پىكىرلەر
بالا – ءبىزدىڭ بولاشاعىمىز. بولاشاعىمىز جارقىن بولۋى ءۇشىن بالدىرعانداردىڭ باقىتتى بالالىق شاعىن قامتاماسىز ەتۋ ماڭىزدى. بۇگىندە بالانىڭ الاڭسىز ءبىلىم الۋىنا, دۇنيەتانىمىن, قارىم-قابىلەتىن دامىتۋعا جاعداي جاساۋ جانە قولايلى قورشاعان ورتا قالىپتاستىرۋ بولاشاققا سالىنعان ءتيىمدى ينۆەستيتسيا رەتىندە باعالانادى. وكىنىشكە قاراي, بۇل يگىلىكتەن بالدىرعانداردىڭ كوبى قۇر قالىپ جاتادى.
28 قاڭتار, 2021
تار جەردە تىعىلىسىپ... توي-تومالاقتى ۇيدە وتكىزۋگە كوشتىك پە؟
بىلتىرعى جازدا كوروناۆيرۋس پاندەمياسىنىڭ اسقىنىپ, القىمنان الىپ تۇرعان شاعىندا تۋعان اۋىلىمداعى اعايىنداردىڭ احۋالىن بىلمەك بولىپ, سونداعى تۋىستارمەن حابارلاستىم. «اللاعا شۇكىر, اۋىلىمىزعا ىندەت جەتكەن جوق. ءتىپتى بىزبەن كورشى تۇراتىن ءبىر قارىنداسىڭ كەشە عانا قاراعاندىعا تويعا بارىپ كەلدى...» دەپ قاراپ تۇر باۋىرىم. «بۇكىل ەل بويىنشا توتەنشە جاعداي جاريالانعان قازىرگى ۋاقىتتا ول 700 شاقىرىمداي جەردەگى قالاعا بارۋ ءۇشىن جولداعى بىرنەشە بلوك-بەكەتتەن قالاي ءوتىپ ءجۇر؟» دەگەن سۇراعىما «ونى ەندى ءوزىڭ بىلەسىڭ عوي...» دەپ جالتارىپ, كورشىسىنىڭ قۇپياسىن اشپاۋعا تىرىستى...
27 قاڭتار, 2021
بۇل جولى تاعى بىرنەشە براكونەر ۇستالدى. قازاقستاندا ەمەس, سوناۋ الىستاعى افريكادا. قارا قۇرلىقتاعى وقيعانىڭ بىزگە قانداي قاتىسى بار دەپ ويلاۋىڭىز مۇمكىن. بىراق جەر شارىنىڭ باسقا بولىگىندەگى جاعداي ءبىزدىڭ ەلگە دە اسەر ەتەدى ەكەن.
26 قاڭتار, 2021
ءوڭىردى كورمەگەن – ءومىردى كورمەگەن
ەرتەرەكتە مەملەكەت قامقورلىعىن قاجەت ەتەتىن, تابىسى ماردىمسىز وتباسىلاردى انىقتاۋ ولشەمشارتتارىن ايقىنداۋ كەزىندە اۋىلداعى اعايىننىڭ قوراسىنداعى تاۋىعىن عانا ەمەس, ونىڭ جىل ىشىندە تاباتىن جۇمىرتقاسىنا دەيىن ساناۋدى ۇسىنىپ, جۇرتقا كۇلكى بولعان شەنەۋنىك بار. ءسويتىپ, ول «اسفالتتا ءوسىپ», ءومىر بويى قالادا قىزمەت ەتكەندىگىنەن, جەرگىلىكتى جەردەگى جاعدايدى بىلمەيتىندىگىن بايقاتىپ العان.
25 قاڭتار, 2021
ىلكىدە ينتەرنەتتەن اراب ەلدەرىندە اۋقاتتى قوجايىنداردىڭ كەيبىر جابايى اڭ-قۇستاردى اسىراپ, دۇرىسى ەرمەك قىلىپ وتىرعانىن كورىپ تاڭعالاتىن ەدىك. گەپارد, گيەنا, ارىستان سياقتى ءتۇز تاعىلارىن كەڭ سارايلارىندا ۇستاپ, قىمبات كولىكتەرىنە وتىرعىزىپ الاتىن مۇسىلمان ەلدەرىنىڭ بايشىكەشتەرىنە تاڭدايىمىزدى قاعاتىنبىز دا قوياتىنبىز. كەيىنىرەك ەلىمىزدە دە قاسقىر, تاۋىس سياقتى اڭ-قۇستاردى كوتتەدجدەرىندە ۇستاپ وتىرعان ازاماتتار تۋرالى ەستي باستادىق. البەتتە, اۋەلى تورداعى ءتۇز تاعىسىنا جانىڭىز اشيدى. ايتسە دە ەن دالا ەركەسىنىڭ ەركىندىگىن شەكتەگەندەردىڭ قاسىندا شەكتەن تىس اڭشىلىققا بوي الدىرعاندار قاۋىپتى مە, قالاي؟!.
22 قاڭتار, 2021
ءتىلدى قارىم-قاتىناس قۇرالى دەپ قانا ەمەس, ىشكى مادەنيەتىڭ مەن رۋحاني بەينەڭنىڭ, ءتالىم-تاربيەڭ مەن دۇنيەتانىمىڭنىڭ ايناسى دەپ باعالاۋعا اسا ءمان بەرە قويماۋىمىزدان كەيدە وپىق جەپ قالىپ جاتاتىنىمىز بار. گەرمانيادا تۇراتىن اينۇر اسقارقىزى ەسىمدى قىزىمىز ءوزىنىڭ جەلىدەگى پاراقشاسىندا: ء«وزىنىڭ ءمىنىن كورمەي, وزگەدەن ءمىن ىزدەۋ ادەتكە اينالىپ بارا ما, قالاي ءوزى. ءبىز قىتايلار سەكىلدى كوپ xالىق ەمەسپىز. كەڭ-بايتاق جەرىمىز بولعانىمەن, سول كەڭ جەردىڭ ءار تۇسىندا تارىداي شاشىلعان از عانا xالىقپىز... سوندا دا ءبىر-بىرىمىزگە اۋىر ءسوز ايتىپ, جازىقسىز ايىپتاپ, سەبەپسىز كىنالاپ, جانتالاسىپ جاتامىز. سونشاما نەگە ءىشىمىز تولىپ كەتكەن؟ ...ءبىر-بىرىمىزگە مەيىرىمدى بولايىقشى!» دەپ وي تاستاپتى.
21 قاڭتار, 2021
وتكەن اپتادا VII شاقىرىلىمداعى پارلامەنتتىڭ العاشقى جالپى وتىرىسىندا دەپۋتاتتار حالىق الدىندا انت قابىلداعانى ءمالىم. ءبىر ساعاتتان اسا ۋاقىتقا سوزىلعان بۇل ءراسىمنىڭ «قىزىق-شىجىعى» جەتەرلىك.
20 قاڭتار, 2021
قازاقتا «سۇڭعىلا» دەگەن ءسوز بار. بۇل اتاۋ نەنى بىلدىرەدى دەگەنگە توقتالساق, 2013 جىلى جارىق كورگەن قازاق ءتىلىنىڭ ۇلكەن تۇسىندىرمە سوزدىگىندە: سۇڭعىلا دەپ – زەرەك, زەردەلى, تەز بايقاعىش, اڭعارىمپاز ادامدى ايتادى دەپتى. بۇل پايىم دۇرىس ارينە. ويتكەنى قازاق بالاسى باسقا جۇرتتان وسى سۇڭعىلالىق قاسيەتىمەن ەرەكشەلەنىپ تۇرادى. وزبەك حالقىنىڭ ءبىرىنشى پرەزيدەنتى مارقۇم يسلام كاريموۆ «قازاقتان جولداسىڭ بولسا, جولدان اداسپايسىڭ» دەگەندى كوپ ايتاتىنى سياقتى, كۇللى الەم قاۋىمداستىعى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىن ءبىر اۋىزدان «سۇڭعىلا ساياساتكەر» دەپ مويىنداعانى تەگىن ەمەس.
19 قاڭتار, 2021
باسەكەدە ۇتىلساق, كوبىنە ونىڭ سەبەبىن باپتىڭ كەلمەگەنىنەن ەمەس, باقتىڭ شاپپاعانىنان ىزدەپ جاتامىز. ءوزىمىزدى «ساتتىلىك سەرىك بولمادى» دەپ جۇباتقانسيمىز. شىن مانىندە, نەگىزگى ماسەلە باقتا ەمەس, باپتا ەكەنىن بىلە تۇرا, ونى مويىنداعىمىز كەلمەيدى.
15 قاڭتار, 2021
اقىن جىگىت اڭىراتىپ ولەڭ وقىپ وتىر: «...جۇرگەن شىعار باقىت مەنى تابا الماي, مەكەنجايىم بولماعان سوڭ تۇراقتى». قازاق پوەزياسىندا ولمەيتىن ەكى تاقىرىپ بولسا, ونىڭ بىرەۋى ماحاببات, ەكىنشىسى باسپانا جىرى شىعار دەپ ازىلدەدىك وعان. كەيىن كەڭ سارايداي ۇيگە كىردى ول اقىن, بىراق ولەڭدەرىنە قاراساق, باقىتتى ءالى ىزدەپ جۇرگەن سياقتى.
14 قاڭتار, 2021
ويپىرىم-وي, اتا-بابالارىمىزدىڭ تۇسىنە دە كىرمەگەن استا-توك ءبىر كەرەمەت توي بولىپ جاتىر. داۋلەتتى اۋلەتتىڭ داستارقانىندا نە جوق؟! بابىمەن پىسكەن بالىق, قۋىرىلعان تاۋىق, سىيماعاندىقتان تاباقتىڭ سىرتىنا شىنجىرداي اسىلعان قازى-قارتا, تالانتتى قىلقالام شەبەرلەرى سالعان ناتيۋرمورتتاي جەمىستەردىڭ ءتۇر-ءتۇرى. تىسكە باساردىڭ ءبارى – اسپازدىق ونەردىڭ شىڭى سىندى. مەيرامحانا دا ءسانى كەلىسكەن سالتاناتتى, قۇددى پاتشا سارايى ما دەرسىڭ!
13 قاڭتار, 2021
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىزدىڭ باس باسىلىمى «ەگەمەندە» جارىق كورگەن «تاۋەلسىزدىك بارىنەن قىمبات» اتتى ماقالاسىن: «تاۋەلسىز ەل بولۋ ونى جاريالاۋمەن نەمەسە مەملەكەتتىڭ ىرگەتاسىن قالاۋمەن شەكتەلمەيدى. تاۋەلسىزدىك ءۇشىن ناعىز كۇرەس كۇندەلىكتى ەڭبەكپەن, ۇزدىكسىز ءارى دايەكتى ەلدىك ساياساتپەن ماڭگى جالعاسادى. ءبىز قۋاتتى تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزبەن عانا ۇلت رەتىندە جەر بەتىندە ساقتالامىز. وسى اينىماس اقيقاتتى بەرىك ۇستانۋىمىز قاجەت. «تاۋەلسىزدىك بارىنەن قىمبات!» دەگەن ءبىر اۋىز ءسوز ماڭگى ۇرانىمىز بولۋعا ءتيىس» دەپ اياقتاپتى.
07 قاڭتار, 2021
ءتورتىنشى ونجىلدىقتىڭ تۇجىرىمداماسى
قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ ەل گازەتى «ەگەمەندە» جارىق كورگەن «تاۋەلسىزدىك بارىنەن قىمبات» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسى ەلىمىزدىڭ ءجۇرىپ وتكەن وتىز جىل ىشىندەگى جەتكەن جەتىستىكتەرى عانا ەمەس, جارقىن بولاشاعى تۋرالى بايسالدى تالداۋ جاساۋىمەن دە قوعامدىق ساناعا سىلكىنىس جاساپ, ۇلتقا باعدار بەرەتىن تۇجىرىمدامالىق سيپاتىمەن وقىرمانعا وي سالدى. سوندىقتان بۇل قۇندى قۇجاتتى بۇگىنگى بەلەسىمىزدى باعامداعان, بولاشاعىمىزعا باعدار بەرگەن, قوعام قۇندىلىقتارىن تانىم مەن تالعام تارازىسىنان تولعاعان, ۇلتتى ۇرانشىلدىققا ەمەس, ۇستامدىلىققا ۇندەگەن ۇلاعاتتى ماقالا دەۋگە نەگىز بار.
06 قاڭتار, 2021
الەمدى ىندەت جايلاعالى تىعىلىپ توي جاساعاندار مەن كوپشىلىك جيىپ اس بەرگەندەردى ەستىگەندە قىنجىلىپ, «20 ميلليونعا جەتپەيتىن الاقانداي حالقىمىزدىڭ ءتۇرى مىناۋ, ال 80-100 ميلليون, ءتىپتى حالقى ودان دا اساتىن ەلدەردىڭ جۇرتى ءدال بىزدەگىدەي قالىپتا وزدەرىن ۇستاسا نە بولادى؟» دەپ ويلايتىنبىز.
05 قاڭتار, 2021
جاقسى باستاما جالعاسۋىمەن باعالى
بيىل ەلىمىزدە «ۆولونتەر جىلى» بولىپ جاريالانعانى بەلگىلى. وسىنداي كەزەڭدە پاندەميانىڭ قاتار كەلۋى ەلىمىزدەگى ەرىكتىلەردىڭ سىن ساعاتى بولدى دەسەك ارتىق ايتقاندىق ەمەس. بۇكىل الەم بەتپەردە كيىپ, ۇيگە تىعىلىپ وتىرعاندا ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە ۆولونتەرلەر تۇرمىسى تومەن, مۇمكىندىگى جوق وتباسىلارعا ازىق-ت ۇلىك جەتكىزىپ بەرۋگە, اۋىر سىناقتى جەڭىلدەتۋگە جاردەمدەستى.
29 جەلتوقسان, 2020
ەلىمىز تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەن وتىز جىلعا جۋىق ۋاقىت ىشىندە ءبىر اۋىز قازاقشا ۇيرەنۋگە جاراماعان كەي وتانداستىڭ جان-بەينەسىنە ۇڭىلگەندە, سوناۋ ءبىر جىلدارى جاپونيادا وتكەن قازاقستان مادەنيەتى مەن ونەرى كۇندەرى جوباسى جادىمىزدا ەرىكسىز قايتا جاڭعىرادى.
29 جەلتوقسان, 2020
ايگىلى فرانتسۋز ويشىلى جان-جاك رۋسسو «مىقتى مەملەكەتتىڭ كەپىلى – ءوز ازاماتتارىنىڭ تىنىشتىعىن قامتاماسىز ەتە الۋىندا» دەگەن ەكەن. وسىعان ۇندەس ءسوزدى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تا «مەملەكەتتە بەيبىتشىلىك پەن تىنىشتىق ساقتالعان جاعدايدا عانا دامۋدىڭ داڭعىل جولى اشىلادى» دەپ ۇنەمى ايتۋمەن كەلەدى. سول سياقتى قازاقتىڭ ۇلكەن اقىنى مۇقاعالي ماقاتاەۆ «ۇقسايدى بار تىنىشتىق جەر بەتىندە, ۇيقىداعى ءسابيدىڭ كەلبەتىنە...» دەسە, تاۋەلسىزدىك ءتولى, جاس جىرشى ميراس قادىرمۇرات باۋىرىمىز: «اللاعا ءمالىم, ريزىقتان بۇرىن تىنىشتىق, ريزىقتان بۇرىن تىنىش تاڭداردىڭ مۇڭى ىستىق, اتادان قالعان ات باستى الىپ التىننان, باعالى ەلگە تىنىشتىق دەگەن كۇمىس قۇت» دەپ جىرلاپتى.
25 جەلتوقسان, 2020
بالا كەزدە اجەمنەن ەستىگەن اڭىز, ەرتەگىلەردىڭ اسەرى مە ەكەن, كەيدە ادامزات مەكەن ەتىپ وتىرعان جۇمىر جەردى الىپ قارا وگىز بەينەسىندە ەلەستەتەمىن. كادىمگى جانى بار, سەزىمى مەن تۇيسىگى بار قارا وگىز.
24 جەلتوقسان, 2020
جىل سايىن تاۋەلسىزدىك كۇنى جاقىنداعاندا اڭساعان ازاتتىققا قول جەتكەنىنە, وسى باقىتتىڭ بىزگە بۇيىرعانىنا شۇكىرشىلىك ەتەمىن. بولاشاققا اماناتتايتىن ءتاۋ ەتەر اسىلىمىز – تاۋەلسىزدىك تۇعىرى بيىكتەي بەرسە ەكەن دەۋدەن جاڭىلمايمىن.
22 جەلتوقسان, 2020
تۇلعاتانۋ توڭىرەگىندەگى تۇيتكىلدەر
تۇعىرلى تۇلعا عۇمىرلى تاريحتى جاساسا, تارلان تاريح تا تەگەۋرىندى تۇلعانى تۋدىرادى. ءداۋىر تەگەرشىگى اينالعان سايىن تاۋ تۇلعالاردىڭ كەرۋەن جولى الاسارماي, الىستاي ءتۇسىپ, اسقاقتاي بەرەدى. ويتكەنى ادامزات تاريحىندا ارتىنا وشپەس مۇرا قالدىرىپ, وركەنيەت كوكجيەگىن كەڭەيتۋگە ۇلەس قوسقان تۇعىرلى تۇلعالاردىڭ بولاشاق ۇرپاق ءۇشىن جول باستار تەمىرقازىق ەكەنى ايقىن. ال ءبىزدىڭ تاريحىمىز تۇلعالارعا كەندە ەمەس.
11 جەلتوقسان, 2020
