋ ازىرگە قازاق بيلىگىنىڭ الدىنا قويعان مۇرات-ماقساتى عانا...

جاقىندا گازەتىمىزدە جامبىل وبلى­سىن­دا­عى مەنشىكتى ءتىلشىمىز حاميت ەساماننىڭ «ۇيگە گاز كىرگىزۋ قۇنى نەلىكتەن 1 ملن تەڭگەدەن جوعارى؟» (17.09.2020 دەگەن ماقالاسى جارىق كوردى. سويتسە، كەزىندە «قورداي-شۋ» جوعارى قىسىمدى گاز قۇبىرىنىڭ تۇساۋىن تۇڭعىش پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ءوزى كەسىپ،  شۋ اۋدانىنىڭ تۇرعىندارىن قۋانىشقا بولەپتى. ەلباسى قۋانىشتىڭ اقىرى پروبلەماعا ۇلاسارىن قايدان ءبىلسىن؟! ءسوزدىڭ توقەتەرى، اۋدان ورتالىعى تولە بي اۋىلىنىڭ تۇر­عىن­دا­رى بەس جىلدان بەرى سول تابيعي گازدىڭ قىزىعىن كورە الماي كەلەدى. «پاريەۆ» جشس گازبەن قامتۋ ءۇشىن 2015 جىلى   ءار ۇيگە 380 مىڭ تەڭگە قويسا، 2016 جىلى 570 مىڭ تەڭگەگە كوتەرەدى، بۇگىندە 1 ميلليون تەڭگەگە جەتكەن. بەس جىل ىشىندە اۋىل تۇرعىندارىنىڭ 30 پايىزى عانا گازبەن قامتىلعان. ويتكەنى جوعارىداعى سومانى تولەۋدى  اۋىل تۇرعىندارىنىڭ قالتاسى كوتەرمەيدى. تولەبيلىكتەر ەندى اتالعان پروبلەمانى شەشۋ ءۇشىن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتان كومەك سۇراپ وتىر.

سوندا دەيمىز-اۋ، اۋدان كولەمىندەگى شەشىلۋى ءتيىس ماسەلەگە پرەزيدەنت ارالاسۋى كەرەك پە؟ مەملەكەت باسشىسى سەنىم ءبىلدىرىپ تاعايىنداعان وبلىس اكىمى جەرگىلىكتى حالىقتىڭ تۇيتكىلدى پروبلەماسىن  شەشە الماي ما؟ الدە «پاريەۆ» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنە قاتىستى پروبلەمانىڭ ءتۇيىنىن تارقاتۋعا جەرگىلىكتى باسشىلاردىڭ، قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ وكىلەتتىگى جۇرمەي مە؟

ايتپاقشى، اتىراۋلىق ءتىلشىمىز جولداسبەك كوشەرباي ۇلىنىڭ «كوپ باسشى ما، الدە كوشباسشى ما؟» (9.09.2020) ماقالاسىندا جازعانىنداي قىزىلقوعا اۋدانىنىڭ ساعىز اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى قوڭىراۋلى، كەنباي اۋىلدارىنا اسفالت، تابيعي گازدىڭ جوقتىعىن ايتپاعاندا، اۋىل تۇرعىندارى ءالى كۇنگە دەيىن ارتەزيان قۇدىعىنان سۋ ءىشىپ وتىرعان كورىنەدى. ەلدى مەكەندەرگە اكىمدەر ات ءىزىن سالماعان. اۋىلداعىلار وڭىردەن سايلانعان پارلامەنت دەپۋتاتتارىن تانىمايدى دا ەكەن. نۇر-سۇلتانداعى بيلىكتىڭ قوعاممەن تىعىز بايلانىس ورناتىپ، «حالىقتىڭ ءۇنىن ەستۋ» دەگەنى جەرگىلىكتى اكىمدىكتەرگە ءالى جەتپەگەنى مە؟

جەرگىلىكتى اكىمدىكتەر دەمەكشى، كەڭەس وداعى تۇسىندا ازىلگە بەرگىسىز ءبىر ءتامسىل بولاتىن ەل اۋزىندا. «زاڭ دەگەنىڭدى ماسكەۋدە قابىلدايدى، ول باس قالانىڭ وزىندە تولىق  ورىندالمايدى ەكەن. زاڭ الماتىدا جارتىلاي ورىندالسا، وبلىس ورتالىقتارىندا شالا-جانسار كۇيىندە جۇزەگە اسادى». تاۋەلسىز قازاقستاندا مەملەكەتتىڭ بيۋروكراتيالىق باسقارۋ ماشيناسى بايىرعى قالپىندا جۇمىس ىستەيتىن سەكىلدى. استانادا  قابىلدانعان زاڭدار، جارلىقتار، قاۋلىلار توعىزىنشى تەرريتوريانىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنە جەتەم دەگەنشە دىڭكەلەپ، يممۋنيتەتى السىرەپ، جاداپ-جۇدەپ جەتەتىن ءتارىزدى مە، قالاي؟ بولدىرعان قۇجاتتىڭ كۇش-قۋاتى بولۋشى ما ەدى، تولىقتاي جۇزەگە اسپايتىنى سول. وسى ءتامسىلدى استاناداعى كەرەناۋ كەڭسەدە قىزمەت ەتەتىندەردىڭ ەسكەرگەنى ابزال-اۋ. ايتپەسە،  جوعارىدا قابىلدانعان شەشىمدەردى ورىنداۋعا جەرگىلىكتى اكىمدىكتەردىڭ نيەتى ءتۇزۋ عوي. الدە جوعارىداعىلار تاپسىرمانى بەرگەندە اۋدانداعىلاردىڭ  مۇمكىندىگىن ەسكەرمەي مە؟

جالپى، ەلوردا تورىندە قۇزىرلى ورىنداردا قىزمەت ەتەتىندەر  حالىققا قىزمەت ەتۋدىڭ الۋان ءتۇرلى ءادىس-ءتاسىلىن ويلاستىرادى عوي.  قايتسەك حالقىمىزدىڭ قاجەتىنە جارايمىز، تۇرمىسىن قالاي جەڭىلدەتەمىز دەگەن ويدان تۋعان قىزمەت كورسەتۋ تۇرلەرى شەتىنەن. ماسەلەن، سەرۆيستىك قىزمەت حالىقپەن بايلانىستى جاقسى جولعا قويۋى ءتيىس. بىراق ونى جەرگىلىكتى اكىمدىكتەردىڭ جەتە تۇسىنبەيتىنى رەفورمانىڭ تولىققاندى جۇزەگە اسۋىنا كەدەرگى كەلتىرەدى ەمەس پە. ماسەلەن،  پاۆلودار وبلىسىنداعى اققۋلى، تەرەڭكول، اقتوعاي، جەلەزين جانە ۋسپەن اۋداندارىنداعى سەرۆيستىك اكىمدىكتەر تالاپقا ساي كەلمەيتىن عيماراتتاردا ورنالاسقان كورىنەدى. ال باياناۋىل سەرۆيستىك اكىمدىگى ءبىر كۇن عانا اشىلىپ، كەيىننەن جابىلىپ قالعان. استانادا قابىلدانعان قۇجاتتاردىڭ ايماقتاردا ءوز دەڭگەيىندە ورىندالماعانى حالىقتىڭ كوڭىل كۇيىنە، الەۋمەتتىك جاعدايىنا، جالپى بيلىككە دەگەن كوزقاراسىنا اسەر ەتەتىنى تۇسىنىكتى. ولاي بولسا، «حالىق ۇنىنە قۇلاق اسۋدىڭ» باستى شارتى  قابىلدانعان شەشىمدى، بەرگەن ۋادەنى  تولىققاندى ورىنداۋ بولماقشى...

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار