پىكىرلەر .
بىردە ارىپتەس اعامىز ستيمۋل دەگەن ءسوزدىڭ ءتۇپ ماعىناسى تۋرالى كىم نە بىلەدى دەپ سۇراپ قالدى. ىنتالاندىرۋ دەگەن ماعىناعا ساياتىن شىعار دەپ ەدىك, سويتسەك ول ءسوزدىڭ اۋەلگى ماعىناسى ىنتالاندىرۋدان گورى ىزالاندىرۋعا كوبىرەك كەلەدى ەكەن. لاتىن تىلىنەن تىكەلەي اۋدارعاندا stimulus دەگەن ءسوز – مال ايدايتىن ۇشكىر تاياق, ءپىلدى پىسكىلەپ جۇرگىزەتىن, يسپاندىقتار قىزىعىپ تاماشالايتىن كورريدا ويىنىندا بۇقانى ودان سايىن ىزالاندىرىپ, شابىنان تۇرتپەكتەيتىن تاياقتىڭ اتاۋى بولىپ شىقپاسى بار ما؟ ەستىمەگەن ەلدە كوپ دەپ ءبىر ك ۇلىسىپ الدىق.
20 اقپان, 2022
تاۋەلسىزدىكتى ەندى العان العاشقى جىلدارداعى ساياسي الەۋمەتتىك احۋالدى جاس بۋىن جاقسى بىلمەيدى. جالپى كەز كەلگەن ادام نە نارسەگە بولسىن بىرجاقتى ۇكىم ايتپاعانى دۇرىس. بىراق سول كەزدەگى جاعداي تۋرالى بۇگىنگى اعا بۋىن, زيالى قاۋىم الدەبىر سۇمدىقتاردى ابايسىزدا وزدەرى ايتىپ قالعاندا نە دەرىڭدى بىلمەي قالاسىڭ.
26 قازان, 2021
تۇنەۋ كۇنى قىم-قۋىت تىرلىكتىڭ قۋىس-قۋىسىمەن, جاۋىن-جاۋىننىڭ اراسىندا جۇمىس ورنىمىزعا جاقىن جەردەگى كىتاپ دۇكەنىنە باس سۇقتىق. كەيدە قالتاڭدا ارتىق اقشاڭ بولماسا دا سول ءبىر جىپ-جىلى دانا دا مومىن, كەمەل دە كەرەمەت مەكەنگە جالقى ءسات بولسىن جولاي كىرىپ-شىققىڭ كەلىپ تۇرادى عوي. ءبىز دە سول ساعىنىشپەن, سول اڭسارمەن اقىلدىڭ اسىل قازىناسى ۇيىلگەن اق زەر بولمەنىڭ ەسىگىنە ەندىك.
13 قازان, 2021
وتكەندە قازاقتىڭ اياۋلى تۇلعاسى, ۇلت باتىرى جۇمابەك تاشەنوۆكە ەلوردا تورىندە ەسكەرتكىشى ورناتىلعاندا مۇقىم قازاق قاتتى قۋاندى. شاتتانعان جۇرت ءتىپتى ەڭسەلى ەسكەرتكىشتىڭ ءار دەتالىن وزدەرىنشە سويلەتىپ, تامسانا تاماشالاپ, ءبىر-بىرىنەن ەستەرى شىعا ءسۇيىنشى سۇراستى. شىنىندا دا, قازاقتىڭ بەس بىردەي وبلىسىن, شۇرايلى قونىسىن جات قولىنان اراشالاپ قالعان ارىسقا قويىلعان تۇعىرلى ءمۇسىن كادىمگىدەي رۋحىڭدى وياتادى.
26 تامىز, 2021
نەسىن ايتايىق, وسى كۇنى ينتەرنەتتىڭ بەتى «يماندى بولسىن» دەگەن سوزگە ءيىن تىرەسىپ تۇر. بەتىن ءارى قىلسىن, بۇگىنگى مىناۋ داۋاسىز دەرت, اتى جامان اجال تالاي جاقسىمىز بەن جاقىنىمىزدى جالماپ كەتىپ جاتقان الاساپىران ۋاقىتتا سول ءسوزدى ەستىگىمىز, كورگىمىز كەلمەي-اق تۇرادى. بىراق سۋىق ءسوز سۋماڭ ەتىپ جىلدام تاراي جونەلەدى ەمەس پە؟ جانىڭدى ىزعار قارىپ وتكەندەي, ارقاڭدى قايعىنىڭ قارا قامشىسى وسىپ تۇسىرگەندەي جايسىز حاباردى وقىپ ەسەڭگىرەپ قالاسىڭ...
11 ماۋسىم, 2021
بۇگىندە الەۋمەتتىك جەلىدەن تۋىنداپ جاتقان الەك از ەمەس. الەۋمەتتىك جەلى جەلى ەمەس, جەلىم بولىپ تۇر. جامان ادەت جابىسقىش كەلەدى ەمەس پە؟ باتىستىڭ قاڭسىعىن بالالارىمىز تاڭسىق كورەتىنى سونشا, جىلتىراققا جاپا-تارماعاي جابىسا كەتەدى. بۇرىن ەرسى قىلىق ىستەگەن ادام جازالاناتىن ەدى, قازىر جارنامالاناتىن بولدى. باقساق, وسى كۇنى حايپ دەپ, پرانك دەپ, ار مەن ۇياتتان ەمىن-ەركىن اتتاي بەرەتىندەردىڭ اتى وزىپ تۇر ەكەن.
26 مامىر, 2021
ءبىز كوبىنە شىعارماشىلىقتا شەكارا جوق دەپ ايتىپ جاتامىز. الايدا قاسيەتتى ونەردە ماڭگىلىك ۇلى شەكارا بارىن كوبىمىز مويىنداعىمىز كەلمەيدى. ول شەكارا جانە ءسىز بەن ءبىز ەرسىلى-قارسىلى كىرىپ-شىعىپ جۇرە بەرەتىن يەسىز ەسىك يا بولماسا قاراۋسىز قاقپا ەمەس, تەك جانكەشتى ناعىز دارىن, ءومىرىن ونەرگە كوزسىز قۇربان ەتكەن تۋما تالانت عانا اتتاي الاتىن ايرىقشا اسۋ, بيىكتىگىنە كەز كەلگەن ادامنىڭ ءبىلىم-پاراساتى جەتە بەرمەيتىن بولەك بەلەس.
11 ناۋرىز, 2021
ەگەر ءسىز ۇلكەن شەلەكتىڭ ىشىنە ورتاسىنان تولتىرىپ ءتىرى شايانداردى سالىپ قويعان بولساڭىز, جىبىرلاعان جاندىكتەر الگى ىدىستان ەشقاشان شىعىپ كەتە المايتىنى قىزىق. بىلاي قاراساڭىز شامالارى بار-اق شاياندار. تاربيعان اياقتارىن ءبىر-بىرىنە تىرەپ, بالتىرلارىن باسپالداق ەتە قويسا ىدىستان ىتقىپ شىعارداي-اق الەۋەتتەرى جەتەرلىك. بىراق وكىنىشكە قاراي, ولار الگى ىدىستان ەشقاشان شىعا المايدى ەكەن. نەگە دەپ باسىندا ءبىز دە تاڭ قالدىق. سويتسەك ەش قۇپياسى جوق بولىپ شىقتى. سول وزىمىزگە جاقسى تانىس باياعى باقاستىق, ءومىرى بىتپەيتىن كۇندەستىك, ىشتارلىقپەن ىندەس كورەالماۋشىلىق دەگەن كولدەنەڭ كوك مىنەزدەر وسى ارەكەتكە ابدەن توسقاۋىل بولاتىن ءتارىزدى. بەيشارا شاياننىڭ بىرەۋى سىرتقا شىققىسى كەلىپ تالپىنسا, البەتتە باسقالارى ونىڭ اياعىنان تارتىپ, جارماسىپ, جابىلىپ ءجۇرىپ مىندەتتى تۇردە قۇلاتىپ تىنادى ەكەن. ياعني مەن شىقپادىم, دەمەك سەنىڭ دە شىقپاۋىڭ كەرەك دەگەن جابايى تىرلىك.
17 اقپان, 2021
مادەنيەتىمىزدىڭ مايەگى – ءسوز. ونى ولپى-سولپى قولدانۋ كەز كەلگەن ۇلتقا ۇيات سانالادى. ونىڭ ىشىندە ۇلى دالا ءتوسىن مىڭداعان جىلدار بويى مەكەن ەتكەن كەشەگى كوشپەلى دالا حالىقتارى ءسوز مادەنيەتىنە ەرەكشە ءمان بەرىپ قاراعان ەدى. ءتىپتى, ءومىر ءسۇرۋ فيلوسوفياسىن سوزبەن تىكەلەي بايلانىستى باعامداعان قارعا تامىرلى تۇركى جۇرتى ۇستىڭدەگى بوزىڭە ەمەس, الدىمەن اۋزىڭداعى ءسوزىڭنىڭ سالماعىنا سىن ارتاتىن بولعان.
11 قاراشا, 2020
كەيدە قازاق ءسوزىنىڭ قاتپار-قاتپار تەرەڭىنە بويلاعان سايىن تاريحي تانىمىڭنىڭ تۇعىرى ءوسىپ, باعزىدا سالىپ كەتكەن بابالار جولىنىڭ كونە سورابىنا قالاي تۇسكەنىڭدى اڭعارماي دا قالاسىڭ. وكىنىشكە قاراي كوشپەلى تۇركى تايپالارىنىڭ, ونىڭ ىشىندە قازاق ۇلىسىنىڭ قانشاما كونە ءسوزى اينالاسى ءبىر عاسىردىڭ ىشىندە اياۋسىز قىساسپەن سانادان ءسۇرىلدى. ۇلتتىڭ جانى ءتىل ەكەنىن جاقسى بىلگەن باسقىنشىلار الدىمەن قازاقتىڭ باي سوزدىگىنە جىمىسقى ساياسات پەن استىرتىن سوعىس باستاعانى بەلگىلى. ناۋبەت ناۋقان ءتىلىمىزدى ەگىنشە وتادى. مۇرنىنان تىزىلگەن مۇرالاردىڭ ىشىندە قازاقتىڭ تانىم-تۇسىنىگىنە, ادەت-عۇرپىنا, تانىم-تۇسىنىگىنە قاتىستى, جەكەلەي ايتقاندا مەزگىلدەرگە بايلانىستى, اي اتاۋلارىنا قاتىستى قانشاما سوزدەرى جادىمىزدان جوعالدى. كونە ماعىنالارى كوپ جايتتارعا جەتەلەيتىن نەبىر سوزدەر كۇرەسىنگە سۇيرەلدى.
06 قاراشا, 2020
ءسىزدىڭ الدەبىر وتىرىستاردا نەمەسە كەزەكتى جيىنداردىڭ بىرىندە قايسىبىر زامانداسىڭىز تۋرالى نەمەسە قوعامداعى وتە وزەكتى ماسەلە توڭىرەگىندە ەلەۋسىز عانا ايتا سالعان ويىڭىزبەن ول ادامنىڭ ءومىرىن نەمەسە كۇن تارتىبىندە كۇيىپ تۇرعان سول ماسەلەنى تۇبەگەيلى وزگەرتىپ جىبەرۋىڭىز عاجاپ ەمەس. ارينە, ماسەلەنىڭ ءمانىسى وڭ شەشىمىن تاۋىپ, الگى بەيباقتىڭ عۇمىرى جاقسى جاعىنا ورىستەپ كەتسە, نۇر ۇستىنە نۇر عوي.
02 قاراشا, 2020
بىزدە وسى كۇنى نە جىميعانى, نە جىلاعانى بەلگىسىز ءبىر بەت-بەينەلەر پايدا بولعان. بىلايشا ايتقاندا ەموتسياسى ەكى بەتىنەن ەشقاشان بىلىنبەيتىن تيپتەردى ءجيى كەزدەستىرەمىز. بىرتە-بىرتە كۇلمەيتىن كىسىلەر كوبەيىپ كەلە جاتقانداي. جالپى, جالپىلداپ كۇلە بەرۋ جاقسى ادەت ەمەس. قازاق ونى «ايەلدىڭ قارى, ەركەكتىڭ قورى كۇلەگەش» دەپ كەسىپ ايتىپ قويىپتى. دەگەنمەن, ءبىزدىڭ بۇل كۇلكىمىز باسقا كۇلكى. ءتىپتى, كۇلكى دەۋگە كەلە مە؟ كۇلكى دەگەننەن گورى قوعامداعى, ونەردەگى, ادەبيەتتەگى, مادەنيەتتەگى كوڭىل كۇي دەگەنگە كوپ كەلىڭكىرەيتىن سياقتى.
13 قازان, 2020
ءبىز كەيدە كوپ نارسەنىڭ بايىبىنا بارماي جاتىپ شورت كەسىپ, شولاق ويلاپ, شوق باسىپ جاتامىز. كوزىڭ جەتىپ تۇرعان دۇنيەنىڭ وزىنە قايتا ءبىر اينالىپ كەلىپ قاراۋدىڭ, اراعا ۋاقىت سالىپ ايتار ويىڭنىڭ استارىنا تاعى ءبىر مارتە ءۇڭىلىپ كورۋدىڭ ەشقاشان ارتىقتىعى بولعان ەمەس. شىندىق ءۇشىن شايقاستا, اقيقات ءۇشىن ارپالىستا ويىڭ ۇشقارى, ءسوزىڭ ۇشقالاق بولماۋى ءۇشىن دە بايسالدى بايلام ايتاتىن باي مىنەز جانە قاجەت. مۇنى ۇلت سەركەسى ءاليحان بوكەيحان: «ۇلتقا قىزمەت ەتۋ بىلىمنەن ەمەس, مىنەزدەن» دەپ ءبىر اۋىز سوزبەن تاماشا تۇيىندەگەن.
21 تامىز, 2020
بۇل ۇلى دالا توسىندە تورتكۇل دۇنيەگە ساۋىن ايتىپ, التى سان الاشتان الاقايلاپ ءسۇيىنشى سۇرايتىن, ۇلتىمىزدىڭ دارا كەلبەتى, ۇلى ويشىلى, حاكىم اباي رۋحىن اسقاقتاتا كورسەتەتىن قايىرلى كۇن!
10 تامىز, 2020
بىردە قازاق راديوسىن قوسىپ قالىپ ەدىك, ساتيرا ساردارى كوپەن اعا كۇلدىرىپ اڭگىمەسىن اياقتاپ جاتىر: «كۇلە ءبىلۋ – ءومىر, كۇلدىرە ءبىلۋ – ونەر, كۇلكى بولۋ – ءولىم». ءدال ايتىلعان دياگنوز دەپ قالدىق. كوپەكەڭ بۇل جەردە جالپى ادامزاتتىق كۇلكى تۋراسىندا ەمەس, قازاق ءازىلىنىڭ قازىرگى ادەبى تۇرعىسىندا وي تۇيىندەگەنىنە ەش كۇمانىمىز جوق. ساتيريك سوزىنەن اڭداعانىمىزداي, جىميىپ قانا كۇلەتىن قازاق جۇزىندەگى ادەمى كۇلكى بۇگىندە بوس ىرجىڭعا اينالعان.
06 تامىز, 2020
قازاقتىڭ ءتۇيىپ ايتقان ءار ءسوزىنىڭ تۇبىندە قاتپار-قاتپار قازىنا جاتادى. ۇلى دالانىڭ توسىندە ەمىن-ەركىن كوشىپ-قونىپ, مىڭداعان جىلدار بويى ماعىنالى عۇمىر كەشكەن قازاق بالاسى ءوزىنىڭ ءجۇرىپ وتكەن ءومىر جولىن توبىقتاي عانا سوزبەن تۇيىندەپ وتىرعان. سونداي سالماقتى سوزدەردىڭ ءبىرى ناعاشى تۋراسىندا ايتىلعان. ناقتى ناقىلدان نەبىر ۇلاعاتتى وي قورىتۋعا بولادى.
25 مامىر, 2020
قازاقتىڭ قايتا ورلەۋىنە بالانىپ جۇرگەن ەلباسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى ۇلت بولاشاعىنىڭ ۇستىنىن ايقىنداپ بەرگەندەي بولدى. از عانا ۋاقىتتا اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلدى. جاقسى ىستەر جالعاسۋدا.
14 ءساۋىر, 2020
راس-وتىرىگىن ءبىر قۇدايدىڭ ءوزى بىلەدى, عالىمداردىڭ زەرتتەۋىنشە ادام كۇنىنە قولىن بەتىنە بىرنەشە مىڭ رەت اپارادى ەكەن. ارينە ادامزاتتى الاڭداتىپ وتىرعان اۋىر احۋال كەزىندە مۇنداي اقپاراتتاردىڭ ءتۇر-ءتۇرىن ءسىز دە وقىپ-ءبىلىپ وتىرعان بولارسىز. ءبىزدىڭ ايتپاعىمىز, سول مۇرنىڭىز بەن كوزىڭىزگە قايتا-قايتا قاتىناسىپ جاتقان قولدىڭ تازالىعى جايلى بولعالى وتىر.
08 ءساۋىر, 2020
عىلىمنىڭ باستى قۇرال ەكەنىن ءاليحان بوكەيحان ءوزىنىڭ ء«بىلىم كۇشى» اتتى ماقالاسىندا كەڭىنەن ايتادى.
23 ناۋرىز, 2020
زامان دامىپ, نەبىر تەحنولوگيالار العا وزعان ۋاقىتتا وسىنداي ءىرى-ءىرى ساۋدا وشاقتارى قاشىقتىقتان اشىلاتىن قاقپالار ورناتۋىن قاراپايىم حالىق تالاپ ەتۋىمىز كەرەك دەپ ويلايمىز. بۇل بىرىنشىدەن تازالىقتى كۇشەيتسە, ەكىنشىدەن ەكى قولىنا زىلدەي دوربا ءىلىپ جوڭكىلىپ جاتقان جۇرتقا كوپ كومەك بولار ەدى.
22 ناۋرىز, 2020