جاڭالىقتار

وقيعا • كەشە

اكەسى – «كۋلاك»، ءوزى – «حالىق جاۋى...»

ساياسي قۋعىن-سۇرگىن زاردابىن ءبىر كىسىدەي تارتقان سايفۋتدين كەنجەتاي ۇلى ۋيدانوۆ 1916 جىلى قازىرگى اقتوبە وبلىسىنداعى مارتوك اۋدانىندا شەۆچەنكو اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. اكەسى كەنجەتاي ەسكىشە وقىعان، شارۋاعا ۇقىپتى، داۋلەتتى وتباسىنان شىققان. شەشەسى راحيما كوپبالالى وتباسىندا ءوسىپ، ءوزى دە كەيىن اۋى­لىندا بەدەلدى، ىقپالدى انا بولعان.

پىكىر • كەشە

تاريحي جادقا ادالدىق

جىل سايىن 31 مامىر – ساياسي قۋعىن-سۇرگىن جانە اشتىق قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنى تاياعاندا، كوبىمىز ويلانىپ قالامىز. «بۇل ناۋبەت قايدان كەلدى؟ ودان قۇتىلۋعا بولماس پا ەدى؟ ۇلت قايراتكەرلەرى بىرلىك، كورەگەندىك تانىتقاندا شىعىن ازايار ما ەدى؟..». ارينە، مۇنىڭ ءبارى – بەيبىت ءھام توق زاماننىڭ سۇراعى.

تانىم • كەشە

جامبى

جامبى كونە تۇرىك تىلىندە «يامبۋ»، ياعني قۇيمالى التىن نەمەسە كۇمىس ۇعىمىن بىلدىرەدى. جامبى ءىرى قارا نەمەسە ۇساق مالدىڭ تۇياعى مۇسىندەس بولعاندىقتان، تايتۇياق، قويتۇياق، اتتۇياق، اسىق جامبى، بەسىك جامبى، تۇيەكوز جامبى، قويباس جامبى، ت.ب. دەپ اتالعان.

تاريح • كەشە

«امىرقان بيدايىعىندا» نە جازىلعان؟

ءبىز بۇگىنگى جازبامىزدا سۇلۋ ءسوزدىڭ سۇلەيى اتانىپ، ادەبيەتىمىز­دە ويىپ وتىرىپ ورىن العان ۇلى جازۋشى عابيت مۇسى­رەپوۆ­تىڭ بىرەۋ بىلسە، بىرەۋ بىلمەيتىن العاشقى كىتابى تۋرا­لى ءسوز قوز­عاماقپىز. بۇل كىتاپ «امىرقان بيدايىعى» دەپ اتالادى. 1928 جىلى قىزىلورداداعى «قازاقستان مەم­لە­كەت» باس­پاسىنان 5000 تيراجبەن باسىلعان تانىمدىق دۇ­نيە­­سىندە جازۋشى نە جازدى ەكەن دەگەن ساۋال تۋى، ارينە، زاڭدىلىق.

#اباي

باس اقىندى ارداقتاعان باسىلىم

بۇل تاريحي جۋرنال – ابايعا ارناپ شىعارىلعان العاشقى مەرزىمدى باسىلىم. اباي ەسىمىن ۇرپاق ساناسىندا ساقتاۋ، ەڭبەكتەرىن ءناسي­حاتتاۋ باعىتىنداعى شارۋا­نىڭ ءبىرى – «اباي» جۋرنا­لى (1918) «قازاق» گازەتىنىڭ جولىن جالعاستىرىپ، ابايدىڭ رۋحا­ني مۇراسىن جۇرت جادىنا ءسىڭى­رىپ، ۇلتتىق باعىتپەن ءجۇردى. وقىر­ماندارىن اباي كوك­سەگەن جولعا سالۋعا تىرىستى. «سارى­ارقا» گازە­تى­مەن قاناتتاس، پىكىر­لەس بولدى. «بىرلىك تۋى» (1917-1918)، «جاس-ازامات» (1918-1919) گازەتتەرىنە رۋحاني قول­داۋ كورسەتىپ وتىردى.

اباي • 15 اقپان، 2023

«اباي وقۋلارىن» ارزانداتىپ المايىق...

كەمەڭگەر ابايدىڭ كەمەل ويلارى مەن جاقۇت جىرلارىن سانسىز ۇرپاقتىڭ ساناسىنا ءسىڭىرىپ، جادىندا ماڭگىلىك جاتتاتۋ ءىسىنىڭ مەملەكەتتىك ماڭىزدى شارۋاعا اينالعانى قاشان؟! ءتىپتى قىلىشىنان قان تامعان سوناۋ كەڭەستىك ءداۋىردىڭ وزىندە ابايدى وقىتۋ الدىڭعى كەزەكتە تۇردى. اسىرەسە بۇل شارۋا ۇلى اقىننىڭ تۋىپ-وسكەن ورتاسى – اباي اۋدانىنىڭ بارلىق مەكتەبىندە ەرەكشە ءۇردىس الدى. سول كەزدەگى اباي اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى، اڭىز ادام مارقۇم حافيز ماتاەۆ ۇستازداردىڭ الدىنا وقۋشىلارعا كەم دەگەندە ابايدىڭ 100 ولەڭىن جاتتاتۋ مىندەتىن قويدى. قازىر شىرت ۇيقىدا جاتقان كەز كەلگەن ابايلىقتى وياتىپ، اقىننىڭ ءبىر ولەڭىن وقىپ جىبەر دەسەڭىز، زۋىلداتا جونەلەتىنى دە سوندىقتان شىعار.

اباي • 20 قازان، 2022

#پرەزيدەنت

پرەزيدەنت س.مۇقانوۆ اتىنداعى قازاق سازدى-دراما تەاترىنا باردى

پرەزيدەنت سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ورتالىعىندا جاڭادان بوي كوتەرگەن قازاق سازدى-دراما تەاترىنىڭ عيماراتىن ارالاپ كوردى. پرەزيدەنت «ماعجان» پەساسىنان ءۇزىندى تاماشالادى، دەپ حابارلايدى Egemen.kz اقوردانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.

پرەزيدەنت • 29 مامىر، 2023

مەملەكەت باسشىسى قىزىلجار ولكەسىنىڭ زيالى قاۋىم وكىلدەرىمەن كەزدەستى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ  قىزىلجار ولكەسىنىڭ زيالى قاۋىم وكىلدەرىمەن جانە قوعام بەلسەندىلەرىمەن اڭگىمەلەستى، دەپ حابارلايدى Egemen.kz اقوردا ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.

پرەزيدەنت • 29 مامىر، 2023

#رۋحانيات

«اق شوم» اينالىمى

رەسەي ساۋداسى كەلمەي تۇرعاندا شىعىستا قىتايدان، تۇستىكتە بۇحار ولكەسىنەن كەلەتىن كەرۋەندەر حالىقتىڭ سۇرانىسىن قانا­عاتتاندىرىپ تۇرعان. ءارى كۇزدە سولتۇستىكتەگى قازاق مالشىلارى ءوزىنىڭ ءجۇن-جۇرقاسىن تۇيەگە قومداپ، وڭتۇستىككە اتتاناتىن. ءار ۇيدەن، اۋىلدان بەلگىلى ازاماتتار ەرە شىعادى. وسى كەرۋەندى حالىق اراسىندا «اق شوم» دەپ اتاعان.

رۋحانيات • 11 مامىر، 2023

ساقي جىردىڭ ءساندى ورداسى

ءيا، الداپ-سۋلاپ اكەلىپ، سىرعا باسىڭدى سوعىپ كەتەتىن شيمۇرىنداي، ۋاقىت قۇرماعىر دا ءبىزدىڭ تالاي بالشىرىن ساتتەرىمىزدى ۇرلاپ باعىپتى-اۋ! «اكۋدەي، شىركىن، وتەر ءبىر كۇن، ميلليون سومدىق ويىن-كۇلكىڭ» دەپ يسا بايزاق ۇلى جىرلاعانداي، قىلشىلداعان قۇبارلان كەزدەر بىلدىرمەي قىر اسىپ كەتىپتى-اۋ!

رۋحانيات • 30 ءساۋىر، 2023

باسقا جاڭالىقتار
سوڭعى جاڭالىقتار

دوللار باعامى ءوستى

قارجى • كەشە

پىكىرلەر