قوعام • 30 قىركۇيەك, 2020

سوڭعى سالتو

780 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

كەيدە تىرشىلىكتىڭ كۇيبەڭىنەن قاجىپ جۇرگەن كۇندەردە مەنى ءبىر بىرىنە ۇقسايتىن بىرنەشە وقيعا ۇدايى ويلانتۋشى ەدى. ويتكەنى قازىر قوعامدا قارا جۇمىس ىستەمەي-اق شارشاپ, دىڭكەلەپ جۇرگەن ادامدار وتە كوپ. ويدان ۋايىم-قايعىعا, كۇيزەلىسكە تۇسكەندەردى ءجيى ۇشىراتاتىن بولدىق. مۇندايدا سونىڭ بارلىعى نە ءۇشىن دەگەن ساۋالدىڭ تۋارى انىق قوي؟!

سوڭعى سالتو

سەبەبى ءبىز قۇندىلىقتاردى شاتاستىرىپ العان سىڭايلىمىز. ءبىرىنشى ورىنعا نەنى قوياتىنىمىزدى ۇمىتتىق-اۋ, ءسىرا؟! جاھاندى جايلاعان ىندەتتىڭ ءوزى ادامعا الدىمەن بايلىق پەن مانساپ ەمەس, دەنساۋلىق پەن دۇرىس ءومىر ءسۇرۋ باعىتىنا سۇيرەسە دە, ايەلدىڭ ۇمىتشاق تولعاعى سياقتى ەسىمىزدى جيا سالا, ءوزىمىزدى ساقتاۋدى تاعى دا ۇمىتامىز.

الگى ويلانتقان وقيعاعا ورالايىق. وسى­دان ءبىراز جىل بۇرىن ەل جاقتان قىدىرىپ كەل­گەن دوسىم ءوزىنىڭ سىنىپتاسىنىڭ ءزاۋلىم ءۇيىن ءبىتىرىپ, ءىشىن جيھازعا تولتىرىپ, قىمبات كولىك­كە قول جەتكىزگەندە كوز جۇمعانىن ايتتى.

– ءولىپ كەتكەنشە نەگە جۇرە بەرگەن؟ ەمدەلمەدى مە؟ – دەپ سۇرايسىڭ مۇندايدا.

– ءيا, اۋىرىپ جۇرگەن. سىرقاتتانىپ جۇرگەنىن ءبىلدى. الدىمەن ءۇيدىڭ قۇرىلىسى ءبىتسىن, سوسىن ەمدەلەمىن دەدى. ءۇيى ءبىتىپ, ءسال ەسىن جيعان سوڭ, جورا-جولداسقا, جۇرتقا شاڭىراق كورسەتەمىن, جيھاز الامىن دەپ قىتايعا شاپقىلادى. سودان ەسكى كولىكپەن ءجۇرۋدى ەرسى كورىپ, جاڭاسىنا ۇمتىلدى. قارىزعا باتتى, ءبىر جاعىنان جۇمىسى دا قىستى. قوسارلاپ ءبىر بيزنەس باستاماق بولدى. قىسقاسى, مۇرتتاي ۇشىپ تۇسكەندە بارىپ, اۋرۋحاناعا باردى عوي. ءبىزدى بىلەسىڭ, اۋرۋ ابدەن مەڭدەپ, اسقىنعاندا جەدەل جاردەم­مەن عانا كەلەمىز ەمدەلۋگە... ءبىز اۋرۋحانا­عا ءالى ەسى بار كەزىندە كوڭىلىن سۇراۋعا كىرىپ شىققانبىز. سوڭعى ءسوزى: «دەنساۋلىقتى, وزدەرىڭدى ساقتاڭدار» بولدى. بىراق بايعۇس سونى ءوزى ورىندامادى.

البەتتە, ادامنىڭ ەڭبەكقور بولعانى جاقسى عوي, بىراق... بىراق وسى وقيعادان كەيىن دە قىرىقتىڭ ار جاق بەر جاعىندا ەكى بىردەي دوستى جوعالتىپپىز. جۇمىس دەسە, جاندارىن بەرەتىن, تىم جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى جاندار ەدى. جەدەل جاردەممەن كەتىپ بارا جاتىپ, قالاي ەمدەلەتىنىن ەمەس, بىتپەي قالعان ءبىر جۇمىستاردى, ءالى ورىندالماعان تاپسىرمالاردى ايتىپ, ۋايىمداپ بارا جاتقاندارى ەستە. دەرتتەرىنەن ءسال وڭالا سالىپ, اۋرۋحانادان قاشىپ شىققانداي بولىپ, جۇمىسقا قايتا قويىپ كەتەتىن. قۋالاعان كەسەلدەن دەر كەزىندە قۇتىلماساڭ, الماي قويمايدى ەكەن. جان جولداستاردىڭ جاس ءمايىتىن بىرەسە ۇشاقپەن, بىرەۋىن قيرالاڭداعان كولىكپەن كىندىك قانى تامعان جەردىڭ توپىراعىنا تاپسىرۋعا الىپ بارا جاتقان جولدا «جالعان دۇنيە» دەگەن ءسوزدىڭ پارقىنا ءبىرىنىشى رەت تەرەڭ بويلاعانىمىز دا ەستە. جۇمىستارى, ءۇيى, ءبارى-ءبارى قالدى. قىزمەتتەستەرى نە ىستەسىن, وكىنىش ءبىلدىرىپ, ءولىم-جىتىمدە جينايتىن تيىن-تەبەندەرىن جاقىندارىنا ۇستاتتى دا, ۋاقىت وتە ۇمىتتى. ءمايىتحانادان بىردەن ومىرلەرىنىڭ جارتىسى مەن دەنساۋلىعىن جەپ قويعان شاڭىراقتارىنا دا سوقپاي, جەر بەسىككە بولەۋگە الىپ بارا جاتقان تاۋلىككە جۋىق ازالى جولداعى ازالى ساعاتتاردىڭ سارقىنشاعى ءبىزدى ءالى دە ويلانتادى.

ال كەلەسى وقيعانىڭ كۋاسى ءبىز بولماساق تا, وسىنىڭ ءبارى الگى ايگىلى اكروباتتىڭ سوڭعى سالتوسىن ەسكە سالادى. بولعان وقيعا. ءبىر گيمناست ءوزىنىڭ ەڭ كەرەمەت سالتوسىن عالامات ورىنداپ, كورەرمەن بىتكەننىڭ قوشەمەتىنە بولەنىپ تۇرسا كەرەك. ولەردەي شارشاپ تۇرعان گيمناستى حالىق شاپالاق ۇرىپ, تاعى ءبىر رەت وسى سالتونى ورىنداۋىن ءوتىنىپ, ارەنادان جىبەرمەي تۇرىپ الادى. كوپشىلىككە يمپرەساريو دا قوسىلىپ, وسى ءنومىردى تاعى دا ءبىر رەت كورسەتۋىن سۇرايدى. تسيرك كۇمبەزىنىڭ استىندا تاعى دا ءبىر تاماشا سالتو جاساپ جىبەرۋ كەرەك. كوپشىلىكتىڭ قوشەمەتى مەن كوڭىلىن قيماعان اكروبات قۇر سۇلدەرى تۇرسا دا تاعى دا ءبىر رەت ءوز بيىكتىگىنە كوتەرىلىپ, تاعى دا بار كۇشىن سالادى. بىراق سوڭعى سالتو. شارشاعان گيمناستتىڭ قولىنان ارقان سۋسىپ شىعىپ كەتىپ, ول شىرقاۋ بيىكتىكتەن جەرگە قۇلاپ, كۇل-تالقانى شىعادى. اسا قايعىلى وقيعا. بۇل – ءبىز ەمەسپىز بە؟ كۇشىمىز سارقىلىپ جۇرسە دە, انانى جاساۋ كەرەك, مىنانى ءبىتىرۋ كەرەك دەگەن كۇيبەڭنەن ءبىر ارىلىپ كوردىك پە ەكەن؟!

ءوزى دە سىرقاتتانىپ, قاجىپ جۇرگەن دارىگەر دارمەنى قالماسا دا, جاعدايى اۋىر پاتسيەنت الدىنا كەلگەندە ءبارىن ىسىرىپ قويادى. وسى وتادان كەيىن, وسى پاتسيەنتتەن كەيىن كىشكەنە دامىل تابامىن, الاڭسىز ۇيىقتايمىن دەگەن ويدى تاعى دا ۇمىتادى. بۇل ونىڭ سوڭعى ەمدەپ تۇرعان پاتسيەنتى بولۋى مۇمكىن ەكەندىگى قاپەرىنە كىرمەيدى. ونىڭ مىسالدارىن الىستان ىزدەۋدىڭ قاجەتى جوق.

ەگەر گيمناست سول سالتونى شارشاپ تۇر­عانىن مويىنداپ, جاساماي قويسا, ەشتەڭە بول­مايدى. ويتكەنى ءبىزدىڭ جاقىندارىمىز بەن جۇمىسىمىز سولاي. ىندەت بولىپ جاتسا دا توي-تومالاققا, اۋىرىپ تۇرسا دا جيىنعا بارۋ كەرەك. اينالامىز ۇدايى بىردەڭە جاساۋ­دى تالاپ ەتەدى. ەگەر ۇيقىسى قانباي جۇرگەن تاكسيست ۆوكزالعا بارماسا, جول اپاتى بولمايتىنى انىق. ەگەر سىرقاتتانىپ جۇرگەن ەسەپشى سەنبى-جەكسەنبى جۇمىسقا شىقپاسا, جۇرەك تالماسى ۇستامايتىن با ەدى؟! ولاردىڭ بارلىعى «سوڭعى سالتونىڭ» قۇرباندارى.

قىسقاسى, ءوزىڭىزدى ساقتاڭىز.

 

سوڭعى جاڭالىقتار