پىكىرلەر .
اۋىلدى نامىسشىل اعايىن كوتەرەدى
اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ىسىندە ءالى كۇنگە دەيىن اشىپ ايتپاي كەلە جاتقان ءبىر ۇلكەن كەمشىلىگىمىز – قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق بولمىسى مەن ونىڭ جەرىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە دۇرىس نازار اۋدارمايتىنىمىز. مۇنى مەن ۇزاق جىلدار بويى جۋرناليست رەتىندە ۇكىمەت وتىرىستارىنا تۇراقتى تۇردە قاتىسىپ, ماقالا دايىنداعان كەزىمدە بايقادىم.
30 قاڭتار, 2023
مال باعۋدى نەگە جەڭىلدەتپەسكە؟
قازىر ەلىمىزدە مال شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى كاسىپكەرلەر مال باقتىرۋعا مالشى تابا الماي زار يلەيدى. قوعامنىڭ ءبىر بولىگى «مالشىعا جالاقىنى دۇرىس تولەمەيدى» دەپ ولاردىڭ ءوزىن ايىپتايدى.
09 تامىز, 2022
يگىلىكتە ارقايسىسىنىڭ ۇلەسى بار
وسى وتكەن وتىز جىلدا ءبىزدىڭ باستى يدەولوگيامىز ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگى بولىپ كەلگەنى بەلگىلى. تاۋەلسىز ەل بولدىق, اتا-بابامىز اڭساعان باستى ارمانعا قول جەتكىزدىك دەپ ماقتاندىق, شاتتاندىق, بورىگىمىزدى اسپانعا اتتىق. تاۋەلسىزدىك بىزگە اياقاستىنان اسپاننان تۇسكەندەي بولعان سوڭ, راسىندا دا, بۇل ءبىر عاجايىپ كەزەڭدەر بولدى. بۇكىل ەل بولىپ ەركىندىكتى سەزىندىك. ەندى وسى ەركىندىگىمىزدى ەشكىمگە بەرمەيتىنىمىز انىق.
14 ماۋسىم, 2022
تەلەارنالارعا تۇبەگەيلى وزگەرىس قاجەت
ينتەرنەت جەلىسىنىڭ دامۋى ادامزاتتى اقپاراتقا قارىق قىلدى دەپ ايتۋعا بولادى. قازىر ەجەلدەن دامىپ كەلە جاتقان گازەت-جۋرنالدار دا, بەرتىنىرەك دامىعان تەلەديدارلار دا وسى ينتەرنەت ىشىنە ەنىپ وتىر. گازەت پەن تەلەديدار نەگىزىنەن كوپ جاعدايدا ساياساتقا قىزمەت ەتسە, ياعني بەلگىلى ءبىر ماقساتتارعا سايكەس ازىرلەنەتىن اقپاراتتاردى ۇسىنسا, ينتەرنەت ادامعا اقپاراتتاردى تاڭداۋ قۇقىن بەرەدى. سوندىقتان ونىڭ سيپاتىن حالىقتىق دەپ اتاۋعا بولادى.
31 ناۋرىز, 2022
جۋىقتا گەرمانياداعى باقۋاتتى ءومىردى بەينەلەگەن ءبىر بەينەجازبا ۋاتساپ الەمىن شارلاپ كەتتى. اتالعان ەلدىڭ ءبىر شاعىن ەلدى مەكەنىندەگى, بىزدىڭشە ايتساق, اۋىلىنداعى, ادەمى كورىنىس. قاز-قاتار تىزىلگەن ەكى-ءۇش قاباتتى ءساندى كوتتەدجدەر. جايقالعان تال-تەرەك. جاسىل كىلەم سەكىلدى قۇلپىرعان شوپتەر. جارقىراعان اسفالت. اۋىل كوركىنە تامسانىپ قاراي بەرگىڭ كەلەدى.
10 اقپان, 2022
كوڭىل شىركىن شەكسىز مۇحيت سەكىلدى. بىراق ونىڭ دا سارقىلاتىن, تاۋسىلاتىن كەزى بولا ما دەيمىن. بالكىم بىرەۋلەر: «مىناۋ نە دەپ ساندىراقتاپ تۇر, كوڭىل تاۋسىلۋشى ما ەدى, كوڭىل قالۋشى ەدى عوي. كوڭىلدىڭ تاۋسىلعانى نەسى» دەپ ءۋاج دە ايتار. بالكىم سولاي دا شىعار. بىراق ماعان قازىرگى قازاق ومىرىندە ءجۇرىپ جاتقان وزگەرىستەر كوڭىلدىڭ تاقا تاۋسىلماسا دا ازايا تۇسكەنىن, سۋالا تۇسكەنىن بىلدىرەتىندەي سەزىلەدى. مۇنى, اسىرەسە وتكەن مەن قازىرگىنى سالىستىرعان كەزدە ايقىن كورۋگە بولادى. ماسەلەن, كەزىندەگى قازاق كوڭىلىمەن باي قازاق ەدى. ونىڭ كوڭىل كەڭدىگى ءوزىنىڭ شەتسىز-شەكسىز سايىن دالاسىنداي, ال تازالىعى كوك اسپانىنداي بولاتىن. سول كوڭىل قازىر بار ما؟ جوق سەكىلدى...
22 قاراشا, 2021
سىنا قاققاندار سوتتا جەڭىلىپ قالدى
جاقىندا نۇر-سۇلتان قالاسىندا جانات مالگەلدينوۆ ەسىمدى ادۆوكات ەلوردانىڭ ەڭ كورىكتى جەرى بوتانيكالىق ساياباقتى بويلاي سالىنعان تۇركىستان كوشەسىنەن تۇرعىن ءۇي تۇرعىزباق بولعان كومپانيانى سوتتىڭ ءبىرىنشى ساتىسىندا جەڭىپ شىقتى. وسى جاڭالىقتى ادۆوكاتتىڭ ءوز اۋزىنان ەستىگىندە باسىندا تاڭدانىپ قالدىق. ارينە, بۇل تاڭدانىسىمىزدىڭ دا سەبەبى جوق ەمەس ەدى.
20 قازان, 2021
اۋىل جانە اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى حالىققا قاراعاندا قالادا تۇراتىن جانە اۋىل شارۋاشىلىعىمەن شۇعىلدانبايتىن حالىق سانىنىڭ باسىم ءتۇسۋى – قازىرگى ۋرباندالۋدىڭ باستى ەرەكشەلىكتەرىنىڭ ءبىرى.
20 قىركۇيەك, 2021
ەلوردا ىرگەسىندەگى قوسشى اۋىلىنا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جارلىعىمەن «وبلىستىق دەڭگەيدەگى قالا مارتەبەسىنىڭ» بەرىلۋى جول, جارىق, جىلۋ سەكىلدى الەۋمەتتىك پروبلەمالاردىڭ اسقىنۋى سالدارىنان ءجيى شۋ شىعارىپ جاتاتىن قوسشىلىقتاردىڭ كوڭىلىن ءبىراز كونشىتىپ تاستاعانداي.
03 تامىز, 2021
وسىدان جيىرما جىل بۇرىن ەلورداعا كوشىپ كەلگەنىمىزدە ءبىر شارۋانىڭ رەتىمەن قالا ىرگەسىندەگى قوسشى اۋىلىنا بارعانىم ەسىمدە. سول كەزدە ول ءبىر كەڭشاردىڭ ورتالىعىنداي عانا شاعىن اۋىل ەكەن. اۋىلدىڭ ورتالىق بولىگىندە حرۋششەۆ, برەجنەۆتەر زامانىنداعى بەس قاباتتى ءتورت-بەس ءۇي تۇردى. قالعانىنىڭ ءبارى جاتاعان ۇيلەر ەدى. ۋيكيپەديا دەرەكتەرىنە قاراعاندا, 1999 جىلى مۇندا 1742 ادام بولسا, 2009 جىلى تۇرعىندار سانى 4527 ادامعا جەتكەن. ال قازىر كەنت ءتۋريزمدى دامىتۋعا لايىق كوز تارتارلىق شاعىن قالاعا اينالىپ ۇلگەرگەن.
14 شىلدە, 2021
وسىدان وتىز جىلداي ۋاقىت بۇرىن, ءبىزدىڭ جاستىق شاعىمىزدا, مەن تۋىپ-وسكەن شىعىس قازاقستان وبلىسى, زايسان اۋدانىنىڭ قارابۇلاق اۋىلىندا 23 سوعىس ارداگەرى بار ەدى. جەڭىس مەرەكەسى كەزىندە كەۋدەلەرىنە وردەن-مەدالدەرىن سىلدىراتىپ وسى ارداگەرلەر كوشەگە شىققان كەزدە اۋىلىمىزدى ەرەكشە سالتاناتتى جاعداي كەرنەپ الاتىن.
27 مامىر, 2021
كوڭىل دەگەن قىزىق قۇبىلىس. مەنىڭ ويىمشا, وسى كۇنگە دەيىن ونىڭ ۇشىعىنا جەتكەن ەشكىم جوق. بىراق كوپ ادام ونىڭ وتە قاسيەتتى دۇنيە ەكەنىن بىلەدى. سوندىقتان ادام كوڭىلىن قالدىرماۋعا تىرىسادى. ءوز كوڭىلىن دە تازا ساقتاۋعا ۇمتىلادى. كوڭىلىن قالدىراتىن جەرگە, ورتاعا كوپ جولامايدى.
12 مامىر, 2021
جىلدان-جىلعا قارىشتاپ دامىپ كەلە جاتقان اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردىڭ ادام بالاسىنا بەرەتىن پايداسى كوپ. تەك سونى رەتىمەن ساۋاتتى تۇردە پايدالانا ءبىلۋ كەرەك. ال ەگەر ونى قارا باسىڭ عانا ەمەس, قوعام مۇددەسى ءۇشىن پايدالاناتىن بولساڭ, پايداسى بىرنەشە قايتارا ەسەلەنىپ, قانشاما ادامعا جاعىمدى اسەر ەتەتىن بولادى. وسىنىڭ ءبىر مىسالىن ورتاعا سالعاندى ءجون كوردىم.
07 ءساۋىر, 2021
ادام ءومىرى اققان وزەن سەكىلدى ەكەن. بىلىنبەي باياۋ جىلىستاي وتىرىپ, بالالىقتىڭ كوكتەمىنەن, جاستىقتىڭ جايراڭداعان جازىنان ءوتىپ, اقىرى ماۋەلى قوڭىر كۇزگە دە كەلىپ جەتەدى. ونىڭ ار جاعىندا كوپ نارسەگە مويىن بۇرعىزبايتىن, سەيىل-سەرۋەن قۇرعىزبايتىن, كوبىنەسە ۇيدە قاماپ ۇستايتىن قىتىمىر قىس تۇر. ارينە, قىستى دۇرىستاپ قارسى الۋ ءۇشىن قوڭىر كۇزدىڭ ادام ءۇشىن جايلى, جاعىمدى بولعانىنا نە جەتسىن! سول ءۇشىن دە ادامدار ءوز ءومىرىنىڭ كۇزى جەتكەندە وعان دايىندالىپ, ءتۇرلى قارەكەتتەر جاساي باستايتىن كورىنەدى.
04 ناۋرىز, 2021
بالا كەزدە اجەمنەن ەستىگەن اڭىز, ەرتەگىلەردىڭ اسەرى مە ەكەن, كەيدە ادامزات مەكەن ەتىپ وتىرعان جۇمىر جەردى الىپ قارا وگىز بەينەسىندە ەلەستەتەمىن. كادىمگى جانى بار, سەزىمى مەن تۇيسىگى بار قارا وگىز.
24 جەلتوقسان, 2020
مىنا اڭگىمەنى جاقىندا بەلگىلى جۋرناليست قۋانىش نۇرسادىقوۆتان ەستىدىك. سوناۋ ەل ىشىندە دۇربەلەڭ تۋدىرعان 1937-1938 جىلدارى اۋىل بەلسەندىسى اتانىپ جۇرگەن اتاسى نۇرسادىق «جاپون تىڭشىسى» دەگەن جالامەن جازىقسىز سوتتالىپ, يركۋتسك وبلىسىنداعى كانسك دەگەن قالاعا جەر اۋدارىلادى.
17 قاراشا, 2020
كۇننەن كۇنگە قاناتىن كەڭ جايا تۇسكەن جاڭا تەحنولوگيالار نەگىزىندە الەمنىڭ وزگەرىپ بارا جاتقانىن كورىپ وتىرمىز. ول جاڭا تەحنولوگيالاردى نەگىزىنەن كومپانيالار مەن كورپوراتسيالار ەنگىزۋدە. سەبەبى قازىرگى كۇنى قارجىنىڭ ءبارى – سولاردىڭ قولىندا. ولار ءبىر-بىرىمەن جانتالاسقان باسەكەلەستىككە تۇسە وتىرىپ, جاڭا يدەيالار مەن سولاردى جۇزەگە اسىراتىنداي ءادىس-تاسىلدەردى, عىلىم جاڭالىقتارىن ىزدەستىرەدى. سودان كەيىن ونى كاپيتالدىڭ كۇشىمەن كوپ قينالماستان بىردەن جۇزەگە اسىرادى.
04 قاراشا, 2020
ءبىز ادەتتە ادامزاتتىڭ دامۋ كەزەڭدەرىن ايقىنداۋ ءۇشىن ونىڭ تاريحىن قاۋىمدىق, قۇل يەلەنۋشىلىك, فەودالدىق, كاپيتاليستىك قوعامدارعا بولەمىز. بۇل قوعامداردا ادامزاتتىڭ الدىنا ءارتۇرلى ماقساتتار قويعانى, سول ماقساتتار ءۇشىن كۇرەسكەنى بايقالادى.
21 قازان, 2020
«سەن نەتكەن باقىتتى ەدىڭ كەلەر ۇرپاق, قارايمىن ەلەسىڭە مەن تاڭىرقاپ, جاڭعىرتىپ جەر سارايىن سەن كەلگەندە, كورپەمدى مەن جاتارمىن قىردا قىمتاپ» دەپ جىرلاعان ەدى قازاقتىڭ داۋىلپاز اقىنى قاسىم امانجولوۆ.
18 قىركۇيەك, 2020
«ادام دەگەن ءبىر جالاڭاش نارسە. مىنەز, اقىل, ءسوز ونىڭ كيىمى ەسەپتى. وسىلار كوركەم بولسا, جۇرت كوزىنە كورىكتى, سۇيكىمدى كورىنەدى» دەگەن ەكەن ءماشھۇر ءجۇسىپ كوپەەۆ. دانىشپان لەۆ تولستوي «اقىلىڭا ازىقتى كوپ بەرۋگە تىرىس» دەسە, فەدور دوستوەۆسكي «ادام بويىنداعى باعالاۋعا لايىق قاسيەت – اقىل ەمەس. قايتا سول اقىلدى باسقاراتىن قاسيەتتەر: مىنەز, جۇرەك, مەيىرىمدىلىك, تازا وي» دەپتى.
15 قىركۇيەك, 2020