شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ زايسان اۋدانىنداعى قارابۇلاق اۋىلىنىڭ كوپتەگەن تۇرعىنى ەل ومىرىندە بولعان وزگەرىستەرگە بايلانىستى قالالارعا قاراي قوپارىلا كوشكەندىكتەن, شامامەن العاندا, بۇرىنعى اۋىل تۇرعىندارىنىڭ 70 پايىزى قازىر سىرتتا ءجۇر دەپ ايتۋعا بولادى. ارينە, بۇدان اۋىلىمىز بوس قالعان جوق, كەتكەندەردىڭ ورنىن شەتەلدەردەن اتاجۇرتقا كەلگەن قانداس باۋىرلارىمىز باستى. اۋىلىمىزدىڭ ءتۇتىنى بۇرىنعىسىنشا ءالى دە ءتۇزۋ ۇشىپ كەلەدى.
دەگەنمەن «اۋىلدان ادام كوشكەنمەن, ادامنان اۋىل كوشپەيدى» دەپ اندە ايتىلعانداي, بالداۋرەن بالالىق شاعىڭ وتكەن تۋعان اۋىلىڭا دەگەن ءبىر ساعىنىش جۇرەك تۇكپىرىندە قالادى ەكەن. جاسىڭ ۇلعايعان سايىن سول ساعىنىش ءتىپتى ۇدەي تۇسە مە دەيمىن.
جان-جاقتا جۇرگەن قارابۇلاقتىقتاردىڭ باسىن قوسىپ, ساعىنىشىمىزدى باسۋ ماقساتىندا وسىدان جەتى-سەگىز اي بۇرىن الەۋمەتتىك جەلىدە اۋىلداستاردىڭ توبىن قۇردىق. جەرلەستەرىمىز بۇل توپقا بىرتە-بىرتە جينالدى. قازىرگى سانى 600 ادامعا تايادى.
ارينە, الەۋمەتتىك جەلىلەردە قۇرىلعان مۇنداي توپتار از ەمەس. ولاردىڭ دۇرىس جۇمىس ىستەمەيتىنىن بايقادىم. كوبىنەسە, ءار جەردەن الىنعان اندەر مەن ءتۇرلى كورىنىستى, اۋديو, بەينەجازبالاردى ورىندى-ورىنسىز سالىپ جاتادى. نەگىزىندە ونداي جازبالاردى الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ وزىنەن دە تابا الاسىڭ. ءبىرىن-ءبىرى مەزى ەتەتىن جاعدايلارعا وراي ءبىر-بىرىمەن كەرىلدەسىپ قالاتىنى دا سەزىلەدى.
وسىنداي كەلەڭسىزدىكتەردىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا ءبىز توبىمىزدى وزىندىك باسقارۋ قۇرىلىمدارى بار ۆيرتۋالدى اۋىل رەتىندە قۇردىق. سونىمەن قارابۇلاق ۆيرتۋالدى اۋىلى دەگەنىمىز, بۇل – ۇلتتىق ءداستۇرىمىز نەگىزىندە اقساقالدار القاسى ارقىلى باسقارىلاتىن, ماسەلەلەردىڭ بارلىعى كوپشىلىكتىڭ قاتىسۋىمەن, ياعني دەموكراتيالىق جولمەن شەشىلەتىن, ەل كونستيتۋتسياسى مەن زاڭدارىنىڭ تالاپتارىن مۇلتىكسىز باسشىلىققا الاتىن, وزىندىك كورپوراتيۆتىك جانە مورالدىق كودەكستەرىنىڭ نەگىزى قالانعان, وسى ارقىلى جاستار تاربيەسىنە كوبىرەك كوڭىل بولەتىن, ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى بارىنشا باعالايتىن, جان-جاقتا جۇرگەن ءبىر اۋىلدىڭ ادامدارىنىڭ باسىن قوسۋ ارقىلى ولاردىڭ بال كۇلكىلى بالالىق شاقتارىنا ويشا دا بولسا ورالۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن, بۇل دۇنيەدەن ءوتىپ كەتكەن ۇلكەندەردى, اعا ۇرپاق وكىلدەرىن ءجيى-ءجيى ەسكە الىپ وتىراتىن, ءبىر سوزبەن ايتقاندا, زاڭ تالاپتارىنا سايكەس ۇيىمداستىرىلعان الەۋمەتتىك توپ.
مىنە, وسى اۋىلىمىزدا جۋىقتا العاش رەت ونلاين اقىندار ايتىسى بولىپ ءوتتى. وندا ەكى كوشەنىڭ وكىلدەرى ءبىر-بىرىمەن سايىستى. تاقىرىپقا سايكەس اۋىلدىڭ دامۋىنا ەڭبەك سىڭىرگەن اعا ۇرپاقتى ەسكە الدى. ايتىس باستالماس بۇرىن تۋعان اۋىلىمىزدان تۇسىرىلگەن بەينەجازبالار كورسەتىلدى. ال ايتىس شىمىلدىعى اۋدانداعى تەاتر رەجيسسەرى الماگۇل سۇلەيمەنوۆا ازىرلەگەن قىزىقتى ساحنالىق قويىلىمعا بەرگىسىز 10 مينۋتتىق بەينەكليپپەن اشىلدى. اقىندار ايتىسقا ءتۇسىپ جاتقاندا كورەرمەن, تىڭدارمان قاۋىم كوممەنتاري جازۋ, بەينە, اۋديوباياندار ۇسىنۋ ارقىلى اقىندارعا قولداۋ ءبىلدىرىپ, شابىتتاندىرىپ وتىردى. كوممەنتاريلەردىڭ جالپى سانى 300-گە جەتتى. ايتىستى 500-گە تارتا ادام تاماشالادى.
ايتىس بولاردان ءبىر اي بۇرىن ونىڭ شارتتارى جانە ايتىس اقىندارىن باعالاۋ جۇيەسى جاريالانعان ەدى. ارنايى دايىندىعى بار ابىرويلى ءبىر ازامات كاسىپقوي تورەشىلىككە سايلاندى. داۋىستاردىڭ 30 پايىزى سونىڭ قولىندا بولدى. ال داۋىستاردىڭ 70 پايىزى جالپى كورەرمەن قاۋىمعا بەرىلدى. ياعني ايتىستىڭ باعالاۋ جۇيەسى دەموكراتيالىق قاعيداتتارعا نەگىزدەلدى. ءارى ماسەلەگە بىلىكتى تورەشى ارالاسىپ وتىرعاندىقتان اقىندار ونەرى دە ءادىل باعالانىپ, ايتىس قورىتىندىسىنا قوس اقىن دا, كوپشىلىك قاۋىم دا ريزا بولدى.
سونداي-اق بالالىق شاعىمىزدى ەسكە الۋ ماقساتىندا چەللەندجدەردى ءجيى وتكىزەمىز. اركىم سۋرەتتەرىن جۇكتەپ, ەستەلىكتەرىن جازىپ, قايتىس بولعان اتا-انالارىن دا ءجيى ەسكە الىپ جاتادى.
ارينە, توپتىڭ الدىندا تۇرعان وزىندىك ماقساتتارى بار. بۇل – تۋعان اۋىلىمىزدىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسۋ. اقساقالدار القاسى وسىنىڭ جولدارىن قاراستىرۋدا. جۇمىلا كوتەرگەن جۇك جەڭىل دەگەندەي, بۇل ىستە دە ءبىراز شارۋا تىندىراتىنىمىزعا سەنىمدىمىز.
