– قادىرلى سۇلتەكە, مەرەيلى جاسىڭىز قۇتتى بولسىن! ماڭدايىڭىزعا جازىلعان تاعدىر-تالايىڭىزعا ريزاسىز با؟
– «وكىنىشتى كوپ ءومىر كەتكەن ءوتىپ» دەپ اباي جارىقتىق ايتقانداي, ازدى-كوپتى جاس جاسادىق. ماڭدايىما جازىلعان تاعدىر-تالايىما ريزامىن. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستان كەيىن 1946 جىلى مامىر ايىنىڭ 21 كۇنى قىزىلوردا وبلىسى شيەلى اۋدانىنىڭ «1 ماي» اۋىلىندا دۇنيەگە كەلىپپىن. ەرجەتكەن سوڭ قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىن ءبىتىرىپ, ء«بىلىم جانە ەڭبەك» جۋرنالىندا, «جالىن» باسپاسىندا, ع.مۇسىرەپوۆ اتىنداعى تەاتردا جۇمىس ىستەدىم. سودان ەلىمىز تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەن 1992 جىلدان باستاپ, 2017 جىلعا دەيىن شيرەك عاسىر تابان اۋدارماي دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعى تورالقا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى بولىپ قىزمەت اتقاردىم. تاعدىرىما قانداستارعا قامقورلىق جاساۋ بۇيىرعانىن ماقتانىش ەتەمىن.
– قاۋىمداستىققا قالاي تاپ بولدىڭىز؟
– 1991 جىلدىڭ سوڭى ەدى. ءبىر شارۋامەن قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىلىعىنا جاقىندا سايلانعان قالداربەك نايمانباەۆتىڭ كەڭسەسىنە باردىم. قالەكەڭ مەنى كوردى دە «سەن سىرتتاعى قازاقتار تۋرالى جازىپ ءجۇرسىڭ عوي؟», دەدى. ء«يا, جازىپ ءجۇرمىن» دەدىم. «ولاي بولسا سول جازعاندارىڭدى بۇدان بىلاي ءىس جۇزىندە جۇزەگە اسىراسىڭ» دەپ, ءمان-جايدى تاپتىشتەپ ءتۇسىندىردى. ماسەلە بىلاي ەكەن: جاقىندا عانا پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ رەسمي ساپارمەن تۇركياعا بارىپ, سونداعى قازاقتارمەن كەزدەسىپتى. ولار نۇرەكەڭە «الماتىدا الەم قازاقتارىنىڭ باسىن قوسىپ جيىن وتكىزسەڭىز» دەگەن ۇسىنىس ايتىپتى. ونى قۇپ كورگەن پرەزيدەنت بۇل ءىستى اتقارۋدى جازۋشىلار وداعىنا تاپسىرعان ەكەن. ءسويتىپ, وسى شارۋا باستالعاندا سىرتتاعى قازاقتار تۋرالى ءجيى ماقالا جازىپ جۇرگەن مەن قالەكەڭ ەسىنە ءتۇسىپپىن.
– سوندا بۇل 1992 جىلى قىركۇيەك ايىنىڭ سوڭىندا وتۋگە ءتيىس دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ تۇڭعىش قۇرىلتايىنا دايىندىق شاراسى عوي؟ جۇمىستى نەدەن باستادىڭىز؟
– دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ باسىن قوسىپ قۇرىلتاي وتكىزۋ ءۇشىن جازۋشىلار وداعى جانىنان قوعام قايراتكەرلەرىنەن تۇراتىن كوميتەت قۇرىلدى. ونىڭ توراعالىعىنا قالداربەك نايمانباەۆ بەكىتىلىپ, جاۋاپتى حاتشىلىق مىندەتى ماعان جۇكتەلدى. ءبىرىنشى كەزەكتە, سۋرەتشى بەيسەن سەرىكباەۆقا تاپسىرىس بەرىپ «دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ قۇرىلتايى» لوگوتيپىن دايىنداتتىق.
ودان كەيىن قۇرىلتايعا شاقىرىلاتىن قوناقتار ءتىزىمىن ازىرلەدىك. بۇل ءتىزىم بويىنشا الىس-جاقىن شەتەلدەردەن 200, كورشىلەس رەسپۋبليكالاردان 100 دەلەگات قاتىساتىن بولدى. كەلەسى كەزەكتە, الەمنىڭ ءار تۇكپىرىنەن كەلەتىن اعايىنداردىڭ ۇشاق قاتىناسىن رەتتەۋ بارىسىندا اجەپتاۋىر قينالدىق. ويتكەنى بۇل تۇستا الماتى اۋەجايىنىڭ ەۋروپا ەلدەرىمەن تىكەلەي ۇشاق قاتىناسى جوق ەدى. شەتتەگى اعايىن ىستانبۇل ارقىلى كەلەتىن بولدى. ونىڭ وزىندە الماتى – ىستانبۇل رەيسى اپتاسىنا ءبىر-اق رەت قاتىنايدى. قىسقاسى, ەۋروپالىق قوناقتار جيىن باستالاردان ءبىر اپتا بۇرىن جەتۋى جوسپارلاندى. ەندى ء«بىر جۇما بۇرىن كەلگەن قانداستاردى قايدا اپارامىز؟» دەگەن سۇراق تۋىندادى.
– بۇل ماسەلەنى قالاي رەتتەدىڭىزدەر؟
– بۇل ماسەلەگە بايلانىستى 1992 جىلى 11 ماۋسىمدا جازۋشىلار وداعىندا جوعارعى كەڭەستىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى ەربول شايمەردەنوۆتىڭ باسقارۋىمەن ماڭىزدى جيىن ءوتىپ, ۇكىمەت ارالاسپاسا شەشىمىن تاپپايدى دەگەن ءپاتۋا ايتىلدى. ناتيجەسىندە, دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ قۇرىلتايىن وتكىزۋ جونىندە ۇكىمەت قاۋلىسى شىعىپ, ۇيىمداستىرۋ كوميتەتى قۇرىلدى. بارلىق باسقارۋ مينيسترلەر كابينەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى مىرزاتاي جولداسبەكوۆكە جۇكتەلدى. ورىنباسارلارى بولىپ جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى قالداربەك نايمانباەۆ, پرەزيدەنت اپپاراتىنداعى ىشكى ساياسات ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى التىنبەك سارسەنباەۆ بەكىتىلدى. جۇمىس توبىنىڭ مۇشەلەرى رەتىندە اپپاراتتا قىزمەت ىستەيتىن ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ, الىبەك اسقاروۆ, سەرىك سەيدۋمانوۆ جانە مەن قوسىلدىم. كەشىكپەي 1992 جىلى 27 تامىزدا «دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ قۇرىلتايى 29 قىركۇيەكتە وتكىزىلسىن» دەگەن ۇكىمەت قاۋلىسى شىقتى.
– راسىندا اتالعان قۇرىلتاي تاۋەلسىزدىك جىلدارى ايتۋلى وقيعا رەتىندە تاريحقا قاتتالدى. ال ءسىز وسى ءبىر ابىرويلى ءىستىڭ باسى-قاسىندا ءجۇردىڭىز, دۇنيەجۇزى قازاقتار قاۋىمداستىعىن قۇرۋعا اتسالىستىڭىز. سولاي ەمەس پە؟
– الەم قازاقتارى باس قوسقان قۇرىلتاي سول 29 قىركۇيەكتە الماتىداعى اباي اتىنداعى وپەرا جانە بالەت تەاترىندا سالتاناتتى تۇردە اشىلدى. سالتاناتتى جيىندا دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ قاۋىمداستىعىن قۇرۋ تۋرالى ماسەلە كوتەرىلىپ, سول كەزدەگى پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ تورالقا توراعاسى بولىپ سايلاندى. ءبىرىنشى ورىنباسارلىعىنا قالداربەك نايمانباەۆ بەكىتىلدى. الەمنىڭ ءار تۇكپىرىنەن كەلگەن قوناقتار شات كوڭىلمەن ەلدەرىنە قايتتى.
وسىمەن ءبارى اياقتالعان شىعار دەپ ادەتتەگىدەي تەاترداعى جۇمىسىما كەلىپ وتىر ەدىم, قالەكەڭ شاقىردى. باردىم. «سەن نەگە كەتىپ قالدىڭ؟». «قۇرىلتاي جۇمىسى اياقتالدى عوي مەنىڭ قاجەتىم قانشا؟». قالداربەك اعا شورشىپ ءتۇسىپ:
– سەن كەتسەڭ, قاۋىمداستىقتى كىم قۇرادى؟ – دەدى. مەن ايتتىم:
– قاۋىمداستىق قۇرىلىپ قويعان جوق پا؟
سويتسەم, مەنىڭ «قاۋىمداستىق قۇرىلدى» دەپ جۇرگەنىم جيىن ۇستىندە ايتىلعان اۋىزەكى ءسوز عانا ەكەن. ونى ادىلەت مينيسترلىگىنە تىركەتۋ كەرەك ەكەن. وسى جۇمىس ماعان جۇكتەلدى. اياڭداپ ادىلەت مينيسترلىگىنە كەلدىم. ونداعىلار قولىما قاۋىمداستىقتى قۇرىپ, تىركەۋدەن وتكىزۋ ءۇشىن كەرەك قۇجاتتاردىڭ ءتىزىمىن ۇستاتتى. باستى قۇجاتتار – قۇرىلتايدىڭ قاۋىمداستىق قۇرۋ جونىندەگى حاتتاماسى, 15 ادامنان تۇراتىن قۇرىلتايشى توپ جانە قۇرىلتاي بەكىتكەن جارعى قاجەت ەكەن. قولىمدا بۇلاردىڭ ءبىرى دە جوق. ەندى نە ىستەۋ كەرەك؟
ءسويتىپ جۇرگەندە قازاق راديوسى «قۇرىلتاي جينالىستى ۇنتاسپاعا جازىپ الدى» دەگەن حابار ەستىدىم. ءۇنتاسپانى تاۋىپ الىپ, ايتىلعان سوزدەردى قاعازعا ءتۇسىرىپ, حاتتاما جاسادىم. سوڭىنا حاتشى رەتىندە ءوزىم قول قويدىم. تاعى ءبىر زاڭگەرگە جالىنىپ ءجۇرىپ جارعى دايىنداتتىم. ىنتالى توپ ماسەلەسىن رەتتەدىم. قىسقاسى, 1992 جىلدىڭ قاراشا ايىندا ادىلەت مينيسترلىگىنەن قاۋىمداستىقتىڭ تىركەلگەنى تۋرالى كۋالىكتى الىپ قالەكەڭە كەلدىم. جارىقتىق كۋالىكتى كوردى دە: «وتە جاقسى! سەن بۇدان بىلاي جاڭادان قۇرىلعان قاۋىمداستىق توراعاسىنىڭ ورىنباسارى بولاسىڭ», دەدى. سونىمەن قاۋىمداستىقتى اياعىنان تۇرعىزىپ, قاتارعا قوسۋ جۇگى مەنىڭ موينىما جۇكتەلدى. جازۋشىلىعىم جايىنا قالدى.
– قاۋىمداستىقتىڭ قاتارداعى ورىنباسارى رەتىندە جۇمىستى نەدەن باستادىڭىز؟
– ماماندىعىم جازۋشى-جۋرناليست بولعاندىقتان قاۋىمداستىقتىڭ ماقساتى مەن مىندەتىن قوعامعا ناسيحاتتاۋدان باستادىم. گازەتتەرگە سونىڭ ىشىندە «ەگەمەن قازاقستان» باسىلىمىنا ۇزدىكسىز ماقالا جازدىم. اتاپ ايتسام, شەتەل قازاقتارى جانە كوشى-قون تۋرالى «قازىنالى كوشتىڭ قادىرىن بىلەيىك» (24.04.1993), «قابىلدانعان زاڭ قايدا قالدى؟» (28.11.1998), «ورالمانداردى ورنالاستىرۋداعى ورالىمسىزدىقتار» (25.01.2005), ت.ب. بارلىعى 37 ماقالا جاريالاپپىن. اعا گازەتتە كوتەرىلگەن كەيبىر ماسەلە ۇكىمەت تاراپىنان قولداۋ تاۋىپ, «قازاقستان» قوعامىن دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعىنا قوسۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. قوعامنىڭ زەنكوۆ كوشەسىندەگى شاعىن كەڭسەسى مەن بىرنەشە قىزمەتكەرى قاۋىمداستىق قاراماعىنا ءوتتى. ودان كەيىن 90-جىلدارى «قازاقستان» تەلەارناسىندا جىلدان استام «قاۋىمداستىق» دەيتىن حابار جۇرگىزدىم.
– باسىلىم بەتتەرىندە جارىق كورگەن جازبالارىڭىز ناتيجە بەردى مە؟
–جازعان دۇنيەلەرىم جوعارى جاققا جەتىپ, ناتيجەلى بولدى. «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنە جارىق كورگەن «الىستاعى اعايىن قايدا وقيدى؟» دەگەن ماقالامنىڭ ارقاسىندا قاراتاۋ قالاسىندا شەتەلدەگى قازاق بالالارىنا ارنالعان 40 ورىندىق دايىندىق ءبولىمى اشىلدى. ۋاقىت وتە كەلە 1996 جىلى «شەتەلدەگى وتانداستاردى قولداۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى» قابىلداندى. سىرتتاعى قازاق بالالارى ەتنوستىق وتانى قازاقستانداعى لاگەرلەرگە كەلىپ تىنىعۋى دا تۇڭعىش رەت ۇيىمداستىرىلدى.
– قاۋىمداستىق شەتتەگى قازاقتارمەن رۋحاني بايلانىس ورناتۋ ارقىلى حالىقارالىق كوشى-قون ماسەلەسىنەن دە قالىس قالماعانى بەلگىلى. بيىل ۇلى كوشكە 35 جىل تولىپ وتىر. وسى تۋرالى نە ايتاسىز؟
بىرىنشىدەن, قازاقستان كوشى-قون ساياساتى – تاۋەلسىزدىكتىڭ جەمىسى. سوندىقتان بۇل قوزعالىس كەزەڭ-كەزەڭنەن تۇرادى. تاريحقا كەلسەك, ۇلى كوشتىڭ اۋىرلىعىن كوتەرگەن مەكەمە – ەڭبەك مينيسترلىگىنە قاراستى عازيز ەسمۇقانوۆ باستاعان كوشى-قون دەپارتامەنتى جانە ونىڭ قىزمەتكەرلەرى: پامير كاماليەۆ, مۇحيت ءىزبانوۆ, مارات توقسانباەۆتار. ودان كەيىن كوشى-قونعا جاناشىرلىق تانىتقان ادام – ىشكى ىستەر مينيسترلىگى پاسپورت جانە ۆيزا جۇمىستارى باس باسقارماسىنىڭ باستىعى ءومىرباي مۇساەۆ.
العاشقى كوشتى ەلىمىز تاۋەلسىزدىگىن جاريالاماي تۇرعان 1991 جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا موڭعوليا قازاقتارى باستادى. وسى جىلدىڭ كۇزىندە كوش قارقىن الىپ, باي-ولكە اۋەجايىنا كۇنىنە التى-جەتى ۇشاق قونىپ, قازاقتاردى وسكەمەنگە تاسىدى.
كەلەسى 1992 جىلى وزبەكستان, تۇرىكمەنستان, قىرعىزستان قازاقتارىنىڭ جۇگىن تيەگەن كولىكتەر شەكارادان اعىلدى. 1993 جىلدىڭ قاراشا ايىندا سوعىس ءجۇرىپ جاتقان تاجىكستاننان ءبىر پويىز قازاق وڭتۇستىك قازاقستان جانە جامبىل وبلىستارىنا اكەلىندى. بۇدان كەيىن ەكى پويىز يرانداعى قازاقتارعا اتتانىپ, تۇرىكمەنستان – يران شەكاراسىنان ءبىر جارىم مىڭ ادامدى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنا جەتكىزدى. پويىزعا سىيماعان يراندىق اعايىندار ارنايى كەمەمەن كاسپي تەڭىزى ارقىلى اقتاۋعا بەت الدى. بۇدان كەيىن ساۋد ارابياسى, اۋعانستان, تۇركيا قازاقتارىنا ارنايى ۇشاقتار جىبەرىلدى.
قالداربەك نايمانباەۆ باستاعان دۇنيەجۇزى قازاقتار قاۋىمداستىعى قىزمەتكەرلەرى شەتەلدەرگە ءجيى شىعىپ, ونداعى اعايىندارعا اتاجۇرتقا ورالۋدىڭ ءجون-جوباسىن كورسەتىپ, كەلەتىن وتباسىلاردىڭ ءتىزىمىن جاساپ, كوشى-قون مەكەمەلەرىنە وتكىزىپ تۇردىق. ءالى ەسىمدە 1993 جىلى قاۋىمداستىققا تۇركياعا اۋعانستاننان اۋىپ كەلگەن قازاقتار قيىندىققا ۇشىراپ, اتاجۇرتقا جەتە الماي وتىر دەگەن توتەنشە حابار ءتۇستى. وسىعان وراي, ىستانبۇلعا ۇشىپ بارىپ 300-دەن استام قازاق وتباسىن, ءبىر مىڭداي ادامدى تىزىمگە الىپ, ونى رەسپۋبليكالىق كوشى-قون دەپارتامەنتىنە اكەلىپ تاپسىردىم. ارادا كوپ ۋاقىت وتپەي ىستانبۇلعا ارنايى ۇشاق جىبەرىلىپ, تىزىمدەگى وتباسىلار قىزىلورداعا جەتكىزىلدى.
وسىنداي جان-جاقتى جۇمىس ناتيجەسىندە شەتەل قازاقتارى اتاجۇرتقا اعىلىپ كەلىپ, جىل سايىنعى كوشى-قون كۆوتاسى العاشقى كەزدە 20 مىڭ وتباسىنا ياعني 100 مىڭ ادامعا دەيىن جەتتى. كەيىن بۇل كورسەتكىش 30-40 مىڭ ادام توڭىرەگىندە بولدى. بۇل اعايىندار ەشقانداي قيىندىق كورمەي, اۋرە-سارساڭعا تۇسپەي, بىردەن ازاماتتىق الىپ, ساتىمەن ورنالاستى.
جوعارىداعىداي قامقورلىقتىڭ ناتيجەسىندە اتاجۇرتقا ءبىر جارىم ميلليوننان استام قانداسىمىز ورالىپ, ەل حالقىنىڭ بۇگىنگىدەي 21 ميلليونعا جاقىنداۋىنا قوماقتى ۇلەس قوستى. قانداستار كوشى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق, مادەني-رۋحاني دارەجەمىزدىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە دە ۇلكەن كومەگىن تيگىزدى. مادەنيەتىمىز, ادەبيەتىمىز بەن ونەرىمىز كوپتەگەن دارىندى تۇلعامەن تولىقتى. ورالمانداردىڭ ءبارى قازاق تىلىندە سويلەيدى, مۇنىڭ ءوزى انا ءتىلىمىزدىڭ جاعدايىنىڭ جاقسارۋىنا بارىنشا ىقپال ەتتى.
وكىنىشكە قاراي, 2010 جىلداردان باستاپ قانداستار كوشى ازايا باستادى. قازىر قانداستار كوشىنە بولىنەتىن كۆوتا جىلىنا ەكى-ءۇش مىڭ ادام توڭىرەگىندە عانا. بۇرىنعىداي شەتەلدەرگە بارىپ, ۇيىمداستىرىپ اكەلۋ مۇلدەم توقتادى. قازىر قانداستار اتاجۇرتقا ءوز كۇشىمەن ورالىپ جاتىر. ءبىز قالاي دەگەندە دە بۇل باعىتتاعى جۇمىستى ۇزبەۋىمىز كەرەك.
كەيىنگى ۋاقىتتا قانداستارعا قازاق تىلىنەن ەمتيحان تاپسىرۋ كەرەك دەگەن ەرەجەسى شىعىپتى. ءبىز شەتتەگى قازاق انا تىلىندە وقىماعانىن ەسكەرۋىمىز كەرەك. سول ەرەجەنى ويلاپ تاپقان مەكەمەلەردەگى قازاقتاردان قازاق تىلىنەن ەمتيحان السا, ءبىرازىنىڭ اياعى اسپاننان كەلەتىنى انىق. وسىنداي جاعدايدا شەكارادان جاڭا عانا اتتاعان قانداستىڭ ءتىل ەمتيحانى ەمەس, اتاجۇرتقا دەگەن نيەتى ماڭىزدى.
– سىزدەر قۇرعان دۇنيەجۇزى قازاقتار قاۋىمداستىعى ءالى بار. وسىمەن قاناتتاس سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى جانىنان «وتانداستار قورى» كوممەرتسيالىق ەمەس اكتسيونەرلىك قوعامى جۇمىس ىستەپ تۇر. وسىلاردىڭ جۇمىسى ءوزارا ۇيلەسكەن بە؟
– سوڭعى بەسىنشى قۇرىلتايدا قاۋىمداستىقتىڭ جانىنان «وتانداستار قورىن» قۇرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعان. قۇرىلتاي ءماجىلىسىن جۇرگىزۋشىلەر بۇل ۇيىم قاۋىمداستىقپەن بىرلەسىپ شەتەلدەگى اعايىندارمەن بايلانىستى بۇرىنعىدان دا نىعايتىپ, ولاردىڭ كوشىپ كەلۋىن كوبەيتۋگە ۇلەس قوسادى دەگەنى ەسىمدە. «وتانداستار قورىنا» مەملەكەتتەن قوماقتى قارجى بولىنەدى. قور مەملەكەت قولداۋىن دۇرىس پايدالانىپ, شەتەل قازاقتارىمەن بايلانىستى جاقسارتىپ, قانداستار كوشىن كوبەيتۋگە كۇش سالادى دەپ جوسپارلانعان. سوندىقتان بۇل قوردىڭ بەرگەن ۋادەسىنىڭ ۇدەسىنەن شىعۋىن تىلەيمىز.
ال قاۋىمداستىققا كەلسەك, قىزمەتكەرلەرى ايىندا, جىلىندا ون شاقتى ادامنىڭ باسىن قوسىپ, ءبىر جينالىس وتكىزىپ, سوعان ريزا كوڭىلمەن سۋرەتتەرىن الەۋمەتتىك جەلىگە جاريالاپ قويادى. باسقا توتەنشە جۇمىسى بايقالمايدى. وسىدان ءتورت-بەس جىل بۇرىن قاۋىمداستىق قانداستارعا ارناپ كەرەمەت جاقسى ۇيلەر سالىپ جاتىر دەگەن جاقسى حابار جەلدەي ەسىپ تاراعان. بىراق ونىڭ ناتيجەسىن ءالى كورە الماي وتىرمىز.
ءسوزىمدى تۇيىندەپ ايتسام, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ كەيىنگى جىلدارى قانداستار كوشىن كوبەيتۋ ماسەلەسىن بىرنەشە رەت كۇن تارتىبىنە قويىپ, ناقتى تاپسىرمالار بەردى. بۇل ماسەلەگە تىكەلەي قاتىسى بار ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ, ىشكى ىستەر, سىرتقى ىستەر مينيسترلىكتەرى مەن دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعى جانە «وتانداستارى قورى» بىرلەسە وتىرىپ, پرەزيدەنت تاپسىرماسىن بۇلجىتپاي ورىنداۋعا كىرىسسە, الداعى ۋاقىتتا ءبارى رەتتەلەتىنى انىق. قانداستارعا قامقورلىق ەلدىك ۇستانىم بولا بەرەتىنىنە سەنەمىن.
اڭگىمەلەسكەن –
بەكەن قايرات ۇلى,
«Egemen Qazaqstan»
