قوعام • 22 ناۋرىز، 2020

تۇتقاداعى تازالىق

162 رەتكورسەتىلدى

زامان دامىپ، نەبىر تەحنولوگيالار العا وزعان ۋاقىتتا وسىنداي ءىرى-ءىرى ساۋدا وشاقتارى قاشىقتىقتان اشىلاتىن قاقپالار ورناتۋىن قاراپايىم حالىق تالاپ ەتۋىمىز كەرەك دەپ ويلايمىز. بۇل بىرىنشىدەن تازالىقتى كۇشەيتسە، ەكىنشىدەن ەكى قولىنا زىلدەي دوربا ءىلىپ جوڭكىلىپ جاتقان جۇرتقا كوپ كومەك بولار ەدى.

راس-وتىرىگىن ءبىر قۇدايدىڭ ءوزى بىلەدى، عالىمداردىڭ زەرتتەۋىنشە ادام كۇنىنە قولىن بەتىنە بىرنەشە مىڭ رەت اپارادى ەكەن. ارينە، ادامزاتتى الاڭداتىپ وتىرعان اۋىر احۋال كەزىندە مۇنداي اقپاراتتاردىڭ ءتۇر-ءتۇرىن ءسىز دە وقىپ-ءبىلىپ وتىرعان بولارسىز. ءبىزدىڭ ايتپاعىمىز، سول مۇرىنىڭىز بەن كوزىڭىزگە قايتا-قايتا قاتىناسىپ جاتقان قولدىڭ تازالىعى جايلى بولعالى وتىر.

جالپى قوس قولدىڭ ادام ءۇشىن اتقاراتىن قىزمەتىن اۋىزبەن ايتىپ تاۋىسۋ مۇمكىن ەمەس. كوزىمىزدى تىرناپ اشقاننان ەكى بىلەك، قوس الاقان، ون ساۋساقسىز ەشقانداي تىرلىگىمىز ونبەس ەدى. ونىڭ ءبارىن قازىر تىزبەلەپ وتىرۋ ارتىقتىق ەتەر، ءبىر عانا ەسىك تۇتقاسىن اشۋعا قولىڭىز بولماسا قورلىقتىڭ كوكەسىن كوردىم دەي بەرىڭىز.

ءيا، ەسىك تۇتقاسى دەپ قالدىق قوي، بۇگىندە الەمدى ابىگەرگە سالعان الەكتىڭ باسى وسى تۇتقالارعا دا تىكەلەي بايلانىستى ەكەنىن ەشكىم جوققا شىعارا قويماس.

جۋىردا New England Medicine جۋرنالى كوروناۆيرۋس تۋرالى جاڭا زەرتتەۋ جاريالاعان ماڭىزدى ماقالانى وقىدىق. ونىڭ اۆتورلارى ۆيرۋس ءۇش ساعاتتان ءۇش كۇنگە دەيىن ءارتۇرلى بەتتە ساقتالاتىنىن انىقتادى. اڭگىمە، داۋاسىز دەرتتىڭ ۆيرۋسى اينالامىزدى قورشاپ تۇرعان ەلەمەنتتەردە ءار ءتۇرلى ءومىر سۇرەتىندىگىندە بولىپ وتىر.

ماقالاداعى مالىمەتتەردى ايتپاس بۇرىن،  ىلگەرىدە الەۋمەتىك جەلىدەن مىس – ءəربىر 8 ساعات سايىن ءوز-ءوزىن ميكروپتان تازارتىپ تۇراتىن قاسيەتكە يە مەتالل دەگەن اقپاردى كوزىمىز شالىپ قالعان بولاتىن. بىردەن، كوپ قاقپالاردىڭ تۇتقالارى مىستان جاسالاتىنى سودان ەكەن دەگەن وي تۇيگەن ەدىك. بۇل رەتتە كۇمىستىڭ دە ادامدى قاۋىپتى ميكروپتاردان تازالاپ تۇراتىنىن جاقسى بىلەمىز. جاڭا تۋعان نارەستەنى كۇمىس تەڭگەگە شومىلدىرىپ جاتاتىنىمىزدىڭ دا قۇپياسى سول بولسا كەرەك. اشەكەيدى كۇمىستەن تاعۋدىڭ  دا ءمانى تازالىقتى ءبىرىنشى ورىنعا قويۋدان باستالعان. نەگىزى كۇمىستەن، مىستان قۇيىلعان اقشا اينالىمى دا قاۋىپتى ميكروپتاردىڭ ادامدار اراسىندا تارالۋىنا تەجەۋ بولادى.

ەندى جوعارىدا اتاعان اقپارات كوزىندە ايتىلعان دەرەكتەرگە كەلسەك، مىستان جاسالعان زاتتاردا ۆيرۋس 4 ساعات ءومىر سۇرەتىنى جازىلعان. بۇل ءبىز ايتقان دەرەككوزدەن دە جاڭا اقپارات. سونداي-اق تۇماندى اۋا مەن شاڭ-توزاڭدا ۆيرۋس 3 ساعات، پلاستيكتەن جاسالعان ءتۇرلى زاتتا 3-4 كۇنگە دەيىن ساقتالادى. قاعاز ونىمدەرىندە ءبىر كۇنگە دەيىن اتى جامان اۋرۋدى تاسىمالداۋشى ۆيرۋس ءومىر سۇرەدى-مىس.

مىنە، كورىپ-بايقاعانىمىزداي، ءنان قاپالارعا سارى جەز تۇتقالار تەگىننەن-تەگىن قويىلمايتىنىن وسىدان-اق بايقاۋعا بولادى. بىراق، قاقپانى قاداعالاۋمەن عانا قاۋىپتى ىندەتتى قاقپايلاۋعا بولادى دەسەك تاعى قاتەلەسەمىز. جۋىردا ەۋروپانىڭ بىرنەشە ەلىنە ساپار شەككەنىمىزدە بايقاعان باستى ەرەكشەلىك، ماڭىزدى عيماراتتار مەن قوناق ۇيلەردىڭ ەسىگىندە شۆەيتسارلاردىڭ اق قولعاپ كيىپ الدىڭىزدان شىعادى، ەرەكشە پەيىلمەن ەسىك اشقانىنا كادىمگىدەي ءسۇيسىنىپ قالاسىڭ. ىندەتتەن بولەك ىزەتكە دە كوپ نارسە بايلانىستى عوي، جالپى. وكىنىشكە قاراي سول ەۋروپاڭىز بىراق قاتەرلى دەرتتىڭ قالىڭ قۇشاعىندا ءبارىبىر قالىپ وتىر.

1

جالپى ءبىزدىڭ ەلدە ەسىك تۇتقاسىنا ەرەكشە ءمان بەرىپ جاتقاندىعىمىز كوپ بايقالمايدى. جۇرت ءجيى جينالاتىن ويىن-ساۋىق، ساۋدا ورتالىقتارىنىڭ ەسىكتەرى ءالى دە تازالىققا توسقاۋىل بولا المايتىنداي. كەشە عانا ەلوردانىڭ قاق تورىندەگى «ارتەم» ساۋدا ۇيىنە باردىق. اتالعان نىساننىڭ قاي قاپاسىنان كىرسەڭ دە بىرنەشە ەسىكتىڭ تۇتقاسىن تۇگەندەۋىڭە تۋرا كەلەدى.

زامان دامىپ، نەبىر تەحنولوگيالار العا وزعان ۋاقىتتا وسىنداي ءىرى-ءىرى ساۋدا وشاقتارى قاشىقتىقتان اشىلاتىن قاقپالار ورناتۋىن قاراپايىم حالىق تالاپ ەتۋىمىز كەرەك دەپ ويلايمىز. بۇل بىرىنشىدەن تازالىقتى كۇشەيتسە، ەكىنشىدەن ەكى قولىنا زىلدەي دوربا ءىلىپ جوڭكىلىپ جاتقان جۇرتقا كوپ كومەك بولار ەدى.

ءبارىن ايتىپ جاتىرمىز عوي، دەسەك تە ەسىمىزدەن شىعارماۋ كەرەك ەڭ باستى تالاپ،  دارىگەرلەر ەسكەرتكەندەي، مۇمكىن بولسا، قوعامدىق شارالارعا جانە ادامدار كوپ جينالاتىن ورىندارعا بارۋدان باس تارتا تۇرۋىمىز كەرەك. قولىڭىزدى جيىرەك جۋىپ، تۇشكىرگەندە نەمەسە جوتەلگەندە بەتىڭىزدى جابىڭىز. بولمەنى جەلدەتىپ، ىلعالدى شۇبەرەكپەن زاتتاردى ءجيى تازالاڭىز. ەڭ الدىمەن دالاعا شىعۋدى شەكتەي تۇرىڭىز. اق حالاتتى ابزال جاندار وزدەرى ايتقانداي، ء«بىز سىزدەر ءۇشىن جۇمىسقا كەلدىك، سىزدەر ءبىز ءۇشىن ۇيدە وتىرىڭىزدار».

سونىمەن مىس تۇتقا مەتالل سيپاتىمەن ءوزىن-ءوزى تازالاپ تۇرۋعا بەيىم بولدى. ال، ادام شە؟! ادام سول مەتاللداردىڭ بارىعىنان دا كۇردەلى قۇبىلىس ەمەس پە؟ ءبىز دە ەندەشە قاتەرلى دەرتكە شالدىقپاس بۇرىن الدىمەن تازالىق، ودان بۇرىن جان دۇنيەمىزدى وكپە، رەنىش، قىزعانىش، ارامدىق، كۇنا سىندى ميىمىزداعى ميكروپتاردان، ونە بويىمىزدى دەرتتى قىلىپ قىلىپ، جۇرەكتى قارايتاتىن جامان سوزدەن تازارتىپ تۇرۋدى دا ۇمىتپاعانىمىز ابزال.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

الماتى: جولاۋشىلار اعىنى مەن كولىك سانى ازايدى

وڭتۇستىك قازاقستان • بۇگىن، 18:10

بەتپەردە كيگەن كوكتەم - 6

قوعام • بۇگىن، 17:09

د دارۋمەنى - ينفەكتسيالاردىڭ «جاۋى»

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 16:47

شىمكەنت: تسيفرلى وتباسىنىڭ ءبىر كۇنى

وڭتۇستىك قازاقستان • بۇگىن، 15:58

ازيانىڭ احۋالى قانداي بولماق

ەكونوميكا • بۇگىن، 15:23

ۇقساس جاڭالىقتار