پىكىرلەر
ەلوردا كوشەلەرىمەن تاڭەرتەڭ جۇمىسقا كەلە جاتقانىمدا سارىارقانىڭ ءىنجۋ-مارجانى اتانعان شاھاردىڭ سۇلۋ كوركىنە قاراپ, كوڭىلىم كوتەرىلەدى. تەك جولشىباي قاپتاعان قوناقۇيلەردىڭ ماڭدايشالارىنداعى قازاق تىلىندەگى جازۋلارعا كوزىم تۇسسە, ەرىكسىز باس شايقاپ, كوكەيىمدە «بۇل قالاي؟» دەگەن ساۋال تۋىندايدى.
25 مامىر, 2021
ادام ءوزىن ءوزى توناي ما؟ قاراپايىم قيسىنمەن تۇسىندىرسەڭىز دە, تەرەڭگە تارتساق تا, الدىمەن كىسى ءوزىن تونايدى. ۋاقىتىمىزدى تونايمىز. قالاتۇعىن ساي ءۇشىن, ولەتۇعىن تاي ءۇشىن دەنساۋلىعىمىزدى, كوڭىل كۇيىمىزدى, يمانىمىزدى تونايمىز. بىراق قانشا توناساق تا تويمايمىز. ارامىزدا اقشاسىنان باسقا دىمى جوق كەدەيلەر كوبەيىپ بارادى. بۇلار – كەدەيدىڭ دە كەدەيى.
20 مامىر, 2021
قازاقستاندىق قوعامدىق سانا كۇردەلى جانە شاشىراندى. وعان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق سالاداعى ءتۇرلى كەلەڭسىز ۇردىستەردىڭ تەرىس اسەر ەتەتىنى ءسوزسىز. سول ۇردىستەردىڭ ءبىرى رەتىندە حالىقتىڭ ءوز قاجەتىن وتەۋى ءۇشىن, نەگىزىنەن, نەسيە الۋعا تاۋەلدىلىگىن ايتۋعا بولادى. سونداي-اق نارىق مونوپوليالانىپ, سىبايلاس جەمقورلىق پەن قىلمىس بوي بەرمەي, باسقارۋ جۇيەسىندەگى قابىلدانعان شەشىمدەردى ىسكە اسىرۋداعى ساپاسىزدىق پەن مونوپوليستەردىڭ ءسوز بايلاسۋى قالىپتى جاعدايعا اينالدى.
19 مامىر, 2021
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ 2014 جىلدىڭ 17 قاڭتار كۇنگى حالىققا جولداۋىندا: «مەن ەلىمىزدىڭ 2050 جىلعا دەيىنگى دامۋىنىڭ جاڭا ساياسي باعدارىن جاريا ەتتىم. باستى ماقسات – قازاقستاننىڭ ەڭ دامىعان 30 مەملەكەتتىڭ قاتارىنا قوسىلۋى. ول – «ماڭگىلىك قازاقستان» جوباسى, ەل تاريحىنداعى ءبىز اياق باساتىن جاڭا ءداۋىردىڭ كەمەل كەلبەتى» دەۋى, ءسوز جوق بولاشاقتاعى مەملەكەتتىك رەسمي يدەولوگيا, ياعني «ماڭگىلىك ەل» يدەياسىنىڭ جاريالانۋى بولاتىن.
18 مامىر, 2021
كرەاتيۆتى يندۋستريا دامىعان ەلدەردىڭ ءباسى بيىك بولاتىن زامان ەسىگىمىزدى قاعىپ تۇر. سوندىقتان IT-ءبىلىم بەرۋ ءىسىن ەڭ وزەكتى ماسەلەلەردىڭ قاتارىنا جاتقىزۋىمىز كەرەك. حالىققا, ونىڭ ىشىندە جاسوسپىرىمدەر مەن جاستارعا IT-ءبىلىم بەرۋدى مەملەكەتتىك تۇرعىدا كەڭىنەن قولداۋ قاجەتتىگى ايقىندالا تۇسكەن قازىرگى كەزدە بۇل باعىتتاعى شابان قيمىلدى ۋاقىت كەشىرمەيدى.
17 مامىر, 2021
ادام بويىندا تۋمىسىنان نە تابيعاتىنان بىتە قايناسىپ جاتقان اسىل قاسيەتتەر بولادى. بىراق ول ارناسىنان اسىپ-تاسىپ جاتقان جوق, ساف التىنداي سيرەك كەزدەسەدى. سول قىمبات قۇبىلىستاردىڭ جيىنتىعىن ۇلت شەڭبەرىندە تالانت تۇزەدى. ءتاڭىرى بەرگەن تالانت – ادامنىڭ جانىنا بىتەتىن ايرىقشا العىرلىق قانا ەمەس, ول تۇتاستاي مەملەكەتتىڭ ماقتانىشى, حالىقتىڭ قازىناسى.
16 مامىر, 2021
جەر-جاھان, ادامزات تۇتاستىعىنىڭ, تىنىشتىعىنىڭ ساقشىسى – مەيىرىم. بۇل, البەتتە, اۋەلدەن ەستىپ جۇرگەن «الەمدى مەيىرىم قۇتقارادى» دەگەن ۇعىممەن ۇندەس ەكەنى انىق. ال وسى مەيىرىم تۇنعان مەكەن, بەيبىتشىلىك بەسىگى – وتباسى. سوندىقتان بۇكىل دۇنيەنىڭ بۇتىندىگىنە باسىمدىق بەرەتىن بۇۇ 1993 جىلدان باستاپ 15 مامىردى حالىقارالىق وتباسى كۇنى دەپ بەكىتكەن.
14 مامىر, 2021
جاڭا مىڭجىلدىق باسىندا گەرمانيا ەكونوميكالىق قيىندىققا تاپ بولىپ, ەۋروپاداعى قوراش ەلگە اينالعان-تۇعىن.
13 مامىر, 2021
كوڭىل دەگەن قىزىق قۇبىلىس. مەنىڭ ويىمشا, وسى كۇنگە دەيىن ونىڭ ۇشىعىنا جەتكەن ەشكىم جوق. بىراق كوپ ادام ونىڭ وتە قاسيەتتى دۇنيە ەكەنىن بىلەدى. سوندىقتان ادام كوڭىلىن قالدىرماۋعا تىرىسادى. ءوز كوڭىلىن دە تازا ساقتاۋعا ۇمتىلادى. كوڭىلىن قالدىراتىن جەرگە, ورتاعا كوپ جولامايدى.
12 مامىر, 2021
«ەكى كۇيمەك ءبىر جانعا ادىلەت پە؟»
ادىلەتسىزدىككە جانى توزبەي وسىلاي دەگەن ابىز اباي ەگەر اكە-شەشەسى الاپات اشتىقتا وپات بولعان, اعايىن-تۋىسى قىزىل قىرعىندا قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان, ءوزى اسكەرگە الىنىپ, قان مايداندا تۇتقىنعا تۇسكەن, توزاق كورىپ, «لەگيونعا» الىنعان, كونتسلاگەردەن قاشىپ, پارتيزاندار قاتارىنا وتكەن, سوعىس بىتكەننەن كەيىن قايتا سوتتالىپ, يتجەككەنگە ايدالعان, سوسىن ءومىر بويى «سەنىمسىز, ساتقىن» سانالعان قايران قازاقتى كورگەندە قانداي تەڭەۋ ايتار ەدى؟
11 مامىر, 2021
ورتا عاسىردا ءومىر سۇرگەن اتاقتى وقىمىستى ءابۋ لايس سامارحاندي يسلام ادەپتەرى جايىندا جازعان ەڭبەگىندە: ء«بىر قاۋىمنىڭ (حالىقتىڭ) جەر بەتىنەن جويىلىپ كەتۋىنە سەبەپ بولاتىن دۇنيەنىڭ ءبىرى – اراق. ويتكەنى ول ساۋ ادامدى جىندىعا اينالدىرادى», دەگەن ەكەن. سول سياقتى مۇسىلمان عۇلامالارىنىڭ «اراق ىشكەن ادامنىڭ بويىندا 40 كۇنگە دەيىن يمان بولمايدى» دەيتىن زاڭدى ءپاتۋاسى بار. بۇل دۇنيە قازىرگى تاڭدا مەديتسينا تاراپىنان دا دالەلدەنىپ وتىر. دارىگەرلەردىڭ ايتۋىنشا, ىشىمدىك قولدانعان ادامنىڭ قانىندا الكوگولدىك زات 40 كۇنگە دەيىن ساقتالاتىنى انىق.
11 مامىر, 2021
اسىلىندە «دەنى دۇرىس» كەزەك العا جىلجيدى. بىراق جۇرتشىلىق بالاباقشا ورىندارىن ءادىل ۇلەستىرەدى دەپ سەنگەن indigo24.kz بالاباقشا كەزەگى كەرى كەتىپ تۇر.
06 مامىر, 2021
ايگىلى گەتە دە جەتپىسكە كەلىپ شاۋ تارتىپ, مىنا دۇنيەنىڭ جاقسىلىعىنان دا جاماندىعىنان دا قاجىپ, جانىن نۇرعا بولەپ, تىنىمسىز جۇرەگى سايا تاباتىن سامال ىزدەگەندە قولىنا شىعىستىڭ جاۋھارلارى تۇسەدى. اقىن توسىننان تاپقان ولجاسىن بىلايشا سۋرەتتەيدى: «دۇنيەنىڭ تەرىسكەيى تارىلىپ, باتىس باتپاققا باتىپ, وڭتۇستىك تە ىدىراپ, پاتشالاردىڭ التىن تاعى قۇلاپ جاتقان مىنا شاقتا شىعىسقا ۇمتىل. قايماعى بۇزىلماعان الەمنىڭ سامالىمەن سەرگىپ, ءومىرىڭدى جاڭارتىپ قايتا جاسا». بار ماعىناسى وسى ءبىر جولداردان سەزىلەتىنىندەي, گەتەنىڭ كوزقاراسى, بولمىسى, دۇنيەتانىمى جاڭاشا تۇرلەنىپ, وسى اسەردە جازىلعان «باتىس-شىعىس ديۆانى» ءوزىن شىعىس جۇلدىزدارىنىڭ قاتارىنا قويۋعا قۇقىق بەردى.
05 مامىر, 2021
«جەرىڭنىڭ اتى – ەلىڭنىڭ حاتى» دەگەنمەن...
«سىرت كوز – سىنشى» عوي, ومبى قالاسىندا تۇراتىن ءبىر اعايىن بەرتىندە جەڭىل كولىگىمەن پەتروپاۆلعا كەلە جاتىپ, جولشىباي كەزدەسكەن ەلدى مەكەندەردىڭ اتاۋلارىنا نازار اۋدارعاندا جاعاسىن ۇستاعانىن ايتقانى بار. سويتسە ومبىدان قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك شەكاراسىنا جەتكەنشە قازاق تىلىندەگى كونە اتاۋلار ءجيى كەزدەسىپ, ءبىزدىڭ ەلدىڭ اۋماعىنا وتكەندە بۋلاەۆو, پولۋدينو, نيكولاەۆكا, ياۆلەنكا, زارەچنوە, نوۆونيكولسكوە بولىپ, جالعاسا بەرگەن ەكەن.
04 مامىر, 2021
«قازاق ءتىلى – ءبىزدىڭ رۋحاني نەگىزىمىز. قازاقستاننىڭ بولاشاعى – قازاق تىلىندە». تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ستراتەگيالىق دامۋىمىزدىڭ 2050 جىلعا دەيىنگى جاڭا ساياسي باعىتىن سارالاعان جولداۋىندا حالىققا وسىنداي ۇندەۋ تاستاعان بولاتىن.
29 ءساۋىر, 2021
قازاق دەتەكتيۆىن قاشان وقيمىز؟
دەتەكتيۆ دەپ اتالاتىن, شىم-شىتىرىق وقيعالار جەلىسىنە قۇرىلعان ادەبيەتتىڭ ەرەكشە جانرىنىڭ دۇنيەگە كەلۋى ەدگار اللان پو ەسىمىمەن تىكەلەي بايلانىستى ەكەنى كوپشىلىككە ءمالىم. وسىدان 160 جىل بۇرىن ايگىلى قالامگەردىڭ «مورگ كوشەسىندەگى ءولىم» شىعارماسى دەتەكتيۆتىڭ باعىن اشىپ, ۋاقىت وتە كەلە ارتۋر كونان دويل, اگاتا كريستي, دجەيمس حەدلي چەيز, ۋيلكي كوللينز, چارلز ديككەنس سەكىلدى تالانتتى جازۋشىلار ونى ودان ءارى دامىتا ءتۇستى.
28 ءساۋىر, 2021
قازاق حالقىنىڭ «بالشەبەكتەردەن» كورمەگەنى جوق. اۋەلى كۇشتەپ وتىرىقشى ەتەمىز دەپ قولىنداعى مالىن ءبىر ەمەس, بىرنەشە رەت جيناپ الدى. دىلىنە قيانات جاسادى. رۋحىن جانشىپ, داستۇرىنەن ايىرۋعا بىلەك تۇرە كىرىستى.
27 ءساۋىر, 2021
«جانى اشىماستىڭ قاسىندا باسىڭ اۋىرماسىن»
بىرەۋدىڭ تاسباۋىرلىعىنان تۇڭىلگەندە ايتىلعان بۇل ءسوز حالىقتىڭ كوكەيىندەگىسىن ءدوپ باسقان سوڭ, ماتەلگە اينالىپ كەتكەن. ونى قازىر كوبىنە ۇلكەندى-كىشىلى شەنەۋنىكتەرگە قاراتا ايتاتىن بولدىق.
26 ءساۋىر, 2021
ۇزىن سالقار تاريح كوشىنىڭ قاي حالىققا دا بەرەتىن ساباعى بار ەكەنى بەلگىلى. جەتەلىلەر تاريحتىڭ قايتالانعانىن كورگەندە, بۇگىنگى تىنىسىندا وتكەننىڭ اششى تۇسىن تۇششىتىپ, كەرمەگىن جۇمسارتىپ, زاپىرانىن ەمدەپ, بولاشاعىنىڭ جارقىن بولۋىنا سولاردى مىسال ەتە وتىرا ۇرپاعىن العا جەتەلەيدى.
23 ءساۋىر, 2021
ەرتەڭ, ياعني 23 ءساۋىر – حالىقارالىق كىتاپ جانە اۆتورلىق قۇقىق كۇن. وسى اتاۋلى كۇنى الەمنىڭ كوپتەگەن ەلى كىتاپقا, كىتاپ وقۋدى ىنتالاندىرۋعا بايلانىستى جالپىحالىقتىق سيپاتتاعى مەرەكەلەر وتكىزىپ جاتادى. ال قازاقستانداعى ءىس-شارالار تەك كىتاپحانالار دەڭگەيىنەن اسپايدى.
22 ءساۋىر, 2021
