– بىزگە قوقىستىڭ شاشىلىپ جاتۋى قالىپتى جاعدايعا اينالىپ, ساناعا سىڭگەن. كوكتەمدە سەنبىلىككە شىعامىز. مارە-سارە بولىپ ونى تازالايمىز. ءيا, قار استىنان قالدىقتاردىڭ قاراۋىتا باستاعانىنا كوز ۇيرەنگەن. ال وركەنيەتتى ەلدەردە پلاستيك بوتەلكە مەن پوليەتيلەن پاكەتتەر – باعا جەتپەس شيكىزات, تاپتىرماس ەنەرگيا كوزى. شىندىقتى ايتايىن, بىزگە ناۋقاندىق سەنبىلىك ەمەس, قوقىستى تولىققاندى سۇرىپتاۋ مەن قايتا وڭدەۋ جۇيەسى قاجەت. «تازا قازاقستان» دەگەنىمىز سول بولار ەدى, – دەيدى ياسسا.
جاس تا بولسا, يگى ىسكە باس بولىپ جۇرگەن جىگىت باسقا دا بەلسەندىلەرمەن بىرلەسە تازالىق جۇمىسىن ۇيىمداستىرادى. ول بىرەۋگە مىندەت ارتىپ, تەحنيكا سۇرامايدى, ءوز جۇمىسىن جارقىراتىپ الەم جەلىگە كورسەتە دە بەرمەيدى. ۇندەمەي ءجۇرىپ ۇلكەن ءىس تىندىرىپ ءجۇر. ۇسىنىس-پىكىرىنە قۇلاق تۇرە وتىرىپ, زاۋىت سالۋعا نە كەدەرگى دەپ سۇرادىم.
– قوقىس وڭدەيتىن تەحنولوگيا بار, نيەت تە جوق ەمەس. تەك بيلىك تاراپىنان ناقتى تەتىكتەر, «دامۋ» نەمەسە «اتامەكەن» قورى ارقىلى جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەر مەن ينۆەستورلارعا جاسالاتىن جاعداي جەتىسپەيدى. شيكىزات حالىقتىڭ قولىندا, تەك سونى جۇيەلى ارناعا تۇسىرەتىن ساياسي ەرىك پەن كاسىپكەرلىك بەلسەندىلىك كەرەك, – دەيدى كەيىپكەرىمىز.
ءوزىنىڭ تىڭ يدەياسى مەن ازاماتتىق ۇستانىمى بار جىگىتتىڭ ايتۋىنشا, بالانى جورگەكتەگى كەزىنەن باستاپ تابيعاتتى ايالاۋعا, وتانسۇيگىشتىككە باۋلىماساق, ەرتەڭ كەش بولادى. ال ساناعا ءسوز قونباسا, زاڭ سويلەۋگە ءتيىس دەپ ەسەپتەيدى.
– تارتىپكە باعىنعىسى كەلمەگەنگە ايىپپۇلدان باسقا ەم جوق. كامەرالاردى كوبەيتىپ, پروفيلاكتيكانى كۇشەيتۋ – قوعامدى ساۋىقتىرۋدىڭ ءبىر جولى. جاقسى سوزبەن ۇقپاعاندى زاڭنىڭ تەمىردەي ءتارتىبى تۇزەتەدى. البەتتە, زاڭ جالپىعا بىردەي ارەكەت ەتۋگە ءتيىس, – دەيدى يا.ءتاڭىر.
ياسسا تەك سەنبىلىكتەردە ەمەس, جالپى قوعامدا بەلسەندى. ول قۇرعان «تسەرو» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ جۇمىسى قۇر ۇران عانا ەمەس. ولاردىڭ ءار قادامى عىلىمي زەرتتەۋگە سۇيەنەدى. ماسەلەن, ايتا-ايتا جاۋىر بولعان وسكەمەندەگى كوك ءتۇتىننىڭ باستى سەبەبى تەك زاۋىتتار ەمەس, كولىكتەردەن كوتەرىلگەن ۇساق ديسپەرستى شاڭ مەن جەكە سەكتوردىڭ ءتۇتىنى ەكەنىن تاۋەلسىز ساراپتامادان وتكىزىپ دالەلدەپ بەردى.
حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق تانىتىپ, شەتەلدىك ۆولونتەرلەرمەن دە سەلبەسىپ جۇمىس ىستەسەدى. رەسەيلىك ۆولونتەر الەكسەي سيبيرسكيمەن بىرلەسە وتىرىپ, كەيىنگى ەكى جىلدا شىعىس پەن سولتۇستىك قازاقستان وڭىرلەرىندە 150 مىڭنان اسا اعاش ەگۋگە اتسالىستى. بۇل – قاعاز بەتىندەگى ەسەپ ەمەس, بولاشاق ۇرپاقتىڭ تىنىسى, تازا اۋاسى.
– اكىمدىكتە دە جالىندى جاستار از ەمەس. بۇگىندە مەملەكەت پەن ۆولونتەرلەر اراسىندا سىندارلى ديالوگ ورناعان. تەحنيكالىق قولداۋ, قۇرال-سايمان, اقپاراتتىق دەمەۋ باعىتىندا مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ شەتى كورىنىپ كەلەدى, – دەپ مەملەكەتتەن كورسەتىلەتىن قولداۋدى دا اتاپ ءوتتى ول.
الايدا ەڭ باستى ماسەلە – بەيجايلىق. ءاربىر ازامات ءوز اۋلاسىنىڭ تازالىعىنا ءوزى جاۋاپتى ەكەنىن سەزىنگەندە عانا ەكولوگيالىق داعدارىستى جەڭۋگە بولادى. تازالىق تابالدىرىقتان ەمەس, ءار ادامنىڭ ىشكى مادەنيەتى مەن ساناسىنان باستالادى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى
