قوعام • 26 مامىر, 2021

الەۋمەتتىك جەلىنىڭ الەگى

884 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇگىندە الەۋمەتتىك جەلىدەن تۋىنداپ جاتقان الەك از ەمەس. الەۋمەتتىك جەلى جەلى ەمەس, جەلىم بولىپ تۇر. جامان ادەت جابىسقىش كەلەدى ەمەس پە؟ باتىستىڭ قاڭسىعىن بالالارىمىز تاڭسىق كورەتىنى سونشا, جىلتىراققا جاپا-تارماعاي جابىسا كەتەدى. بۇرىن ەرسى قىلىق ىستەگەن ادام جازالاناتىن ەدى, قازىر جارنامالاناتىن بولدى. باقساق, وسى كۇنى حايپ دەپ, پرانك دەپ, ار مەن ۇياتتان ەمىن-ەركىن اتتاي بەرەتىندەردىڭ اتى وزىپ تۇر ەكەن.

الەۋمەتتىك جەلىنىڭ الەگى

جالپى, ءبىزدىڭ قوعامدا قوردالانعان ماسەلە كوپ قوي. دەگەنمەن, وسىناۋ الەۋمەتتىك جەلى الىپپەمىزگە اينالعان بەتالىسى بولەك زا­ماندا عالامتور ارقىلى ۇلت باسىنا تون­­گەن قاتەردەن كوبىرەك ساقتانۋىمىز كەرەك سياقتى. ەرتەڭگى بولاشاعىمىز – جاس ۇرپاقتىڭ ءتىلى تەلەديدارمەن شىعىپ, زەر­دەسى زياندى زاتتاردى كوبىرەك توقىپ جات­قانىنا كوز جۇمىپ قاراپ وتىرا بەرۋگە بولمايدى.

 جالپى, جەلىگە جەڭىل-جەلپى قارا­ما­عانىمىز دۇرىس. وسىنشاما دابىل قاعىپ, دابىرايتىپ ايتاتىن دا جاعداي ەمەس شىعار, الايدا بۇل تەك جاستاردىڭ جادىن ۋلاپ جاتقان جوق, جەلىنىڭ جەلىمىنە اعا بۋىننىڭ ءوزى دە اربالىپ قالعان. ارزان تىرلىكپەن اينالىسىپ, بالاسىمەن جارىسا تيك-توك ءتۇسىرىپ جۇرگەن اتا-انالار دا بار.

بۇل تاقىرىپقا قايدان سوقتىق دەگەندە, تۇنەۋ كۇنى اتا-اناسىنا پرانك جاساپ جەلىنى شۋلاتىپ جاتقان ەسسىز جاستاردىڭ ورىنسىز ءىس-ارەكەتتەرىن كەزدەيسوق كوزىمىز شالىپ قالدى. جاسى كەلىپ قالعان كارى اجەسىن تۋعان كۇنىمەن قۇتتىقتاي كەلگەن نەمەرەلەرى ۇلكەن شەشەلەرىنە ارنايى تورت ءپىسىرىپ, سول تورتتى جۇرتتى كۇلدىرۋ ءۇشىن بەيشارا كەيۋانانىڭ بەتىنە بىلش ەتكىزىپ جاپسىرا سالادى. نە بولعانىن ۇقپاي, جۇرەگى تاس توبەسىنە شىعىپ قورقىپ قالعان اجەلەرىنە جىرق-جىرق ەتكەن جاستار «اجە, بۇل پرانك» دەپ ىشەك-سىلەلەرى قاتا ك ۇلىسەدى.

پرانك دەگەنىڭىز, سويتسەك كۇلدىرەمىن دەپ ءبۇلدىرۋدىڭ ناعىز ۇلگىسى ەكەن. تۇسىنىكتى تىلمەن ايتقاندا, بىرەۋدى الداپ, ەرسى ارە­كەت­كە جىعاسىز, سول ارالىقتا ونى ۇيالى تەلەفونىڭىزعا ءتۇسىرىپ الىپ, جەلىگە جۇك­تەيسىز. پرانكقا ءتۇسىپ قالعان بەيشارانىڭ ەموتسياسى جۇرتتىڭ كۇلۋىنە, قارالىمنىڭ ارتۋىنا عانا پايداسى بار ەكەن.

وزگەنى كەلەكە ەتۋ ارقىلى ءوزىنىڭ كونتەنتىن كۇشەيتىپ, قارالىمىن ارتتىراتىن ادامدى كىم دەۋگە بولادى؟ ارينە, قۇر قالجىڭ رەتىندە قۇرداسىڭمەن ازداپ ويناۋعا بولاتىن شىعار, الايدا جاسى كەلىپ قالعان, جۇرەكتەرى ناشار بەيشارا اتا-اناڭدى الداپ پرانك تۇسىرگەننەن ساعان كەلەر پايدا قانە؟ ءبىز ايتىپ وتىرعان جايتتار جالپى پرانكتىڭ بەر جاعى دەۋگە بولادى.

بەت-اۋىزىن قىزىل قانعا بوياپ, ءولىم اۋزى­نان قالدىم دەپ وتىرىك بەينە ءتۇسىرىپ, اتا-اناسىن شوشىتۋشىلار كوبەيگەن. جۇكتى بوپ قالدىم دەپ اكەسىنە جازبا جولدايتىن دا پرانكتار بارىن بايقادىق. مەنى الىپ قاشتى دەپ اناسىن زار قاقساتقان بەينەجازبالار دا جۇرتتى دۇرلىكتىرىپ جىبەرگەن.

ورىنسىز ءازىلدىڭ ورعا جىعاتىنىن ۇمىت­پاۋىمىز كەرەك.

قويعا قاسقىر شاپتى دەپ ىلعي وتىرىك ايتىپ, اۋىلعا اتتانداپ شاۋىپ كەلەتىن قويشى بالا تۋرالى ءاپسانا بار ەدى عوي. ەل ءبىر رەت الدانادى, ەكىنشى رەت الدانادى, ءۇشىنشى رەت شىنىمەن قويعا قاسقىر شاپقاندا اۋىل ونىڭ كەزەكتى وتىرىگى ەكەن دەپ ءسوزىن قۇلاقتارىنا دا ىلمەيدى. ءسويتىپ قانشاما قويدى قاسقىر قىرىپ كەتەدى.

مۇنىمەن ءبىز نە ايتقىمىز كەلەدى, ياعني ترەندتەن تۇسپەيىن دەپ تاتىمسىز تىر­لىككە بوي سۋىتپايىق. ءازىلىم جاراسسا بولدى دەپ الەۋمەتتىك جەلىنىڭ اۋمەسەر جۇل­دى­زى بولۋ ءتۇبى جاقسىلىققا اپارمايدى. ويىننان وت شىقپاسىنا كىم كەپىل؟ جالپى, وسىلاي ازىلدەيمىن دەپ اكىمشىلىك جاۋاپ­كەر­شى­لىككە تارتىلىپ جاتقاندار دا جوق ەمەس. جەلىنى دۇرلىكتىرگەنى ءۇشىن جەتى جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلعان ازامات تۋرا­لى اقپارات وقىعانىمىز بار. پرانك دەگەنىڭ, قازاقشا ايتقاندا, پارىقسىزدىق دەگەنگە كەلەدى. جاقىنىڭنىڭ توبەسىنە جاي تۇسىر­گەن­دەي ازىلدەپ, الەۋمەتتىڭ اۋلەكى تىرلىگىنە ءۇيىر بولۋدان ەش پايدا كورىنبەيدى. ودان دا سول ۋاقىتتى ءوزىڭدى رۋحاني دامىتۋعا, ءبىلىمىڭدى ارتتىرىپ ءتىل ۇيرەنۋگە ارناپ, دەنە شى­نىق­تىرۋمەن اينالىسۋ الدەقايدا پايدالى.

جەلىدە جەلدەي ەسكەن وسەككە سەنبەي, وزىڭە سەنگەنىڭ دۇرىس.

پاراقشاڭداعى لايكتىڭ سانى ارتقانمەن, پاراساتىڭدى تومەندەتەتىن مۇنداي پارىق­سىز­دىقتان نەعۇرلىم اۋلاق جۇرگەن ءجون. بۇ­گىن­گى جاس ۇرپاقتى ءبىز بۇل پايداسىز پرانك­تار­دان شامامىز كەلگەنشە شەكتەگەنىمىز دۇرىس.

ارينە, ايشىلىق الىس جەرلەردەن جىلدام حابار العىزعان جەلىنىڭ جاقسى جاقتارى دا بار شىعار. الايدا اباي ايتقانداي, ىشپەك, جەمەك, كيمەك, كۇلمەك, كوڭىل كوتەرمەك – بۇل نارسەلەردىڭ ءبارىنىڭ دە ولشەۋى بار. ولشەۋىنەن اسىرسا, زيانى تيەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار