پىكىرلەر
ءسىزدىڭ الدەبىر وتىرىستاردا نەمەسە كەزەكتى جيىنداردىڭ بىرىندە قايسىبىر زامانداسىڭىز تۋرالى نەمەسە قوعامداعى وتە وزەكتى ماسەلە توڭىرەگىندە ەلەۋسىز عانا ايتا سالعان ويىڭىزبەن ول ادامنىڭ ءومىرىن نەمەسە كۇن تارتىبىندە كۇيىپ تۇرعان سول ماسەلەنى تۇبەگەيلى وزگەرتىپ جىبەرۋىڭىز عاجاپ ەمەس. ارينە, ماسەلەنىڭ ءمانىسى وڭ شەشىمىن تاۋىپ, الگى بەيباقتىڭ عۇمىرى جاقسى جاعىنا ورىستەپ كەتسە, نۇر ۇستىنە نۇر عوي.
02 قاراشا, 2020
تاياۋدا The Creative Assembly كومپانياسى كەزەكتى كومپيۋتەرلىك ويىنىن جاريالادى. Total War Saga: Troy دەپ اتالاتىن بۇل ويىندى ءبىر تاۋلىكتىڭ ىشىندە 7,5 ميلليون رەت كوشىرىپ العان. ارينە, بۇعان ەجەلگى گرەك ميفتەرى, ايگىلى ترويا قالاسىنداعى سوعىس تۋرالى اڭىز-اڭگىمەلەر اسەر ەتكەنى انىق.
30 قازان, 2020
قاراپايىم تۇمشا تاعىپ ءجۇرۋدىڭ ەل ءۇشىن سونشالىقتى ماڭىزى بولاتىنىن كىم بىلگەن؟ جۇمىستى دا ونلاين تۇردە ۇيدە وتىرىپ اتقاراتىن بولعاندىقتان, سىرتقا كوپ شىقپايسىڭ. وتكەندە قالا ىشىندە قوعامدىق كولىككە وتىردىم. كۇندىز بولعان سوڭ اۆتوبۋستا ادام قاراسى كوپ ەمەس, وتىرعانداردان باسقا 6-7 ادام عانا تۇرەگەلىپ تۇر. ءيا, سىرت كوزگە جولاۋشىلاردىڭ ءبارى بەتپەردە تاققان, بىراق قالاي؟
29 قازان, 2020
ىزگىلىككە بىلتە سۋارعان قازاقتىڭ دارا داناسى اباي اتامىز وتىز توعىزىنشى قاراسوزىندە «بۇرىنعى ءبىزدىڭ اتا-بابالارىمىزدىڭ بۇل زامانداعىلاردان ءبىلىمى, كۇتىمى, سىپايىلىعى, تازالىعى تومەن بولسا دا, ارتىق ەكى مىنەزى بار» دەپ الىستان سەرمەي كەلىپ, «ول ەكى مىنەزى قايسى دەسەڭ, اۋەلى – ول زاماندا ەل باسى, توپ باسى دەگەن كىسىلەر بولعان. كوش قوڭدى بولسا, داۋ جانجالدى بولسا, بيلىك سولاردا بولادى. ەكىنشى مىنەزى – نامىسقورلىق ەكەن. ات اتالىپ, ارۋاق شاقىرىلعان جەردە اعايىنعا وكپە-ارازدىققا قاراماي, جانىن سالىسادى», دەپ ساۋلەلى ءسوزىنىڭ تۇبىنە شامشىراعىن تۇسىرەدى.
28 قازان, 2020
التى الاشتىڭ ماقتانىشى احمەت بايتۇرسىن ۇلى: «گازەت – حالىقتىڭ كوزى, قۇلاعى ءھام ءتىلى. ادامعا كوز, قۇلاق, ءتىل قانداي كەرەك بولسا, حالىققا گازەت سونداي كەرەك. گازەتى جوق جۇرت باسقا گازەتى بار جۇرتتاردىڭ قاسىندا قۇلاعى جوق كەرەڭ, ءتىلى جوق مىلقاۋ, كوزى جوق سوقىر سەكىلدى» دەگەن ەدى. رۋحاني مادەنيەتىمىز بەن ەلدىك مارتەبەمىزدىڭ دەڭگەيىن باعامداۋعا باستى ولشەم بولىپ كەلە جاتقان وسى قاعيداعا سۇيەنسەك, كوپشىلىكتىڭ نە وقىپ جۇرگەنىنە قاراپ, وي-سانامىزدىڭ, تۇرمىس-تىرشىلىگىمىزدىڭ ءتۇر-تۇرپاتىن اڭعارۋعا بولاتىن سەكىلدى.
27 قازان, 2020
قازىر بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جول اپاتى تۋرالى اقپارات وتە كوپ. ءبىر قالادا كولىك ادامدى قاعىپ كەتسە, كەلەسىسىندە كولىك اۋدارىلىپ, پالەنشە ادام باقيعا اتتانىپ كەتكەنىن ەستىپ جاتامىز. ءتىپتى مۇنداي جاڭالىقتى ەستي-ەستي نازار اۋدارمايتىنداي بولىپ بارامىز با, قالاي؟ بىراق ەلىمىزدەگى جول اپاتى ازايار ەمەس.
26 قازان, 2020
كەساپات ىندەت كەلىپ, قوعامنىڭ تالاي كەرتارتپا كەم-كەتىگىن كورسەتىپ بەردى. اسىرەسە كارانتين كەزىندە تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق ماسەلەسىنىڭ زورايىپ بارا جاتقانى قاتتى بايقالدى. بۇل رەتتە جۇبايىنا جۇدىرىق جۇمساعان جاعداي عانا جۇرتقا ءجيى ايان بولىپ جاتادى. ال كۇش قولدانباي-اق سەرىگىنىڭ ساناسىن سانسىراتىپ, كۇن بەرمەيتىندەر دە كوپتەپ كەزدەسەدى.
23 قازان, 2020
ءبىز ادەتتە ادامزاتتىڭ دامۋ كەزەڭدەرىن ايقىنداۋ ءۇشىن ونىڭ تاريحىن قاۋىمدىق, قۇل يەلەنۋشىلىك, فەودالدىق, كاپيتاليستىك قوعامدارعا بولەمىز. بۇل قوعامداردا ادامزاتتىڭ الدىنا ءارتۇرلى ماقساتتار قويعانى, سول ماقساتتار ءۇشىن كۇرەسكەنى بايقالادى.
21 قازان, 2020
دەموگرافيالىق وسىمگە نە كەدەرگى؟
بۇگىندە حالقىمىزدىڭ سانى 19 ميلليونعا جۋىقتادى. الايدا بۇل كورسەتكىش قارقىندى ءوسىمنىڭ ناتيجەسى ەمەس. حالىق سانىنىڭ ءوسۋىنىڭ قازىرگى دەڭگەيى قولدا بار مۇمكىندىگىمىزگە سايكەس كەلمەيتىنىن مويىنداۋىمىز كەرەك.
20 قازان, 2020
دالانىڭ جۇپارى سىڭگەن اقجاۋلىعىندا اق باس شىڭدى الاتاۋدىڭ اسقاقتىعى بار. زەرلى القا تاعىنعان, شىمقاي كوك جىبەك جامىلعان, ءدۇريا كويلەك كيىنگەن مەيىرىمنىڭ ەڭ ۇلى مەكەنى. جالعاننىڭ جارىق ساۋلەسى جاۋقازىنداي جانىنا ءۇيىر, جايلاۋى جاسىل جەلەكتى جومارت جۇرەك يەسى. ايتىڭىزشى, بۇل دۇنيەدە ومىراۋىنا كوكتەمنىڭ گۇل دەستەسىن ورانعان انادان ارتىق جان بار ما؟!
19 قازان, 2020
تۇمەنباسىنىڭ گەنەرالدان نەسى كەم؟
ەگەمەن ەلدىڭ قورعانى ونىڭ ايبىندى جاۋىنگەرلەرى مەن قۋاتتى دا قابىلەتتى ارمياعا بايلانىستى. قازىرگى تاڭدا قارۋلى كۇشتەرىمىز قازاقستاننىڭ بەرىك قالقانى رەتىندە قالىپتاسىپ, جاۋىنگەرلىك شەبەرلىك پەن اسقاق رۋحتىڭ وزىق ۇلگىسىن كورسەتىپ كەلەدى. ايتسە دە, كۇشتىك قۇرىلىمدارداعى كەي اتاۋلار ءالى كۇنگە دەيىن كەڭەس وكىمەتىنىڭ سارقىنشاعىنان ارىلا الماي ءجۇر.
15 قازان, 2020
قارلىعاش قادامىمدى باسقاندا دا, توپ-توپ بالامەن ءتۇز توزاڭىن توبەگە كوتەرىپ, اسىر سالعاندا دا, قيا كەتىپ قيىر شەتتە جۇرگەندە دە جۇرەككە ۇلى ەسىمدەي ۇيالاپ, كوڭىلدەن ءبىر ۋاقىت كەتكەن ەمەس. قۋانىشتى سۇيىنشىلەپ, شاتتىقتى ەسەلەپ جەتكىزەتىن, اڭقا ءبىر كەۋىپ الابۇرتقان شاقتا ءشولدى باساتىن سۋسار مەكەن. كەپيەتىن كوكىرەگىمە قۇيىپ, كەسىردەن ساقتاعان, كەڭ الەمگە جول اشىپ, دانالىققا باپتاعان كىندىگىمدى كەسكەن جۇرت. بۇل – بابامنىڭ ءيىسى سىڭگەن توپىراق, كىندىك قانىم تامعان جەر.
14 قازان, 2020
تورعاي گەوگليفتەرى – تراكتور تابانىندا
ساياحاتتاپ جەر كورۋ, ەل تانۋ – سوناۋ ىقىلىمنان بار دۇنيە. ارادا مىڭجىلدىقتار, جۇزدەگەن عاسىر وتسە دە ەسىمدەرى ۇمىتىلماعان كونە كارفاگەندىك گاننون, گرەك گەرودوت پەن سترابون, مارسەلدىك پيفەي, اراب ساياحاتشىلارى يبن باتۋتا, سۇلەيمەن, يدريسي, فرانتسيسكالىق گيلوم دە رۋبرۋك, ۆەنەتسيالىق ماركو پولولار عىلىمدا ورتا عاسىرلارداعى جاعراپيالىق جاڭا اشۋلارعا دەيىن-اق تابانى تيگەن جەرلەردەن جازبالار قالدىرىپ, تانىم كوكجيەگىن كەڭىتىپ, بۇرىن تانىس ەمەس الەمدەر جايىنان سىر اشقان-دى.
14 قازان, 2020
بىزدە وسى كۇنى نە جىميعانى, نە جىلاعانى بەلگىسىز ءبىر بەت-بەينەلەر پايدا بولعان. بىلايشا ايتقاندا ەموتسياسى ەكى بەتىنەن ەشقاشان بىلىنبەيتىن تيپتەردى ءجيى كەزدەستىرەمىز. بىرتە-بىرتە كۇلمەيتىن كىسىلەر كوبەيىپ كەلە جاتقانداي. جالپى, جالپىلداپ كۇلە بەرۋ جاقسى ادەت ەمەس. قازاق ونى «ايەلدىڭ قارى, ەركەكتىڭ قورى كۇلەگەش» دەپ كەسىپ ايتىپ قويىپتى. دەگەنمەن, ءبىزدىڭ بۇل كۇلكىمىز باسقا كۇلكى. ءتىپتى, كۇلكى دەۋگە كەلە مە؟ كۇلكى دەگەننەن گورى قوعامداعى, ونەردەگى, ادەبيەتتەگى, مادەنيەتتەگى كوڭىل كۇي دەگەنگە كوپ كەلىڭكىرەيتىن سياقتى.
13 قازان, 2020
اتتانداماي-اق ۇلتقا قىزمەت ەتۋگە بولادى
قازىر زاماننىڭ, بۇگىنگى حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ بەتالىسىنا, اشىق اقپاراتتىق كەڭىستىكتىڭ ۇستەمدىگىنە, كەز كەلگەن ەلدىڭ ىشكى ساياسي-ەكونوميكالىق جاعدايى مەن حالقىنىڭ كوڭىل كۇيىنىڭ اۋانىن باسقا كۇشتەردىڭ ءبىلۋ مۇمكىندىكتەرىنىڭ كوپتىگىنە قاراپ وتىرىپ, ءبىز ءۇشىن ەڭ دۇرىس جول «ۇندەمەي ءجۇرىپ-اق ۇلكەن ىستەر تىندىرۋ» قاعيداسىن ۇستانۋ ەكەنىن ايتقىمىز كەلەدى.
12 قازان, 2020
جازۋشى-دراماتۋرگ ءسۇلتانالى بالعاباەۆ سوڭعى جىلدارى جازعان «قازاقتىڭ قىزىل كىتابى» اتتى پۋبليتسيستيكالىق ماقالالار جيناعىندا: «مەن جاسى جەتپىستەن اسىپ بارا جاتقان زيالى اقساقالدى بىلەمىن. دەربەس زەينەتكەر, وقىعان-توقىعان ادام. ايتسە دە, ءوزىنىڭ بالالارى مەن نەمەرەلەرىنىڭ بىرەۋى ءبىراۋىز قازاقشا بىلمەيدى.
09 قازان, 2020
تاياۋدا استرونومدار عالامداعى قىزىق قۇبىلىستىڭ ءبىرىن انىقتادى. عارىش تۇكپىرىندەگى الىپ «قارا قۇردىمدى» التى گالاكتيكا اينالىپ ءجۇر ەكەن. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا, بۇل ەرەكشە اسپان دەنەسى «ۇلكەن جارىلىستان» كەيىن پايدا بولعان كورىنەدى.
08 قازان, 2020
العاشىندا ابەل تاسمان, ودان كەيىن دجەيمس كۋك كەلىپ, XVIII عاسىردا جاڭا زەلانديا دەپ ات قويىلعان ارالعا XIX عاسىردا ەۋروپالىقتار اعىلعانعا دەيىن ماوري حالقى ءداستۇرى, ءتىلى, تانىمى, وزىنە ءتان باي مادەنيەتىمەن جۇماق مەكەنىندە جايباراقات ءومىر ءسۇرىپ جاتقان-دى.
07 قازان, 2020
بۇگىن قازاق مەملەكەتتىگى تاريحىنداعى ەلەۋلى كۇننىڭ ءبىرى. بۇدان تۋرا ءجۇز جىل بۇرىن, دالىرەك ايتقاندا 1920 جىلى 6 قازاندا ورىنبوردا قاكسر كەڭەستەرىنىڭ قۇرىلتايى ءوتىپ, العاشقى كونستيتۋتسيالىق قۇجات قابىلدانىپ, كەڭەستىك قازاق رەسپۋبليكاسى قۇرىلدى. وسى تاريحي ساتتەن 1925 جىلعا دەيىن ورىنبور قالاسى الاشتىڭ استاناسى بولىپ تۇردى.
06 قازان, 2020
يزرايل ەلىنىڭ رەحوۆوت قالاسىندا ورنالاسقان ۆايزمان مەديتسينالىق عىلىمي-زەرتتەۋ ينسيتيتۋتىنىڭ پروفەسسورى, قاتەرلى ىسىك دەرتىن ەمدەۋدىڭ تانىمال مامانى روني سەگەر مىرزا ۇيالى تەلەفوندى ءار كەز قولدانعان تۇستا بولىنەتىن ەلەكتروماگنيتتىك ءورىس بارلىق تىرشىلىك يەلەرىنە, cونىڭ ىشىندە ادام اعزاسىنا اسا ۇلكەن زيان تيگىزەتىنىن دالەلدەپ شىقتى.
05 قازان, 2020