قازاقتىڭ دالاسىندا قاناتىن ەركىن سەرمەگەن اقىننىڭ تاعى ءبىر تاعدىرلى ساپارى سىر وڭىرىندە جالعاسىپتى. باتىس وڭىرىندە باستالعان جىر-كەرۋەنىن شالقار تەڭىزگە قاراي بۇرعان مۇقاعالي ماقاتاەۆ ارالدىڭ تەمىرجول ۆوكزالىنا ءبىر-اق توقتايدى. الدىن الا ەسكەرتۋسىز كەلگەن سوڭ, دىتتەگەن جەرىنە جەتكەننەن كەيىن عانا بۇرىن كورمەگەن مەشىتباي قۇتتىقوۆتى ىزدەۋگە كىرىسەدى. وسىدان-اق اقىن جۇرتىنىڭ اقەدىل كوڭىلىنە ارقا سۇيەگەنى انىق كورىنبەي مە؟ الدىنان كەزىككەن جاس جىگىتكە «وسىندا مەشىتباي قۇتتىقوۆ دەگەن اقىن بار» دەپ, بايلانىستىرۋدى سۇرايدى. تانىس ەسىمدى قۇلاعى شالعان جىگىت مۇقاعاليدى ۆوكزال ىشىنە كىرگىزىپ, تەلەفونعا الىپ بارادى.
قازالى توپىراعىندا دۇنيەگە كەلگەن مەشىتباي قۇتتىقوۆ ول ۋاقىتتا ارال اۋداندىق اۆتوينسپەكتسياسىنىڭ باستىعى ءارى اتاعى ەلگە ءمالىم اقىن. عۇمىرىن ىشكى ىستەر سالاسىنا ارناعان ول قالامىن دا جانىنا سەرىك ەتتى. «وكىنەم سەن تالىقسىپ جاتقانىڭدا, ءبىر تامشى سۋ تامىزباي كەتكەنىمە» دەپ تەڭىز-اناسىنىڭ الدىندا پەرزەنت كوڭىلى شارق ۇردى. «ارالدى ءسۇيۋ كەرەك قايتقاندا دا» دەپ ادامزاتتى كۇدەر ۇزبەۋگە شاقىردى. سول انتىنا ءوزى دە ادال بولدى. اقىننىڭ شاڭىراعىندا قازاقتىڭ قاي زيالىسى بولمادى دەڭىزشى. ءسىرا, ادامنىڭ تۋعان جەرىنە تارتىپ تۋاتىنى اقيقات بولار. ايتپەسە مۇقاعاليعا الاتاۋداي ايبار, مەشىتبايعا ارالداي شالقار كوڭىل بۇيىرار ما ەدى؟
سونىمەن تەلەفون تۇتقاسىن ۇستاعاننان الىپ اقىن: «مەشىتجان, كاسپيدى ءىشىپ, ارالمەن باس جازۋعا كەلدىم», دەگەن ەكەن. تاقىرعا تاۋ كوشكەندەي اسەر بەرگەن مىنا حاباردى ەستىگەن سوڭ, مەشىتباي دەرەۋ جەتىپ, مۇقاعاليدى شاڭىراعىنا الىپ بارادى.
وسىدان سوڭ تەڭىز ۇلى تاۋ بالاسىن تۋعان ولكەسىنىڭ تابيعاتىمەن تانىستىرىپ, تەڭىز تىرشىلىگىنە قانىقتىرادى. مەشىتباي كەلىنى گۇلسىمنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, وسى ساپارىندا ماقاتاەۆتىڭ دەنساۋلىعى سىر بەرىپ, ارالداعى ۇيدە اپتاعا جۋىق ەم الىپ جاتقان. سودان سوڭ كورشى قازالىعا, كەيىن قىزىلورداعا دا سوعا كەتكەن.
رەتى كەلگەندە ءبىز دە مەشىتباي قۇتتىق ۇلىنىڭ شاڭىراعىنداعى مول ەستەلىكپەن تانىسىپ شىقتىق. تالاي مارعاسقالار مەن مايتالمانداردىڭ سۋرەتتەرى, حاتتارى ساقتاۋلى. سولاردىڭ ىشىندە مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ مۇراسى ەرەكشە. قاعاز بەتىنە جان سىرىن اقتارعان بۇل حاتتى كۇرسىنبەي وقۋ مۇمكىن ەمەس...
«قادىرلى مەشىتباي! بارلىعىڭا, كوبىنە سەنىڭ ءۇي ىشىڭە مەنەن دۇعاي سالەم! اتتاناردا اراقتىڭ سالدارىنان ءۇي ىشىڭمەن, قولىنان ءدام تاتقان جاقسى جۇبايىڭمەن قوش دەي الماي كەتكەنىمە قاتتى وكىنۋدەمىن, جانىم.
ساعان مىڭ مارتە راقمەت! سەنەن ايىرىلعاسىن جاعدايىم جاقسى بولمادى. قازالىدان اۋىرىپ, الماتىعا تارتتىم. قىزىلورداعا سوقتىم, وندا دا جاعدايىم وتە ناشار بولىپ, ارتىنان جاقسارىپ كەتتى. رۋحاني دا, تۇرمىستىق ماسەلەم دە قيراپ بارىپ, قايتتى. سەنىڭ بالىعىڭ (شىن ايتام) قورعاپ قالدى. كەشىر, ول ءدامدى بالا-شاعام تاتا المادى, وكىنىشتى-اق. ءتۇسىنىپ وتىرسىڭ عوي, مەنىڭ ءبىر قاتىناس جاساپ, بىردەن تانىعان مەشىتىم. مەنى دۇرىس ءتۇسىن. «ماۆر» شىققان, مەن ساعان ونى دا سىيلاي الماي وتىرمىن, قولىمدا جوق. ەگەر قولىڭا تۇسىرسەڭ, مەن بەردى, ءوزى بەردى دەپ ويلا, جانىم مەشىتىم. مەن سونداي سارامىس اداممىن, ءتۇسىن مەنى.
كەلىسىمەن اۋرۋحاناعا جاتىپ شىقتىم, كەشە عانا تاعى دا سول ارادان شىقتىم, ءتاۋىرمىن. مەن سول سويۋزدا عافۋ, جۇمەكەندەرمەن بىرگە ىستەگەن بولىپ ءجۇرمىن, ەڭبەكاقى الىپ تۇرام, شۇكىر. بولماسا ساعان, سەن سىقىلدى ازاماتتارعا تيگىزەر كومەگىم شامالى. اربانىڭ بەسىنشى دوڭعالاعىمىن عوي مەن دەگەن, مەشىتىم, مەنى دۇرىس ءتۇسىن. كورىسسەك, سىرلاسارمىز. الماتىدا بولا قالساڭ, مەن وسىندا بولىپ, كەزىكسەك, ۇيدە بولىپ, سۋلى-سۋپاندى بىردەڭە ء(دام) تاتىسىپ, قوناق بولارسىڭ. نە دەيىن باسقا, ساۋ بول!
مۇقاعالي, حابارلاس.
الما-اتا, ۋل. ينتەرناتسيونالنايا 129, كۆ 20. 21.VII. 1970 ج.».
بيىل وسى حاتتىڭ جازىلعانىنا تۇپ-تۋرا 56 جىل تولىپ وتىر. مەشىتباي قۇتتىق ۇلى بالالارىنا مۇزبالاق اقىننىڭ حاتىن جوعالتپاۋدى مىقتاپ اماناتتايدى. بۇگىندە مەشىتباي كەلىنى گۇلسىم لايىققىزى اتامىزدىڭ بارلىق ەستەلىگىن قىزعىشتاي قورىپ, كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاپ كەلەدى. قوس اقىننىڭ بايلانىسى كەزدەسۋدەن كەيىن دە وربىگەن, الايدا كوپكە سوزىلعان جوق. مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ تاعدىر تارازىلاپ بەرگەن عۇمىر جولى 1976 جىلى اياقتالسا, مەشىتباي قۇتتىقوۆ بەرتىندە, 2001 جىلى دۇنيەدەن ءوتتى.
قوس اقىن دوستىعىنىڭ زاتتاي كۋاگەرى, ماڭگىلىككە اينالعان مەزەتتىڭ ەسكەرتكىشى – سول ءبىر سارعايعان حاتتىڭ جىل وتكەن سايىن قاعازى ۇگىتىلسە دە, سالماعى اۋىرلاپ, قۇنى ارتا بەرمەك. ناعىز مۋزەيدىڭ تورىندە تۇراتىن-اق مۇرا. ەسىل اماناتتى اۋدان باسشىلىعى ەلەۋسىز قالدىرماسا يگى...
