تەحنولوگيا • 17 مامىر، 2021

شابان قيمىل شاڭ قاپتىرماسىن

57 رەت كورسەتىلدى

كرەاتيۆتى يندۋستريا دامىعان ەلدەر­دىڭ ءباسى بيىك بولاتىن زامان ەسىگىمىزدى قاعىپ تۇر. سوندىقتان IT-ءبىلىم بەرۋ ءىسىن ەڭ وزەكتى ماسەلەلەردىڭ قاتارىنا جات­قى­زۋى­مىز كەرەك. حالىققا، ونىڭ ىشىندە جاس­وس­پىرىمدەر مەن جاستارعا IT-ءبىلىم بەرۋدى مەم­لەكەتتىك تۇرعىدا كەڭىنەن قولداۋ قاجەت­تىگى ايقىندالا تۇسكەن قازىرگى كەزدە بۇل با­عىت­تاعى شابان قيمىلدى ۋاقىت كەشىر­مەي­دى.

شەشىمىن ءومىردىڭ ءوزى تالاپ ەتىپ وتىرعان كۇردەلى دە وزەكتى ماسەلەلەرگە دەر كەزىندە لايىقتى جاۋاپ بەرە الۋدى مەملەكەت الەۋەتىنىڭ نەگىزگى ولشەمى رەتىندە قاراستىراتىن ەلدەر قارقىندى ىلگەرىلەپ بارادى. ال ءبىز ەل الەۋەتىنىڭ دەڭگەيىن، دامۋ قارقىنىن ەسكى «ادىستەرمەن» ولشەۋدەن ارىلا الماي وتىرعاندايمىز. بۇل ەسكى ء«ادىس» دامۋ مەن ىلگەرىلەۋدىڭ زاماناۋي باستى ولشەمدەرىنە مويىن بۇرعىزار ءتۇرى جوق. وسى ەسكى ءتاسىل قول­دانىلماسا، كەيبىر جاعدايدا «جاۋىردى جابا توقىپ» جۇرگەنىمىز اشكەرەلەنىپ قالادى دەپ، ودان ءبىر ەلى اجىراماۋعا بەك بەكىنگەن سەكىلدىمىز. دەگەنمەن ەلگە ابىروي بۇگىن عانا ەمەس، كەلەشەكتە دە كەرەك ەكەنىن ويلاپ، ءبىر مەزگىل دامۋ مەن وركەندەۋدىڭ جاڭا ولشەمدەرىنە يەك ارتۋ جاعىن دا قاراستىرعانىمىز ءجون-اق. جاڭا ولشەمدەرمەن دەڭگەيىمىزدى سارالاعاندا تالاي جۇرتتان كەيىن قالعانىمىز بەلگىلى بولىپ، ۇياتتان بەتىمىز ءبىرشاما قىزارۋى مۇمكىن شىعار، بىراق ونىڭ ەسەسىنە شىندىققا تۋرا قاراپ، كەمشىن تۇسىمىزدى ەرتەرەك كورىپ، ونى تۇزەۋگە شىنايى ۇمتىلىس جاسار ەدىك. بىراق مۇنداي قادامنىڭ اۋىلى ازىرگە الىستاۋ سياق­تى كورىنەدى.

جەراستى قازبا بايلىقتارىنان الىنعان شيكىزاتقا دەگەن ءداستۇرلى تاۋەلدىلىگىمىز قان­شالىقتى دەڭگەيدە تومەندەپ كەلە جاتقانى، وسى تاۋەلدىلىكتەن ارىلۋعا ەلىمىزدەگى وڭدەۋ جانە تەرەڭدەتىپ وڭدەۋ باعىتىنداعى شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ، كرەاتيۆتى يندۋستريانىڭ قانشالىقتى اسەرىن تيگىزىپ وتىرعانى ەل تىر­شىلىگىنىڭ نەگىزگى ءبىر ولشەمى بولۋى ءتيىس. بۇل ارادا، اسىرەسە كرەاتيۆتى يندۋستريانى دامىتۋ ماسەلەسى وتە وزەكتى ەكەنى تالاس تۋدىرمايدى دەپ ويلايمىز. ويتكەنى بۇگىنگى «ونەر-ءبىلىم بار جۇرتتار» ساناتىنا كرەاتيۆتى يندۋستريا­سى قارقىن العان ەلدەر جاتادى. ىبىراي ءالتىن­سا­رين­نىڭ وسى ايگىلى ولەڭىنە قازىرگى تالاپ دەڭ­گە­يىنەن قايتا ءمان بەرسەك، ارتىقتىق ەتپەس.

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىن مەرەكە­لەۋ­گە دايىندىق جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميس­سيا­نىڭ ءبىرىنشى وتىرىسىندا كرەاتيۆتى يندۋستريا جاھاندىق ەكونوميكانىڭ ەڭ جىلدام دامىپ كەلە جاتقان سەگمەنتتەرىنىڭ، ياعني جەتەكشى سالالارىنىڭ ءبىرى بولىپ وتىرعانىن ايتا كەلىپ، بۇل سالانىڭ تابىسى دامىعان مەملەكەتتە ىشكى جالپى ءونىمنىڭ 10%-ىنا جەتەتىنىن ايتتى. وسىدان-اق ماسەلەنىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن اڭعارۋعا بولادى. اتالعان سالانىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا بارىنشا ماڭىز بەرۋ ءىسى ەلىمىزدىڭ بۇگىنى مەن كەلەشەگىنىڭ جارقىن بولارىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى. سوندىقتان كرەاتيۆتى يندۋستريانىڭ قوزعاۋشى كۇشى سانالاتىن تسيفرلاندىرۋ ءىسىن دامىتۋ، IT-تەحنولوگيالاردىڭ ماماندارىن دايارلاۋ جاعىنا باسىمدىق بەرۋ قاجەت-اق.

2020 جىلعى رەيتينگ بويىنشا الەمدەگى ەڭ قىمبات 100 كومپانيانىڭ جيىرماسى IT-تەحنولوگيالار سالاسىنداعى كومپانيالار (Amazon، Google، Microsoft، Facebook جانە ت.ب.) بولىپ وتىر. تاعى ءبىر ەرەكشە توقتالاتىن جايت، باسقاسى باسقا، كۇنى كەشە وزىمىزبەن بىرگە سوتسياليستىك لاگەردە قاتار ءومىر سۇرگەن بىرقاتار مەملەكەتتىڭ ءوزى IT سالاسىندا جۇمىس ىستەيتىن كومپانيالارىنىڭ ارقاسىندا مولىنان پايدا تابۋدا. بۇل ەلدەردىڭ ءىت-ءبىلىم بەرۋ ىسىنە كەڭىنەن قولداۋ كورسەتە كەلىپ، وسى باعىتتاعى ءوز ماماندارىن دايارلاپ، ولاردىڭ تابىستى جۇمىس ىستەۋىنە مۇمكىندىك بەرىپ وتىرعانىنان ۇلگى العانىمىز ابزال. ماسەلەن، بەلارۋستىڭ Wargaming كومپانياسىنىڭ World of Tanks ءونىمى حالىقارالىق بەستسەللەرگە اينالىپ، تابىستان تابىسقا جەتۋدە. بۇگىندە بەس مىڭ قىزمەتكەرى بار كومپانيا «جالىنا قول تيگىزبەي» تۇر.

ءوزىمىزدىڭ IT-ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن IT-تەحنو­لوگيالار پاركىنىڭ جارق ەتكەن جاقسى جاڭا­لىعى نەمەسە يگى قادامدارى ازىرگە بايقالار ەمەس. جوو-لاردا ستۋدەنتتەرگە IT-پاندەردەن كىم بولسا سول ساباق بەرىپ ءجۇر. وسى جانە باسقا دا ماسەلەلەر – اينالىپ كەلگەندە، IT-يندۋستريا سالاسىن كەرى تارتىپ، قازاقستاندىق كومپانيالاردىڭ شەتەلدىك ماماندارعا تاۋەلدىلىگىن ارتتىرا تۇسەتىن جاعىمسىز ۇردىستەر. جەكەمەنشىك IT-مەكتەپتەردىڭ تۇلەكتەرى بانكتەر مەن ۇلتتىق كومپانيالاردان ارتىلار ەمەس، ال شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ IT ماماندارعا دەگەن سۇرانىسىنا جارىتىمدى جاۋاپ جوق.

IT-ءبىلىم بەرۋ ىسىندە وزىمىزدەگى IT-ۋنيۆەر­سيتەت پەن كوللەدجدەرگە، جەكەمەنشىك مەكتەپتەرگە قولداۋ ءبىلدىرۋ (وقۋ قۇنىن ارتتىرۋ، ونى مەملەكەت ەسەبىنەن تولەۋ)، جەتەكشى الەمدىك IT-تەحنولوگيالار ورتالىقتارىنان وقىتۋشىلار تارتۋ (ولاردىڭ جالاقىسىن مەملەكەت ەسەبىنەن سۋبسيديالاۋ ارقىلى) جانە باسقا دا وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋ اسا ماڭىزدى. سوندا عانا وزگەنىڭ باعدارلامالارىنا، ماماندارىنا تەلمىرمەي، ءىت سالاسىندا تاۋەلسىز بولۋ مۇمكىندىگى تۋادى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

«شىڭىراۋ» شىڭعا شىقسىن

ونەر • بۇگىن، 00:18

تىڭ تاسىلدەردىڭ ءتيىمدى تۇسى كوپ

مەديتسينا • بۇگىن، 00:14

پاسپورت

رۋحانيات • كەشە

جەكە پەسا جازۋعا لايىق

رۋحانيات • كەشە

انا مەيىرىمى

قوعام • كەشە

دوللار ارزاندادى

قارجى • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار