پىكىرلەر .
ادام جاراتىلىسى كۇردەلى. ول اركەز سۇيىسپەنشىلىك, تاڭعالۋ, وكپەلەۋ, قۋانىش-قايعى, مەيىرىم-شاپاعات, ت.ب. سەزىمدەر جەتەگىندە جۇرەدى. وسى سەزىمدەردى شەگىنەن اسىرماي تىزگىندەپ, ولاردى تۇراقتىلىق پەن تەپە-تەڭدىك جاعدايىندا ۇستاي بىلگەن ادام وكىنىشكە ۇرىنبايدى. ياعني جوعارىداعى ارقيلى سەزىم قۇبىلىسىن تىزگىندەپ, رەتتەي بىلگەن كىسى باقىتتى وتباسىن قۇرا الادى.
07 ناۋرىز, 2025
ءۇندى قايراتكەرى جاۆاحارلال نەرۋ: «وتار ەلدىڭ تاريحىن وتارلاۋشى جازادى» دەگەندەي, كەزىندە ءبىرتۋار اقىن عافۋ قايىربەكوۆ: «وسى باسقانىڭ پاتشالارىنىڭ ءبارى جاقسى , قازاقتىڭ حاندارى نەگە جامان؟», دەپ كەڭەستىك قوعامعا سۇراق قويعانى دا بەلگىلى. راسىندا, وتارلانعان ەلدىڭ شىنايى تاريحى ەشقاشان جازىلمايدى.
18 قىركۇيەك, 2024
ۇلكەن ويشىل, اقىن شاكارىم قۇدايبەردى ۇلى «شىننان وزگە قۇداي جوق, انىق قۇداي – شىن قۇداي, ۇقپاي قالما الاڭ بوپ, شىن بولماسا, كiم قۇداي؟» دەگەن ەكەن. عۇلامانىڭ بۇل پايىمىن تاپسىرلەر بولساق, «قۇداي» دەپ وتىرعانى اقيقات. سونىڭ ىشىندە شىنايى ءبىلىمنىڭ اقيقاتى. قازىرگى تاڭدا قازاق قوعامىنداعى باستى ماسەلە – ءبىلىم پەن اقپاراتتىڭ ورنى اۋىسىپ كەتتى. شاكارىم بابامىز ايتقان «شىن ءبىلىم» كومەسكىلەنىپ, اقپاراتتىق دۇنيەلەر العا شىقتى. بۇل وتە قاتەرلى قۇبىلىس. ويتكەنى شىن ءبىلىم, اقيقات, ناعىز ءىلىم سالتانات قۇرماعان قوعامنىڭ بولاشاعى كۇڭگىرت.
13 ماۋسىم, 2024
قايراتكەر تۇلعا امانگەلدى ايتالىنىڭ «التىن وردا» گازەتىندە (19 ناۋرىز, 2009 جىلى) جاريالانعان سۇحباتىندا: «وتارشىل يدەولوگيا 1 قاڭتاردى جاڭا جىل رەتىندە سانامىزعا تەرەڭ ءسىڭىردى. قازىر كوپشىلىك حالىق 22 ناۋرىزدى كۇتكەننەن گورى 1 قاڭتارعا اسا ءمان بەرەدى. بۇل – ساناعا سىڭگەن ءداستۇردىڭ كۇشتىلىگى. ەندى وسى قالىپتاسىپ, ساناعا ءسىڭىستى بولىپ كەتكەن ءداستۇردى ومىردەن, پسيحولوگيامىزدان قالاي شىعارىپ, ناۋرىزدى تويلاۋعا كوشەمىز؟», دەگەن ەدى.
03 ءساۋىر, 2024
ۇلى ويشىل, عۇلاما ءال-فارابي بابامىز «تاربيەسىز بەرىلگەن ءبىلىم – ادامزاتتىڭ قاس جاۋى دەگەن» ەكەن. وسىعان قاراعاندا, ءبىلىمنىڭ وزەگى – تاربيە ەكەنى انىق. ياعني كۇللى ادام بالاسىنا ورتاق جاقسى قاسيەتتەردى جاس بۋىننىڭ تولىق بويىنا سىڭىرمەي تۇرىپ, بەرگەن ءبىلىم قۋراعان اعاش سياقتى ەشقاشان جەمىس بەرمەيدى.
14 اقپان, 2024
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «Egemen Qazaqstan» باسىلىمىنا بەرگەن سۇحباتىندا: «مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر وزىنە جۇكتەلگەن مىندەتتى ءمىنسىز اتقاراتىن كاسىبي مامان عانا بولماۋى كەرەك. ولار ءاردايىم باستاماشىل, ناقتى ىسىمەن ەلگە پايدا اكەلەتىن جانە وزگەرىستەردىڭ ومىرشەڭدىگىن حالىققا كورسەتە الاتىن ازامات بولۋى قاجەت. سونداي-اق ولار ءبىلىمدى-بىلىكتى عانا ەمەس, ءسوزى مەن ءىسى ۇيلەسەتىن, تياناقتى, ءتارتىپتى جانە ارلى ادام بولۋى ءتيىس. قاراماعىمدا قىزمەت ىستەيتىن ازاماتتاردىڭ ماعان ەمەس, ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ يدەياسىنا ادالدىعى الدەقايدا ماڭىزدى», دەپ قوعامعا ادىلدىك ءھام ادالدىق قاعيداتىن ورناتۋدىڭ ماڭىزىن العا تارتقان ەدى.
18 قاڭتار, 2024
قازiر دۇنيەدە بولىپ جاتقان قىلمىس اتاۋلىنىڭ نەگiزi – iشiمدiك پەن ەسىرتكىدەن. ستاتيستيكا: «اباقتىداعىلاردىڭ 60-70 پايىزى ءتۇرلى ىشىمدىك پايدالانۋدىڭ كەسىرىنەن جازا جۇكتەگەندەر» دەيدى. ونىڭ سىرتىندا دامىعان مەديتسينا iشiمدiكتiڭ بۇدان دا باسقا زياندىلىعىن عىلىمي نەگiزدە دالەلدەۋدە. وسىلاردىڭ ىشىندە ەڭ قاتەرلىسى – الكوگولدىك سۋسىندار ەر مەن ايەل بويىنداعى ۇرىق كلەتكالارىن زاقىمدايتىندىعى.
14 جەلتوقسان, 2023
جۋىقتا كوپتەن تانىس ءارى ۇنەمى جاقىن جۇرەتىن اۋىلداسىم جولىقتى. ادەتتەگىدەي اماندىق-ساۋلىقتان كەيىن تۇڭعىش قىزىن ۇزاتقانىن كوتەرىڭكى كوڭىل كۇيمەن جەتكىزدى. ءبىز دە قاراپ قالماي «بارعان جەرىندە باعى اشىلسىن!» دەدىك. راحمەتتەن كەيىن تانىسىم: «قۇدالارىم تەكتى تۇقىمنان», دەدى. ويلانىپ قالدىم. كۇدىگىمدى سەيىلتەيىن دەگەندەي اۋىلداسىم: «قۇدامنىڭ اكەسى ونەر قايراتكەرى ەكەن, ال قايىن اتاسى – حالىق ءارتىسى», دەدى. اتتارىن ايتتى. شىنىندا اسا تانىمال تۇلعالار, بىراق... «قۇداڭىز قازاقشا بىلە مە؟» دەپ سۇرادىم. ول باسىن شايقادى.
27 قاراشا, 2023
قازاق حالقىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ سالتىندا وتە ەرتەدەن قالىپتاسقان اسا ءبىر قۇندى قاسيەتى – قوناقجايلىعى. ۇلتىمىزدىڭ وسى ءبىر ءداستۇرى حاقىندا ەتنوگراف-ارحەولوگ, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى حالەل ارعىنباەۆ «قازاقتىڭ وتباسىلىق داستۇرلەرى» اتتى عىلىمي-تانىمدىق مونوگرافياسىندا: «قازاق وتباسىنا ءتان ەرەكشە ابزال قاسيەتتەرىنىڭ ءبىرى – ەجەلدەن بەرى كەلە جاتقان قوناقجايلىعى. قازاق ءۇشىن قوناقتىڭ تانىس بولۋى, تەڭدەس بولۋى شارت ەمەس, ءاربىر جولاۋشى-قوناق قونعان ۇيىنە «بولىنبەگەن ەنشىم بار» دەپ قوناقاسىسىن تالاپ ەتەدى», دەپ جازىپتى.
09 قاراشا, 2023
«ايەل كوكتەن تۇسكەن جوق, ول – ەركەكتىڭ بالاسى, ەركەك جەردەن شىققان جوق, ايەل – ونىڭ اناسى» دەمەكشى, ەر مەن ايەل جۇپ بولىپ ءومىر ءسۇرۋى تابيعي زاڭدىلىق. اتاقتى جىراۋ مايلىقوجا بابامىز: «جاقسى ايەل جىگىتتىڭ جاقسى قىلار جامانىن, ۇشقىر قىلار شابانىن, جامان ايەل جىگىتتىڭ تار قىلادى زامانىن, تايدىرادى تابانىن» دەگەن ەكەن. سول سياقتى اتام قازاق: «جاقسى ايەل – ىرىس, جامان ايەل – ۇرىس» دەپ بەكەر ايتپاعان. ايەلى ەرىن سىيلاپ, باعىنا بىلسە عانا ۇرىس-كەرىسسىز باقىتتى وتباسىنىڭ كەلبەتى قالىپتاسادى.
31 قازان, 2023
سۇيىسپەنشىلىك – كۇللى جاراتىلىس اتاۋلىنىڭ سەبەپكەرى. سونىڭ ىشىندە سۇيىسپەنشىلىككە قۇرىلعان وتباسى باقىتتى بولماق. وتباسى نەمەسە شاڭىراق بولاشاقتا جۇماقتىڭ كوركەم سارايلارىنىڭ ءبىرى نەمەسە ازابى اۋىر توزاقتىڭ تەرەڭ شۇڭقىرلارىنىڭ ءبىرى بولۋى ابدەن مۇمكىن. وتباسىن جۇماق سارايىنا اينالدىراتىن امال – سۇيىسپەنشىلىك. ال توزاقتىڭ شۇڭقىرىنا تۇسىرتەتىن ءىس – وتباسى مۇشەلەرى ءبىرىن-ءبىرى جەككورۋشىلىك.
07 قىركۇيەك, 2023
مەملەكەت باسشىسى وتكەن جىلدىڭ اياعىندا «جاڭا ادامدار» اتتى جاستار قوزعالىسىنىڭ بەلسەندى وكىلدەرىمەن جۇزدەستى. قازىرگى جاستاردىڭ قوعام ومىرىنە بەلسەنە ارالاسىپ, ءوز ۇستانىمىنا بەرىك بولۋى تۋرالى ءسوز قوزعادى. سوندا پرەزيدەنت: ء«بىزدىڭ كورنەكتى اقىنىمىز ماعجان جۇماباەۆتىڭ «مەن جاستارعا سەنەمىن» دەگەن ولەڭى بار. شىن مانىندە, مەن دە جاستارعا سەنەمىن. بارشاڭىزدى قولدايمىن. راسىندا, ءبىزدىڭ ەلىمىزگە بەلسەندى, ءبىلىمدى, كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ جاستار كەرەك. ەلىمىزدىڭ بولاشاعى جاستاردىڭ قولىندا», دەگەن ەدى.
08 ماۋسىم, 2023
اتامىز قازاق «بىرلىك بار جەردە – بەرەكە بار» دەپ تەگىن ايتپاعان. سول سياقتى ويشىل-كەمەڭگەر اباي اتامىز ءوزىنىڭ التىنشى قاراسوزىندە, «بىرلىك دەگەنىمىز – مالعا (دۇنيەگە) بىرلىك ەمەس, اقىلعا بىرلىك» دەگەن كورەگەن تۇجىرىمىن ايتا وتىرىپ: «بىرلىك مالعا ساتىلسا, ناعىز انتۇرعاندىقتىڭ باسى وسى», دەيدى. ال اتاقتى بۇقار جىراۋ بابامىز, التى الاشتىڭ بالاسىن بەرەكە-بىرلىككە شاقىرىپ: «اينالا الماي ات ءولسىن, ايىرا الماي جات ءولسىن, جات بويىنان ءتۇڭىلسىن, ءبارىڭىز ءبىر ەنەدەن تۋعانداي بولىڭىز!», – دەپ تولعاسا, شىعىس حالىقتارى كوپ ايتاتىن: «بىرلىگى مىعىم ساۋىسقان – بۇعى اۋلايدى», دەگەن ءتامسىلدىڭ دە ماڭىزى زور.
01 ماۋسىم, 2023
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ جۋىردا ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ماسەلەلەر جونىندەگى كەڭەيتىلگەن كەڭەستە كۇردەلەنگەن ەكونوميكالىق سالالارعا توقتالا وتىرىپ, بۇگىنگى قوعامداعى وتباسى تاربيەسىنە قاتىستى مىناداي وي ايتتى:
21 مامىر, 2023
قوعامدى تانۋ سول ورتادا ءومىر ءسۇرىپ جاتقان ادامداردى تانۋدان باستالادى. ال ادامدى تانۋدىڭ جولى – ول ءومىر سۇرگەن وتباسى, وشاق قاسى وعان قانداي تاربيە بەردى, سوعان كوڭىل اۋدارامىز. ياعني ىزگى ادام ونەگەلى, ىزگى وتباسىنىڭ – جەمىسى.
20 ءساۋىر, 2023
«كەمدى كۇن, قىزىق داۋرەن تاتۋ وتكىز, جەتپەسە, بىرىڭدىكىن ءبىرىڭ جەتكىز!» دەپ اباي ايتقانداي, دۇنيەنىڭ تىرەگى – تاتۋلىق. تاتۋ ەلدىڭ بەرەكەسى ارتادى, بىرلىگى بەكيدى. ەرتە داۋىردەن بىزگە جەتكەن مىناداي ءاپسانا بار. قۋاتى مىعىم, جاساعى مىقتى ءبىر پاتشا تەڭىزدىڭ ارعى جاعىندا الىستا جاتقان بەيتانىس ەلگە شابۋىل جاساۋ ءۇشىن قام جاسايدى. اۋەلى ەلشىلەرىن جىبەرىپ, اڭدىسىن بايقايدى. جىبەرگەن ەلشى-تىڭشىلارى پاتشاعا كورگەن-بىلگەنىن ايتىپ كەلەدى. «ول ەلدىڭ بىرلىگى بەكەم, اعايىن اراسىنداعى تاتۋلىعى تاس قامالداي بەرىك ەكەن. اعاسى ءۇشىن ءىنىسى, ەلى ءۇشىن ۇلانى جانىن بەرۋگە دايار تۇرعان جۇرتتى كوردىك», دەپتى تىڭشىلار. بارلاۋشىلاردىڭ بايانىن تىڭداعان پاتشا باسىن شايقاپ: «تاتۋلىعى تەرەڭ ەلدى جاۋ المايدى, بىرلىگى بەكەم جۇرتقا جۇت كەلمەيدى» دەگەن ولارعا سوقتىقپايىق, جەڭىلىپ ماسقارا بولادى ەكەنبىز», دەپتى.
20 ناۋرىز, 2023
ەجەلگى اتا-بابالارىمىزدىڭ ءومىر ءسۇرۋ داعدىسى مەن قوعامدىق قۇرىلىمىن باتىستىقتار nomad دەپ تانىسا, رەسەيلىكتەر «كوچەۆنيكي» دەگەن ات قويىپ ءجۇر. بۇل تىركەستەر قازىر حالىق ساناسىنا تەرەڭ ءسىڭىپ كەتكەنىمەن, ءمان-ماعىنا جاعىنان سونشالىق ماقتانارلىقتاي اتاۋ ەمەس.
07 اقپان, 2023
ۇلكەن جازۋشى, زەردەلى قالامگەر مۇحتار ماعاۋين: «ۇلتتىق رۋحتىڭ ۇستىن-تىرەگى, قايناركوزى جانە كۇش-قۋاتى – سول حالىقتىڭ قابىلەتى» دەگەن ەكەن. سول سياقتى ءۇندىنىڭ ۇلى ويشىلى رابيندرانات تاگور, ءاربىر حالىق الەم قاۋىمداستىعى الدىندا ءوزىنىڭ باسقاعا ۇقسامايتىن ەرەكشە ۇلتتىق قابىلەتىمەن دارالانىپ تۇرماسا, ول حالىق جويىلۋعا بەت بۇرعان قاسىرەت جولىنداعى ۇلت ەكەنىن ايتا وتىرىپ: «تابيعي قابىلەت-زەردەسىنەن ايىرىلعان حالىقتىڭ كەلەشەگى كۇڭگىرت» دەپ وي قورىتىپتى.
13 قازان, 2022
الاش جولى – جانكەشتىلىك پەن جاسامپازدىق ۇلگىسى
الاشتانۋشى-اكادەميك مامبەت قويگەلديەۆ «ۇلتتىق ساياسي ەليتا» اتتى زەرتتەۋ ەڭبەگىندە: «الاش يدەياسى بىرىنشىدەن – ۇلتتىق دەموكراتيالىق مەملەكەت قۇرۋىن, ەكىنشىدەن – جەردىڭ استىنداعى, ۇستىندەگى, كوگىندەگى بارلىق بايلىق قازاقتىڭ وزىنە قىزمەت ەتۋىن, ۇشىنشىدەن – قازاقتىڭ جەرىندە وندىرىلگەن ءبىر ۋىس ءجۇن سول مەملەكەت ازاماتتارىنىڭ ۇستىنە توقىما بولىپ كيىلۋىن, تورتىنشىدەن – قازاق مەملەكەتىندە مەملەكەت قۇرۋشى ۇلتتىڭ ءتىلى وزگە ۇلتتارعا قاراعاندا ۇستەم بولۋىن, بەسىنشىدەن – ۇلتتىق داستۇرگە نەگىزدەلگەن جاپونيا ۇلگىسىندەگى ۇلتتىق دەموكراتيالىق مەملەكەت قۇرۋدى ۇستاندى» دەپتى.
18 قىركۇيەك, 2022
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بيىلعى قازاقستان حالقىنا جولداۋىنىڭ وزەگى «ادىلەتتى مەملەكەت. ءبىرتۇتاس ۇلت. بەرەكەلى قوعام» اتتى تۇعىرلى تاريحي تۇجىرىمدى نەگىزگە الىپ, ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ جولىندا تۇبەگەيلى جانە جان-جاقتى رەفورمالاردى تابىستى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن حالىقتىڭ جاڭا سەنىم مانداتى قاجەت دەگەندى اتاپ ءوتتى. ادىلەتتى قوعامنىڭ باستى ۇستىنى – اشىق باسەكەلەستىك ورنىققان جانە بارىنە تەڭ مۇمكىندىك بەرىلەتىنى جايلى بايانداپ: «ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ ءىسى ەندى عانا باستالدى. بۇل باعدارىمىز ەشقاشان وزگەرمەيدى, ىشكى جانە سىرتقى احۋال قانداي بولسا دا جالعاسا بەرەدى», دەپ تۇيىندەدى.
08 قىركۇيەك, 2022
