قوعام • 16 مامىر، 2021

بارىمىزدى باعالاي بىلەيىك

1330 رەت كورسەتىلدى

ادام بويىندا تۋمىسىنان نە تابيعا­تىنان بىتە قايناسىپ جاتقان اسىل قاسيەت­تەر بولادى. بىراق ول ارناسىنان اسىپ-تا­سىپ جات­قان جوق، ساف التىنداي سيرەك كەز­دە­سەدى. سول قىمبات قۇبىلىستاردىڭ جيىن­تىعىن ۇلت شەڭبەرىندە تالانت تۇزەدى. ءتاڭى­رى بەرگەن تالانت – ادامنىڭ جانىنا بىتە­تىن ايرىقشا العىرلىق قانا ەمەس، ول تۇ­تاستاي مەملەكەتتىڭ ماقتانىشى، حالىق­تىڭ قازىناسى.

ەلباسى جۇزەگە اسىرعان ء«جۇز جاڭا ەسىم»­ جوباسى ەل ىشىندە نەبىر ونەر تارلاندا­رىن، تەحنيكانىڭ ءتىلىن مەڭگەرگەن جاس تالاپكەر­لەردىڭ ەسىمىن ايگىلەپ كەلەدى. زامان-ۋاقىتى ال­دىندا ەڭبەگى ەلەۋلى، كوزقاراسى بولەك، تانىمى تەرەڭ، تاڭداۋلى تالانتتاردىڭ شوعىرىن قالىپتاستىردى. جىل سايىن ءداستۇرلى تۇردە تابيعات بەرگەن تۇمسا تالانت­پەن تاڭعاجايىپ تۋىندى جاساۋعا بەيىل، ءبىلىمى جەتىك جاستار جەتىلىپ كەلەدى. ولاردىڭ ءوز ىسىنە ادالدىعىن اڭداعاندا، ۇلتقا دەگەن جاڭا­شىرلىعىنان تاعان تارتقان قاراكەتىن كور­گەندە كوڭىلىمىزدى قۋانىش كەرنەيدى. بى­رەگەي جوبانىڭ ناتيجەسىندە قانشاما جاس­تىڭ اتى-ءجونى اسقاقتاپ، ەڭبەگى جانۋدا. ولار ەلدىڭ ەرتەڭىن، زيالى قاۋىمنىڭ جاڭا كەل­بەتىن قالىپتاستىراتىن بۋىن دەپ سەنەمىز.

تالانت جەكە-دارا العاندا ىلۋدە ءبىر كەز­دەسەتىن كەنىش، ونى كوك بولاتتاي سۋارىپ، سارى التىنداي ءسۇزىپ وتىرماسا، ياكي ەل بولىپ قۇ­دىرەتىنە بويلاماسا، توت باسىپ كەتۋى عا­جاپ ەمەس. سوندىقتان دارىندى كوزدىڭ قا­راشى­عىن­­داي، بويتۇمارداي ساقتاۋ قاجەت. ون­دايدا ءومىر اتتى ۇلى ۇستازدان ساباق الىپ، اقىل اتتى شە­بەر زەرگەردىڭ قامقور قولىنا بارىپ قونسا دەيسىڭ.

ارينە، ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ وتىز جىلدىق تا­ريحىندا كوك تۋىمىزدى كوككە كوتەرگەن نەبىر ساڭلاقتارىمىز بەن ونەر مايتالماندارىمىز شىقتى. الايدا سول تۇعىرعا قونعان تالانتتاردىڭ تاعدىرى قالاي ءورىلدى؟ وليمپ شىڭىن باعىندىرىپ، ءانۇرانىمىزدى الەمگە تىڭداتقان سپورتشىلار باعاسىن باعامداپ، قازاق­تىڭ داۋىسىنا، دارا ۇنىنە تورتكۇل دۇنيەنى باس يدىرگەن دۇلدۇلدەرىمىزدى قاي دەڭ­گەي­دە ارداقتاپ جاتىرمىز؟ مۇندايدا جالعان دۇنيە­دەن جاسىنداي جارق ەتىپ وتە شىققان ەرىك قۇرمانعاليەۆ، بەكزات ساتتارحانوۆ سياق­تى ەسىمدەر تىزبەگى كوز الدىڭنان وتە بەرەدى.

ءوزىن ءوزى دۇرىس يگەرە الماعان، ءجوندى جۇ­گەندەي الماعان جاس تالانتتار باسىن تاۋعا دا سوعادى، تاسقا دا سوعادى. ونى بىرەۋلەر باس­قا قونعان باقىتتى كوتەرە المادى دەسە، ەندى ءبىرى باقاستىقتىڭ قۇربانى بولدى دەپ بىلەدى. تۇلابويدى كەرنەگەن تۇمسا كۇش، اعىل-تەگىل ىستىق قايراتتى ارنايى ءبىر ارناعا سال­عاندىقتان تالانتتار كەيدە تۇرمىس-تىرشىلىكتىڭ داعدىلى قالىبىنا سىي­ماي قالۋى مۇمكىن. تابيعات تارتقان دارا-قاسيەتتىڭ ۇلتتىڭ بولمىس-بىتىمىمەن جىم­داستىرا الماسا، وعان تالانت قانا ەمەس، قاۋ­مالاعان قاۋىم دا كىنالى.

تالانتتى قازاناتقا مىنگىزەتىن دە، اعاش اتقا مىنگىزەتىن دە حالىق. باتىر اڭعال كەلەدى دەگەن ءباتۋالى ءسوز بار. ادەمى اڭگىمە ايتۋعا ەبى جوق ەل سۇيىنگەن سپورتشى سۇحبات بارىسىندا سوزدەن سۇرىنسە، الەۋمەتتىك جەلىدە ءاجۋالاۋ ءۇردىس الىپ بارادى. ءبىر كەزدەرى جاپا-تارماعاي ماق­تاعان قوشەمەتشىل جۇرت جابىلا داتتاۋعا كوشەدى. كۇشتەن جىعىلماعان قازاقتىڭ بالاسى سوزدەن جىعىلسا، ۇلت ءۇشىن ىستەگەن كول-كوسىر ەڭبەگىن ەكىنشى قاتارعا قويا سالاتىنىمىز ابەستىك ەمەس پە؟ ءدۇيىم دۇنيە جۇزىنە ور­تاق ساڭلاقتارىمىزدىڭ جەكە باستارىنا ءتان كىنارات-كەمشىلىك بولسا، بۇگىپ قالىپ، نەگە ابى­رويىن ساقتاماسقا. ويتكەنى جاس ۇرپاققا ونىڭ جا­سىعى ەمەس، اسىلى، كەمىستىگى ەمەس، جەتىستىگى قاجەت.

قابىلەت پەن قاسيەت قاتار قونباۋى مۇم­كىن. ارعى-بەرگىنىڭ ءبارىن بىردەي اقىل تارازىسىنا سالىپ، ءدال بەزبەندەپ وتىراتىن ساليقالى، كولدەنەڭ وتكىنشى قۇبىلىستاردىڭ قاقپاقىلىنا قايىسپاي قارسى تۇرا الاتىن سالماقتى، ماقتاۋ-ماداقتاۋ اتاۋلىعا الدانىپ-اربالىپ كەتپەيتىن پاراساتتى تالانتتار سيرەك كەزدەسەدى. ەگەمەن ەلدىڭ توپىراعىنان ۇشقان دارىننىڭ ءبارى ادەبيەتكە جاقىن، اتا-اجەنىڭ تاربيەسىن كورگەن، وڭ-سولىن تانىعان، وزگە ەلدە ءوزىن ەركىن ۇستاي الاتىن ديماش ەمەس. ماسەلەن، تۇركى جۇرتىنىڭ ىشىندە تۇڭعىش رەت اتاقتى گرەممي سىيلىعىنىڭ يەگەرى اتانعان يمانبەك باۋىرىمىزدى وزگە ەلدىڭ پروديۋسەرلەرى يەمدەنىپ كەتتى. قاراپايىم قازاق بالاسىنىڭ ەرلىگىنە ەۋروپا تاڭداي قاقسا، ازيا ءالى سەنە الار ەمەس. تاياۋدا تانىمال تەلەارنالاردىڭ بەلگىلى جۋرناليستەرى باعدارلامالارىنا شا­قىرىپ، جيىرما جاستاعى جىگىتكە شىمشىما ساۋالدار تاستاپ، جىگەرىن جاسىتقانىن بايقادىق. ال ەلدىڭ داڭقىن شىعارعان سول يمانبەكتى مەملەكەت ايرىقشا قاراۋىنا الىپ، تەرەڭ مۋزىكالىق ءبىلىم بەرسە، جاس جىگىتتىڭ شىعار بيىگى ءالى الدا ەمەس پە؟ بالاڭ جىگىت جازاتايىم ءسۇرىنىپ كەتسە، وبالى كىمگە؟ سوندىقتان ءوز تالانتتارىن باعالاۋ عانا ەمەس، ساقتاۋ دا بۇگىنگى ۇلكەن مىندەت بولسا كەرەك.

دارىن – ۇلى دالامىزدا باعزى بالالاردىڭ قانىمەن ۇزىلمەي جەتكەن دانالىقتىڭ ءدانى. قاسيەت حالىقتىڭ قۇتى بولسا، مەملەكەت سونى ساقتايتىن سىرتقى قاۋىزى ەمەس پە؟ ەندەشە ءبىزدىڭ باستى بايلىعىمىز اردا ازاماتتارىمىز دەسەك، دارىنىمىزدى باپتاي بىلەيىك، بارىمىزدى ساقتاي بىلەيىك.

سوڭعى جاڭالىقتار

ىندەتپەن كۇرەستە ىركىلمەگەن مامان

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 08:34

ارمانىنا جەتكەن جان

رۋحانيات • بۇگىن، 08:30

وتانشىلدىق – تاۋەلسىزدىك تىرەگى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:16

العىس ارقالاعان جاناشىر جاندار

مەديتسينا • بۇگىن، 08:01

حەم اعاي

ادەبيەت • كەشە

نەسيە كورسەتكىشى ارتتى

ەكونوميكا • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار