قوعام • 13 قاڭتار، 2021

كۇلمەيتىن ادامدار

829 رەت كورسەتىلدى

ويپىرىم-وي، اتا-بابالارىمىزدىڭ تۇسىنە دە كىرمەگەن استا-توك ءبىر كەرەمەت توي بولىپ جاتىر. داۋلەتتى اۋلەتتىڭ داس­تارقانىندا نە جوق؟! بابىمەن پىس­كەن بالىق، قۋىرىلعان تاۋىق، سىي­ما­عان­دىقتان تاباقتىڭ سىرتىنا شىنجىرداي اسىلعان قازى-قارتا، تالانتتى قىل­قالام شەبەرلەرى سالعان ناتيۋرمورتتاي جەمىستەردىڭ ءتۇر-ءتۇرى. تىسكە باساردىڭ ءبارى – اسپازدىق ونەردىڭ شىڭى سىندى. مەيرام­حا­نا دا ءسانى كەلىسكەن سالتاناتتى، قۇددى پاتشا سارايى ما دەرسىڭ!

ارنايى بيلەت الىپ كونتسەرتىنە جولىڭ تۇسە بەرمەيتىن انشىلەردىڭ ءوزى كەزەگىمەن الدىڭا كەلىپ ءان سالىپ تۇر عوي، قۇدايىم-اۋ. بۇل نە دەگەن عاجاپ كۇن! شۇكىر-شۇكىر.

بىراق انگە ەلىتىپ وتىرعان ادامدار دا نەكەن-ساياق، ونەر جۇلدىزىنىڭ جۇزىندە جىگەر مەن شاتتىق نەگە جوق؟ بۇل كەلىپ تۇرعان ءانشىنىڭ ءجۇزىنشى تويى شىعار، ءاي جارايدى. جۇرەگىمەن ايتپاعانننان سوڭ، جۇرەكتەرگە جەتپەي جاتقان بولار. قۇتتىقتاۋى اقىل ايتۋعا ۇلاسىپ كەتكەن جاندى تىڭداپ وتىرعان كىم بار، ءسىرا؟!

ويپىرىم-وي، ۇزاتىلىپ جاتقان قىزعا ومىرىندە اقىل ايتىپ كورمەگەن تۋىسقاننىڭ جۇرتتى ءيىرىپ قويىپ، تويدىڭ ۇستىندە تاربيەلەي قالعانى. «ەنەڭە ۇيتپە، اتاڭا سۇيتپە...» بۇل لەكتسيا قاشان بىتەدى؟

ءبىر كەزدە كوزىم اينالامدا وتىرعان ادامداردىڭ جۇزىنە ءتۇسىپ كەتكەنى. تىمىرايعان بەتتەر، تومسىرايعان جۇزدەر. وسىنداي عالامات تويدا قۋانباعان ادامدار ءوزى قاي كەزدە ك ۇلىمسىرەيدى ەكەن؟ بۇلاردىڭ كوبى نەگە حان-داستارقاندا، عاجايىپ تويدىڭ وزىندە شارشاپ وتىر عوي. جارايدى، انا ءبىر ادەمى كەلىنشەكتى قويشى، كۇيەۋىنىڭ قولى ريۋمكاعا بارعان سايىن سۇرلانا تۇسەدى. مىنەزى شاتاق شىعار؟ ءوزىنىڭ كويلەگىن وزگەلەرمەن سالىستىرىپ، باسقا سىلقىمداردىڭ كيىمىنىڭ باعاسىن، ماتاسىن، ماركاسىن زەرتتەپ وتىرعاندارعا دا وكپە جوق. تويدان كەيىنگى «تالقىلاۋلارعا» قاجەتتى ماتەريال جيناپ وتىراتىنداردىڭ دا ءوز ءومىرى بار.

نەگە بۇل ادامدار كۇلمەيدى؟ نەگە قۋانا المايدى؟ ءبىزدىڭ كىشكەنتاي كەزىمىزدە داستارقاندا قانت بولسا قانداي قۋانۋشى ەدىك قوي. اۋىلدا ەڭ جۇپىنى تويدىڭ وزىندە جۇرت تۇگىلى سول كوشەنىڭ، كورشىنىڭ يتتەرىنە دەيىن شەتكە ۇشىپ كەتكەن سۇيەك-ساياققا شاتتانىپ، قۇيرىقتارى بۇلعاڭ-بۇلعاڭ ەتىپ قالاتىن. اۋىل-ايماق، بوتا-تايلاققا دەيىن جاقسىلىقتىڭ لەبىن سەزەتىن. سول تويعا ارنايى شاقىرىلماساق تا، دۋماننىڭ ءدۇبىرى جاقىنداعان سايىن بالا جۇرەگىمىزگە قۋانىش كەرنەپ، مارە-سارە بولىپ جاتقان جەگجات-جۇراتتىڭ سىرتىنان باقىلاعان دا ءبىر عانيبەت ەدى. اسىرەسە، ۇستىنە ادەمى جابۋ جاۋىپ اكەلگەن بوتا-تايلاقتاردى ءتىزىپ بايلاپ قوياتىنى دا، سۋرەتشىنىڭ قىلقالامىنا سۇرانىپ تۇراتىنى دا كوز الدىمىزدا.

ول تويلار قازىرگىدەي حان سارايىنداي تويحانالاردا وتپەسە دە، تابيعاتتىڭ سۇلۋ كەلبەتىنىڭ استىندا اۋىلدىڭ جاڭاسى بار، ەسكىسى بار، الاشا-كىلەمدەرىن كەرىپ-اق، كەرىم وتەتىنىن قالاي ۇمىتارسىڭ. «ەل ءىشى – ونەر كەنىشى» دەگەن، ءبىر اۋىلدان كەمى بىرنەشە تالانت تابىلادى. قۇدايدىڭ بەرگەن تاماشا داۋىسىمەن اۋەلەتىپ سالعان اندەرى تۇنگى ساف اۋادا قازىعۇرتتىڭ باسىنا دەيىن ەستىلىپ جاتقانداي كورىنەتىن. الما باعىنىڭ ورتاسىندا پ ءارپى سياقتى قولدان قۇراستىرىلعان ۇستەلدەردىڭ ۇستىندە ءدال قازىرگى زاماننىڭ كەرەمەت سالاتتارى مەن سۋسىندارى بولماسا دا، دامدىلىگىن ايتساڭشى! سول تويلاردىڭ ءمازىرى مەن مەرەكەسى بالا تاڭدايىمىزدا ءتاپ-ءتاتتى بولىپ ماڭگى قالدى. ال ول كەزدە اتى ۇلتقا ءماشھۇر بولعان اتاقتى انشىلەر تەك تەلەديداردا بولادى. زاۋەدە بىرەۋى اۋدانعا گاسترولدىك ساپارمەن كەلە قالسا، تاعاتسىزدانا كۇتكەن ول كۇننىڭ جەتكىزبەي قوياتىنى تاعى بار. ونىڭ اڭگىمەسى مەن ەستەلىكتەرى ايتا-ايتا جۇرەتىندەي ءبىر، زاماناۋي ەرتەگى.

ايتپاقشى، مىنا ادامدار نەگە كۇلمەيدى؟ بۇلار قۋانۋدى قاي كەزدە ۇمىتتى ەكەن؟ تويدا وتىرعان كوپشىلىكتىڭ كوبىنىڭ تىمىرايىپ، تۇنەرىپ وتىرۋى ادامعا اسەر ەتپەي قويمايدى ەكەن. الدە اسپانداعى اي، جۇلدىزدار تەرىس قاراپ جاتىر ما؟ دەگەنمەن، نەبىر تويلاردىڭ وزىندە كەتكەنشە دەگبىرى قاشىپ، قاجىپ وتىراتىندار كوبەيگەنى انىق. داستارقان جارىس، ءتىل بەزەۋ، بىرىنەن ءبىرى قايتالاي بەرەتىن ءسوز ءنوپىرى دە دىڭكەلەتكەنى داۋسىز. بىراق، ءبارىبىر قۋانا ءبىلۋ قاسيەتىن جوعالتپاۋىمىز كەرەك قوي.

وسىلاي كەرەمەت تويدا ويعا باتىپ وتىر­عان­دا، مەسسەندجەرمەن ءبىر اقپارات كەلىپتى. ادامدارعا كۇلۋدى ۇمىتىپ، كۇي­زە­لىسكە شاقىراتىن كارتينا كوپتەگەن جايت­تەردەن قۇرالماق. سونىڭ ەڭ باستىسى ادام­دار­دىڭ تابيعات پەن تابيعيلىقتان قول ءۇزۋى كورىنەدى. ماسەلەن، لەيپتسيگتە جۇرتتى تورىعۋدان قۇتقارۋ ءۇشىن قالادا كوگالداندىرۋ، كوشەت وتىرعىزۋ ءىسىن وركەندەتۋ كەرەك دەپ شەشىم قابىلداعان. سۇرقاي، ساياباقتارى جوق، كوپ قاباتتى ۇيلەردىڭ تۇرعىندارى انتيدەپرەسسانتتار قابىلداۋدا الدا ەكەن...

ال كۇلمەيتىن ادامداردى تابيعات پەن شىنايىلىق قۇتقارا الادى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

«بارىس» ۇتىلىپ قالدى

سپورت • 06 ناۋرىز، 2021

ەلدوس سمەتوۆ كۇمىس الدى

سپورت • 06 ناۋرىز، 2021

«قايرات» – قولا جۇلدەگەر

ايماقتار • 06 ناۋرىز، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار