تاياۋدا نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى «دودو پيتستسا» جەلىسىنىڭ وسىنداي وتىنىشكە قايتارعان جاۋابىن كورىپ, ءبىراز ويعا قالدىق. پىكىرىمىز دايەكتى بولۋى ءۇشىن پيتستسەريا جەلىسىنىڭ جازعانىن سوزبە-ءسوز بەرۋدى ءجون كورىپ وتىرمىز: «دودو پيتستسا ەتو كومپانيا يز روسسي, پوەتومۋ بولشينستۆو ماتەريالوۆ ۋ ناس ۆ گرۋپپە پۋبليكۋيۋتسيا نا رۋسسكوم...»
سوندا دەيمىن دە, قازاقستاندا جۇرگەن ءار رەسەيلىك كومپانيا ءوز ءونىمى تۋرالى اقپاراتتى ورىسشا بەرسە, ءار امەريكالىق كومپانيا اعىلشىن تىلىندە جازسا, ءار قىتايلىق كومپانيا «جۇڭعولاردىڭ» ءتىلىن قۇپ كورسە, مەملەكەتتىك ءھام رەسمي ءتىلىمىز – قازاق ءتىلى قايدا قالادى؟ ەگەر وسى پيتستسەريا جەلىسى مۇحيت اسىپ, اقش-تا تاماقتاناتىن ورىن اشسا, مالىمەتتى تەك ورىس تىلىندە تاراتار ما ەدى؟ ءاي, قايدام! بۇل – بىرىنشىدەن.
ەكىنشىدەن, «تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ تۋرالى» زاڭدا ساتۋشى ءونىمى تۋرالى اقپاراتتى قازاق تىلىندە بەرۋى مىندەتتەلگەن. ياعني «دودو پيتستسا» جەلىسى اتالعان زاڭدى ورەسكەل بۇزىپ وتىرعانى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. ء«اي دەيتىن اجە, قوي دەيتىن قوجانىڭ» جوقتىعى. ايتپەسە ۇلى دالانىڭ ايشىقتى استاناسىندا ورنالاسقان مەيرامحانانىڭ مۇنداي ارەكەتىن قالاي باعالاۋعا بولادى؟
«Qazaqsha jaz» قوزعالىسىنىڭ پايدا بولۋى دا وسىنداي وقيعالاردىڭ سالدارى ەكەنى انىق. ويتكەنى «دودو پيتستسا» قازاق تىلىنە قىرىن قارايتىن تۇڭعىش ءارى جالعىز كومپانيا ەمەس. كوپشىلىگىمىز ارتىق داۋ-دامايدان قاشاتىندىقتان, مۇنداي وقيعالاردىڭ كوبى ايتىلا بەرمەيدى. ايتپەسە قازاق تىلىندە قىزمەت كورسەتۋدى ءجون كورمەيتىندەر سانى از ەمەس. ونى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنان دا, الەۋمەتتىك جەلىلەردەن دە ەستىپ, كورىپ ءجۇرمىز.
قازاقستاندا ءجۇرىپ قالتاسىن قالىڭداتىپ وتىرعان كومپانيانىڭ اباي مەن مۇحتاردىڭ انا تىلىنە يكەمدىك تانىتپاۋى مەنسىنبەۋشىلىك ەكەنى ايقىن. رەسمي ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك, ەلىمىزدەگى تۇرعىنداردىڭ 83 پايىزى قازاق ءتىلىن جەتىك مەڭگەرگەن. وعان قوسا, تاۋەلسىزدىك العالى بەرى الىس-جاقىن شەتەلدەن ەلىمىزگە ميلليوننان استام قانداسىمىز ورالدى. ولاردىڭ باسىم بولىگى كەلگەن ەلىنىڭ ءتىلى مەن قازاق ءتىلىن عانا بىلەتىنىن ەسكەرسەك, ورىس ءتىلى ولار ءۇشىن بەيتانىس. ياعني انا تىلىمىزدە اقپارات تاراتپاۋ ارقىلى سولاردىڭ قۇقىعىن بۇزاتىنىڭىز تاعى بار.
قانداس دەگەننەن شىعادى. بىرنەشە جىل بۇرىن ۇلىبريتانيانىڭ ۇزدىك ءبىلىم وردالارىنىڭ ءبىرى – UCL ۋنيۆەرسيتەتىندە تىلدىك كۋرستا وقىپ جۇرگەندە مىنانداي توسىن وقيعا بولعان ەدى. ءبىر مەرەكەنىڭ قارساڭىندا قازاقستاننان لاۋازىمدى قىزمەت اتقاراتىن كىسى كەلىپ, لوندونداعى قازاقستاندىقتاردىڭ باسىن قوسقان جيىن ءوتتى. ءبىزدىڭ توپتا قىتايدان كەلگەن قانداسىمىز بار-تۇعىن. ول ورىسشا ء«الىپتى تاياق دەپ بىلمەيتىنىن» تالاي مارتە ايتقان. ءىس-شاراعا ول دا قاتىستى. كەزدەسۋدىڭ ء«بىسىمىلداسى» قازاقشا باستالعانىمەن, ادەتتەگىدەي اڭگىمە اۋانى پۋشكيننىڭ تىلىنە كوشكەن. باستى سەبەپ – جيىنعا ورىس دياسپوراسىنىڭ وكىلى قاتىسىپ وتىر. بىراق ءىس-شارانى ۇيىمداستىرۋشىلار قانداسىمىزدىڭ ورىس تىلىنەن حابارسىز ەكەنىنە ءمان بەرمەگەن سىڭايلى. سويلەگەندەردىڭ ءبىر اۋىز ءسوزىن تۇسىنبەگەن قانداس قارىنداسىمىز شىداي الماي, جيىننىڭ ورتاسىندا ىزالانىپ جىلاپ جىبەرگەنى. قاتىسۋشىلار سودان كەيىن عانا ەس جيىپ, كەزدەسۋدىڭ قالعان بولىگى تۇسىنىكتى تىلدە ءوربىدى.
قىتايدان كەلگەن قانداسىمىزدىڭ وقيعاسى جالعىز ەمەس. مۇنداي مىسالدار كوپتەپ سانالادى. اتاجۇرتقا ورالعانىنا قۋانىپ جۇرگەندەر ونداي ساتتەر تۋرالى شۋ شىعارماسا دا, بىلايعى اڭگىمە بارىسىندا ءجيى قوزعايدى. جوعارىدا اتاپ وتكەن «Qazaqsha jaz» جوباسىنىڭ اۆتورلارى ەلىمىزدەگى قىسىمشىلىققا ۇشىرايتىن ەڭ ءىرى توپ قازاق ءتىلدى اۋديتوريا ەكەنىن ايتادى.
قازاقستان حالقىنىڭ جارتىسىنا جۋىعى اۋىلدى جەرلەردى مەكەندەيتىنىن ەسكەرسەك, ەلىمىزدە قازاقشا سويلەيتىندەردىڭ سانى دا سول شامانىڭ و جاق, بۇ جاعىندا. سولار ەرتەڭ ەلورداعا كەلىپ, انا تىلىندە قىزمەت الا الماسا, جۇرەگىندە مەملەكەتكە دەگەن شەر قاتپاسىنا كىم كەپىل؟! وتانىندا ءجۇرىپ وزەككە تەبىلگەندەردىڭ قۇقىعىن كىم قورعايدى؟
