«قىمىزدىڭ جاقسىسى ساباسىنان,
كيىز ءۇيدىڭ جاقسىسى اعاشىنان,
جىگىتتىڭ جاقسىسى ناعاشىدان» دەپتى بايىرعى بابالار.
بۇگىنە سول اتالى ءسوزدى ارزانداتىپ, بالالارىمىزدى «ناعاشىسىنا تارتقان» دەپ نامىستاندىراتىندى شىعاردىق. جىگىتتىڭ ءبارى ناعاشىسىنا تارتىپ ناشار بولسا, ەل باستاعان كوسەمدەر, ءسوز باستاعان شەشەندەر قانداي شەشەدەن تۋدى؟
جەر جاھاندى امىرىنە قاراتقان شىڭعىس قاعاننىڭ اتا-تەگىنە ۇڭىلگەن بولساق, نامىسى نايزاعايداي جارقىلداعان جاۋىنگەر پاتشانىڭ ناعاشىسى جيدەلى بايسىندى جايلاعان قوڭىرات ەلى ەكەنى ەسىڭىزگە تۇسەدى. ناعاشىسى عانا ەمەس, اجەسi دە, اناسى دا, سۇيگەن جارى بورتە دە قوڭىرات تايپاسىنان ەكەنiن بايقايسىز.
ەگەر شىڭعىس قاعان ناعاشىسىنا تارتىپ وسال بولسا, ءدۇر دۇنيەنى دارگەيىنە باس ۇرعىزىپ, داڭقى جاھانگەر اتانباعان بولار ەدى. ەگەر قوڭىراتتىڭ قىزى بورتە انادان تۋعان ءتورت بولتىرىك تەكسىز بولسا شىڭعىس قاعان قۇرعان الىپ يمپەريانىڭ شاڭىراعى سول عاسىردا-اق ورتاسىنا تۇسەر ەدى.
ءجا, كارى تاريحىڭ كادەگە جارامايدى دەسەڭىز, الاشتىڭ عانا ەمەس, ادامزاتتىڭ الىپ ويشىلى حاكىم ابايدىڭ اتا-تەگىنە ازداپ ءۇڭىلىپ قاراڭىز. باس اقىنىمىزدىڭ دا ناعاشى جۇرتى مەن قايىن جۇرتى «ورتا ءجۇزدى قالام بەرىپ داۋعا قوي» دەگەن داۋىسى قازداي ساڭقىلداعان قازىبەك ءبيدىڭ تەكتى تۇقىمدارى. ابايدان تۋعان ەر ءابىشتىڭ دە ناعاشىلارى «پايعامبار مەن شادياردان باسقاسىنىڭ ءبارى تۋعان» قاراكوك تۇقىم قاراكەسەكتەر.
«ۇلتقا قىزمەت ەتۋ بىلىمنەن ەمەس, مىنەزدەن» دەپ قىسىلتاياڭ تار كەزەڭدە قازاق ءۇشىن باسىن بايگەگە تىككەن ءاليحان بوكەيحاننىڭ ناعاشىسى دا وسال ەمەس. ناعاشىسى كوكشە توبىقتى – جۋانتاياق. شاكارىممەن – بولە. شاكارىمنىڭ شەشەسى مەن ءاليحاننىڭ شەشەسى – اپالى-ءسىڭىلى دەگەن دەرەك بار. ايگىلى ماماي باتىردىڭ ۇرپاقتارى بولعان. شاكارىمنىڭ شەشەسى – بوشانتاي, الەكەڭنىڭ شەشەسى – بەگىم حانىم.
البەتتە ءبىز مىسال كەلتىرگەن كەسەك تۇلعالاردىڭ اتا قاندارى دا اسىل ۇرىقتى ايتۋلى رۋلار.
شىڭعىس ءباھادۇر – توعىز باۋلى تورە تۇقىمى, ابايىمىزدىڭ رۋى قالىڭ قازاقتى سوزبەن سۇيەگەن اتاقتى توبىقتى ەلى.
ءاليحان بابامىز دا اقسۇيەك.
ءيا, ەر بالانىڭ مىنەز-قۇلقى, ءتۇر-الپەتى كوبىنە اناسىنا تارتاتىنىن عىلىم الدەقاشان دالەلدەپ قويعان. شىنىمەن, انانىڭ ءسۇتى ارقىلى ءسابيدىڭ بويىنا بار يگى قاسيەت قوناتىنى راس. اۋلەتىنىڭ بولاشاعىن ارىدەن بولجاعان قازەكەم سول سەبەپتى دە سۇيەگى اسىل, ءسۇتى تازا ساليقالى ۇرپاق تاربيەلەۋ تالابىمەن ناعاشى جۇرتتىڭ نامىسىن ولاي تاپتاتپاعان.
ء «ۇش جۇرتتىڭ ۇلىعى دەپ, ۇلىسى دەپ,
ءسوزىنىڭ بۇرىنعىنىڭ دۇرىسى كوپ.
مەن سەنى جاقسى كورەم, ناعاشىجان,
ارداقتى اناشىمنىڭ تۋىسى دەپ».
راسىمەن دە اياۋلى اناڭدى ارداقتاپ وسىرگەن قالىڭ ەلدى قاعىتپاعا قوسا بەرۋ ناعىز ەرگە جاراسپاس قىلىق دەپ ۇققان دۇرىس. ول ءسوزدىڭ ۇلگىلىك سيپاتىنا گورى, كۇلكىلىك سيپاتى باسىم.
ءجون-جوسىقسىز «ناعاشىسىنا تارتقان» دەگەن جالعىز سوزبەن جالپاق جۇرتتى جالپ ەتكىزگەننەن سەن جاقسى, ولار جامان بولىپ قالمايتىنى بەلگىلى.
وقۋدان كەلە جاتقان شاكىرت بالا اباي دا الدىمەن اكەسىنە ەمەس, اناسىنا ءبىرىنشى سالەم بەرەتىنىن وقىپ وستىك.
اناعا دەگەن قۇرمەت ونىڭ ەلىنە, جەرىنە, تەگىنە, تامىرىنا دەگەن ىلتيفاتپەن ىرگەلەس بولۋى كەرەك.
سەن شىر ەتىپ دۇنيەگە كەلگەن بەتتە قالجاسىن ارقالاپ كەلەتىن قالىڭ ەل نەگە ناشار بولسىن!..
قازاقتى بولشەكتەيتىن ەمەس, بىرىكتىرەتىن مۇراتقا جۇمىلساق قانا جۇدىرىق بولامىز.
ول ءۇشىن اۋىزىمىزدان شىعاتىن ءار سوزىمىزدە ادىلدىك سالتانات قۇرعانى ءجون.
