پىكىرلەر
وسىدان جيىرما جىلداي ۋاقىت بۇرىن باتىستىڭ ءبىر ونەر قايراتكەرىنىڭ: «مەن جيىرما ءبىرىنشى عاسىردا ءومىر سۇرمەيتىنىمە قۋانامىن, ويتكەنى ول عاسىر وتە كۇردەلى بولادى» دەگەن ءسوزىن وقىعان ەدىم. ول – جيىرماسىنشى عاسىردىڭ ادامى. كەزىندە جازىپ قويماعان سوڭ اتى-ءجونىن ۇمىتتىم. بىراق ءسوزى ەسىمنەن شىققان ەمەس. ونىڭ بۇلاي دەۋىنە نە سەبەپ بولدى ەكەن دەپ ويلايمىن كەيدە.
21 شىلدە, 2020
جۋىقتا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ رەسپۋبليكالىق «انا ءتىلى» باسىلىمىنا بەرگەن سۇحباتىندا: «قازىر «تويىڭ تويعا ۇلاسسىن» دەپ اندەتىپ, توي تويلاپ جۇرەتىن ۋاقىت ەمەس. بۇگىنگىدەي تەحنولوگيانىڭ زامانىندا توي-تومالاقتىڭ اڭگىمەسىن ايتىپ, ءبىر-ءبىرىن اسىرا ماقتاپ, اس ءىشىپ, اياق بوساتقانعا ريزا كەيىپتە ءجۇرۋ ادەتىنەن ارىلۋ كەرەك. ءتىپتى وسىنداي قاۋىپتى پاندەميا كەزىندە كەيبىر ازاماتتارىمىز ماعان حات جازىپ, توي وتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرۋ كەرەك دەپ تالاپ قويادى. مەملەكەتتىڭ ءوزى ولەرمەندىكپەن ءومىر سۇرەتىن كەزگە كەلدىك. سوندىقتان ەڭبەك ەتۋ – ءومىر ءسۇرۋ سالتىنا اينالىپ, باستى مىندەت سانالۋعا ءتيىس. توي قۋالايتىن ەمەس, وي قۋالايتىن كەزەڭمەن بەتپە-بەت كەلدىك. بۇل ءداۋىر – اقىل-ويدىڭ, عىلىم مەن ءبىلىمنىڭ, ەڭبەكتىڭ ءداۋىرى!», دەدى.
16 شىلدە, 2020
«قولىمدا ءبىر قامشى بار سالىڭگىردەي, اتاندىم ەلگە تەنتەك كادىمگىدەي. ءبىر تەنتەك ەل ىشىندە جۇرمەي مە ەكەن, سوڭىما نەگە ءتۇستىڭ ءبارىڭ بىردەي؟» كەڭەس بيلىگىمەن بىتىسە الماي, باندى اتانعان امانعاليدىڭ ءانى وسىلاي باستالادى. قازاقتىڭ قارا ولەڭىندە العاشقى جولدار كەيىنگى جولدارعا ۇيقاس بولۋى ءۇشىن اشەيىن ۇيقاس ءۇشىن ايتا سالعانداي كورىنۋى مۇمكىن. الايدا مازمۇنى جاعىنان جاناما قاتىسى بولىپ, كەيىنگى جولدارداعى ايتىلعان ويدى سۇيەمەلدەپ تۇرادى.
15 شىلدە, 2020
بەلگىلى عالىم راحمانقۇل بەردىبايدىڭ: «ەگىستىك جەردى جازدىڭ ىستىق ايلارىندا بىرنەشە رەت سۋارماسا, شىققان ەگىن مۇلدە قۋراپ كەتەتىنى سەكىلدى دەر كەزىندە جالعاستىعىن تاپپاعان ءداستۇر دە جوعالادى», دەگەن ءسوزى كەيىنگى ۇرپاقتى ۇلتتىق سالت-ءداستۇر مەن ادەت-عۇرىپقا باۋلىپ تاربيەلەيتىن, بايىرعى اتا-بابالارىمىزدىڭ نانىم-سەنىمدەرىنەن, تاريحىنان, تۇرمىس-تىرشىلىگىنەن, جاقسى مەن جامان تۋرالى تۇسىنىكتەرىنەن تۇراتىن جىر-تولعاۋ, تەرمە جانرلارىنان كوز جازىپ قالا جازداپ وتىرعان قازىرگى قالپىمىزعا قاراتىپ ايتىلعانداي اسەر قالدىرادى.
14 شىلدە, 2020
ءار زاماننىڭ بەرەرى مەن الارى بار
ادامزات ءۇشىن قاي عاسىر جەڭىل بولعان؟! ءار عاسىردىڭ ءوزىنىڭ ارقالاعان اۋىر جۇگى بار. ماسەلەن, وتكەن جيىرماسىنشى عاسىردى, سول عاسىردا ءومىر سۇرگەن جانداردى الايىق.
10 شىلدە, 2020
تابيعات-انانى بۇلدىرمەس بولار...
قازىر حالىقتى مەيلىنشە كوبىرەك تولعاندىراتىن, تۇرعىنداردىڭ جانايقايىنا ءجيى تۇرتكى بولاتىن ماسەلەلەردىڭ الدىڭعى قاتارىندا قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ولقىلىقتار, كوپتەن شەشىمىن كۇتكەن, سونداي-اق جاڭادان پايدا بولعان ەكولوگيالىق تۇيتكىلدەر تۇر. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ پرەزيدەنتتىك قىزمەتىنە رەسمي كىرىسكەن العاشقى كۇندەرى ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىن قۇرۋعا جەدەل تاپسىرما بەرۋى دە اتالعان سالادا قولعا الىنۋى ءتيىس قىرۋار شارۋانىڭ بار ەكەنىن ايعاقتايدى.
08 شىلدە, 2020
اۋا جايىلىپ, ۇدەپ بارا جاتقان ىندەت قارقىنى كىسى شوشىرلىقتاي. قاي جاعىنان دا وڭاي سوقپاي, قۇربانى دا از بولماي تۇر. كۇندەلىكتى اقپاراتتى مايدان دالاسىنان كەلگەن مالىمەت دەرسىڭ.
03 شىلدە, 2020
ون ادامنىڭ سەگىزى سەنبەدى. نەگە؟
الماتى ارقىلى قازاقستانعا ىندەت كىرگەن كۇننەن باستاپ, مەديتسينا تاقىرىبىنا قالام تەربەۋگە ۇمتىلعان بىزدەن مازا كەتكەن. 13 ناۋرىزدان بەرى ءبىر كۇن دە دامىلداعان جوقپىز دەسەك, اسىرەسوز ەمەس.
01 شىلدە, 2020
كەشە ۇيالى تەلەفونىمىزعا الدەبىر سپورت عيماراتىنا كەرەۋەتتەردى قاپتاتىپ قويىپ جاتقان بەينەتاسپا كەلىپ ءتۇستى. زەر سالساق, Covid-19-عا قارسى ستاتسيونارلىق اۋرۋحانا دايىنداپ جاتقان كورىنەدى. دۇرىس شەشىم ەكەن دەستىك. باستاپقىدا بۇل وسكەمەن قالاسىنداعى و.رىپاكوۆا اتىنداعى جەڭىل اتلەتيكا مانەجى ەكەن دەستى.
30 ماۋسىم, 2020
كىرمە سوزدەر ءھام ءتىل ۇيلەسىمدىگى
ءتىل ماماندارى تۇركى تىلدەرىنىڭ ءبارىنىڭ ءتۇبىرى – ورتاق ءتىل دەگەن تۇجىرىمعا كەلىپ ءجۇر. دىبىستالۋى ءار ءتۇرلى بولعانمەن ورتاق سوزدەر نەگىزىندە بىرەگەي تەرمينولوگيالىق لەكسيكانىڭ ىرگەتاسى قالانىپ, قازاق ءتىلىنىڭ سوزدىك قورى قالىپتاسقانى ءمالىم.
29 ماۋسىم, 2020
پسيحياتريا ىلىمىندە «اناحورەت» دەگەن ۇعىم بار. گرەك تىلىنەن اۋدارعاندا «اۋلاق كەتۋ», قازاقى تانىمعا سالساق «ارقاسىن بەرۋ» دەگەندى بىلدىرەدى. البەتتە, پسيحولوگيالىق اۋىتقۋعا جاقىن سانالاتىن بۇل قالىپ كوبىنە تابيعي قاۋىمداسىپ تىرشىلىك سۇرۋدەن بەزىنىپ, تۇيىقتالۋدى, قوعامدىق ومىردەن تىس, ەشكىممەن قاتىناسپاعاندى قالايتىن ادامنىڭ ەركىندەگى تاڭداۋ بولسا كەرەك. اسىرەسە كوڭىلىندە زور كۇيزەلىس بولعان, تىرشىلىكتىڭ تاياعىنان ەسەڭگىرەتە سوققى العان ادامعا ءتان كۇي.
26 ماۋسىم, 2020
ەلىمىزدەگى دەموگرافيالىق احۋالدىڭ جاقسارۋىنا جانە ادامي كاپيتالدى دامىتۋ ءىسىنىڭ ورگە باسۋىنا كەسىرىن تيگىزىپ وتىرعان ماسەلەلەر ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىنە تونەتىن ىقتيمال قاتەرلەردى قويۋلاندىرا تۇسۋدە.
24 ماۋسىم, 2020
ىسىراپ ىرزىعىڭ مەن ىرىسىڭدى ازايتادى
ىسىراپقا جول بەرمەۋ ەجەلدەن قازاقى تاربيەنىڭ باسى بولىپ سانالاتىن. ءدىننىڭ وزىندە: «جەڭدەر, ىشىڭدەر جانە ىسىراپ قىلماڭدار. شىن مانىندە, اللا ىسىراپ ەتۋشىلەردى جاقسى كورمەيدى» دەلىنگەن.
17 ماۋسىم, 2020
اتى وشكىر الگى ىندەت تۋرالى كەشە الەۋمەتتىك جەلى قولدانۋشىلاردىڭ ءبىرى, اجەپتاۋىر پىكىرى بار زامانداس: ء«بىر مينيستر, ءبىر دەپۋتات شىقتى. ەندى ءبىر ءانشى شىقسا» دەپتى. سونى وقىپ وتىرىپ, كوكەيدە كوپتەن جۇرگەن ءبىر سەكەمىمە ابدەن بەكىندىم: COVID قاۋىپتى مە؟ كوپ يت قاۋىپتى مە؟ ۇلكەن سۇراق. اۋىزدان اق يت كىرىپ, كوك يت شىقپاعانعا نە جەتسىن!
16 ماۋسىم, 2020
بۇگىن قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ حالىقتىڭ الدىندا انت بەرىپ, قازاقستان پرەزيدەنتى قىزمەتىنە رەسمي كىرىسكەنىنە ءبىر جىل تولدى. ناۋرىز ايىندا پرەزيدەنتتىك لاۋازىمدى قابىلداپ العاننان كەيىن العاشقى سۇحباتىن ەل گازەتىنە بەرگەن قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى ءوزىنىڭ باستى ۇستانىمدارى رەتىندە ساباقتاستىق, ادىلەتتىلىك جانە دامۋ ەكەنىن ايتقان ەدى. سوندىقتان, سىنعا تولى بۇل بەدەرلى بەلەستى ءبىز «ساباقتاستىق پەن ادىلەتتىلىك سالتانات قۇرعان دامۋ جىلى» بولدى دەپ باعالاي الامىز.
12 ماۋسىم, 2020
ءار ۇلتتىڭ بولمىسىندا بابادان جەتكەن قاسيەت بار. عاسىرلار بويىندا حالىقتىڭ دۇنيەتانىمى مەن ۇلتتىق بولمىسىمەن بىتە قايناعان, حاتقا تۇسپەگەنىمەن ۇرپاقتان-ۇرپاققا ساباقتاسىپ بەرىلگەن ءداستۇر مادەنيەتى كەيدە شىرقاۋ شىڭىنا جەتىپ, كەي تۇستا سىرتتان ەنگەن كەرى اسەرلەردەن قۇندىلىعىنىڭ بايىبىنا جەتپەگەن سوڭ كومەسكى تارتادى. تۇبىندە ىزگىلىك جاتقان ول عۇرىپتاردى تانۋدان ۇتپاساق, ۇتىلمايتىنىمىز حاق.
12 ماۋسىم, 2020
ءوندىرىستى ورىستەتە الامىز با؟
ورتالىق ازيا ەلدەرىندەگى اگرارلىق سالانىڭ دامۋ دەڭگەيىنە كوز جۇگىرتىپ كورەيىك. بىلتىر وزبەكستاندا اۋىلشارۋاشىلىق سالاسىنىڭ ءىجو-دەگى ۇلەسى 28,7 پايىزعا جەتىپتى. شيكىزات رەسۋرسىنا كەندە ەمەس تۇرىكمەنستان دا اتاكاسىپتى دامىتىپ جاتقانى بايقالادى – 20 پايىز. ءۇشىنشى ورىندا 19,2 پايىزبەن تاجىكستان تۇر. قىرعىزستاندا اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ءىجو-دەگى ۇلەسى 11,6 پايىز بولسا, قازاقستاندا بار بولعانى 4,4 پايىز.
11 ماۋسىم, 2020
اقپاراتتاردىڭ تۇرلەنۋى – عاجايىپ قۇبىلىس
اقپارات زامانىندا ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز. الداعى ءومىرىمىز ءۇشىن مۇنىڭ ماڭىزى ۇلكەن. اقپاراتتاردىڭ فورماسى مەن بەرىلىسى تۇرلەنگەن سايىن ءبىز ەرتەگىلەردە ايتىلاتىن عاجايىپتار الەمىنە ەنە تۇسكەندەيمىز.
10 ماۋسىم, 2020
بالالار ادەبيەتى: ب ۇلىڭعىر بولاشاق...
قازىرگى تاڭدا جاس وسكىندەردىڭ بويىنا قازاقىلىقتى سىڭىرۋگە, جانىمىزعا جاقىن ۇلتتىق بولمىسىمىزعا يسىندىرە تاربيەلەۋگە بايلانىستى سىني پىكىرلەر وتە كوپ. مۇنىڭ بارلىعى اينالىپ كەلگەندە اتالعان سالادا ۇڭىرەيىپ كوزگە كورىنىپ تۇرعان ولقىلىقتاردىڭ كەڭ اۋقىمىن كورسەتسە كەرەك.
08 ماۋسىم, 2020
ءمۇفتيات ۋاعىزداردى نازارعا الىپ, ساراپتاۋدان وتكىزگەنى ءجون
«جىگىتتىكتە جاننان كەش تە ءىس قىل, ولسەڭ, ولەسىڭ. ولمەسەڭ, كىسى بولاسىڭ» دەگەن ەسكىدەن كەلە جاتقان ءسوز بار. سونىسىمەن بابالار ۇرپاعىنا تاعدىرىما جازعانى سول دەپ بۇعا بەرمەي, ءىس قىل, ەڭبەك ەت دەيدى. ال قازاقتىڭ باعىنا بەرگەن دانا, ءۋالى ءسوزدى ءماشھۇر ءجۇسىپ «بىرەۋ كەدەي بولسا: «قۇداي كەدەي قىلدى». بىرەۋ جامان بولسا: «قۇداي جامان قىلدى. «بىرەۋ نادان بولسا: «قايتسىن, قۇداي نادان قىلدى» دەۋ, مۇنداي سوزدەر قۇدايدى جامانداعان بولادى. نە تاپسا اركىم ءوز پيعىلىنان, ءوز كاسىبىنەن تاپپاق. قۇداي ەشكىمدى زورلىقپەن كەدەي قىلمايدى, ەشكىمدى زورلىقپەن جامان قىلمايدى, ەشكىمدى زورلىقپەن نادان قىلمايدى. قۇداي بەرمەيتۇعىن ساراڭ ەمەس, ساقتاي المايتىن وسال ەمەس. نە كەمشىلىك بولسا, پەندەنىڭ ءوز پەيىلىنەن, ءوز وسالدىعىنان», دەگەن وي ايتادى.
05 ماۋسىم, 2020
