پىكىرلەر
دەنساۋلىقتى بىلاي قويعاندا, ءدال وسى كۇندەرى ىندەت وزىمەن ىلەستىرىپ اكەلگەن جاپسارلاس ماسەلەلەر جەتكىلىكتى-اق. جاھاندى ۋىسىنان قاشان شىعاراتىنى بەلگىسىز «جەندەت ۆيرۋس» جەڭىلگەنشە, ونىمەن بايلانىستى جاعىمسىز جايتتار, جالعان اقپاراتتار, تاپتاۋرىن تۇسىنىكتەر تولاستاماق ەمەس.
16 ءساۋىر, 2020
ابىلايحان ءداستۇردى جالعاستىرا ما؟
توكيو وليمپياداسىنا باراتىن وتاندىق بوكسشىلاردىڭ ليتسەنزياسى تۇگەلدەندى. ەندى الاڭسىز دايىندالۋعا بولادى. ەرنازاردىڭ سەگىزى بولەك تە, ەر توستىگى بولەك دەمەكشى, ەرلەر اراسىندا بوكستان سەگىز سالماق بولعانىمەن, ونىڭ ىشىندە سالماقتىڭ دا سالماعى بار. قازاق بوكسىنداعى ەر توستىكتەردىڭ وتكەن وليمپيادالارداعى ويىن ورنەگىنە كوز جۇگىرتكەن ەدىك...
15 ءساۋىر, 2020
قازاقتىڭ قايتا ورلەۋىنە بالانىپ جۇرگەن ەلباسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى ۇلت بولاشاعىنىڭ ۇستىنىن ايقىنداپ بەرگەندەي بولدى. از عانا ۋاقىتتا اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلدى. جاقسى ىستەر جالعاسۋدا.
14 ءساۋىر, 2020
جاڭعىرۋ «جاڭعىرىققا» اينالماسىن دەسەك
وسىدان تۋرا 3 جىل بۇرىن ەل گازەتى «Egemen Qazaqstanda» جارىق كورگەن ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسى ۇلتتىق رۋحانياتقا ۇلكەن سەرپىلىس اكەلىپ, قوعامعا قوزعاۋ سالعانى بەلگىلى. حالىقتىڭ وتكەنىن ونەگە ەتىپ, بۇگىنىن باعامداپ, بولاشاق باسىم باعىتتارىن ايقىنداپ بەرگەن باعدارلامالىق ماقالا تارلان تاريح پەن جارقىن بولاشاقتىڭ كوكجيەكتەرىن ۇيلەسىمدى ساباقتاستىرعان ۇلتتىق تۇعىرناما رەتىندە قابىلداندى. اسىرەسە ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى ساقتاۋ, پراگماتيزمدى باسشىلىققا الۋ, مادەنيەتتى ۇلىقتاۋ, ءبىلىمدى كۋلتكە اينالدىرۋ, تۋعان جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتى ارتتىرۋ, لاتىن الىپبيىنە كوشۋ سياقتى ماسەلەلەر قوعامدا قىزۋ قولداۋ تاۋىپ, اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلدى.
14 ءساۋىر, 2020
ىندەتتەن قورعانۋدى شىعىستان ۇيرەنسىن
ءدال قازىر الەم ەلدەرى كوروناۆيرۋستان قورعانۋ ءۇشىن جانتالاسىپ جاتىر. ارينە ونىڭ ىشىندە ءبىز دە بارمىز. الەم حالىقتارى بۇل دەرتتەن قورعانۋدىڭ جولدارىن قاراستىرۋدا. سونىڭ ىشىندە ددۇ تاراپىنان شىعىس ەلدەرىنىڭ قورعانۋ تاسىلىنە وڭ باعا بەرىلۋدە.
10 ءساۋىر, 2020
ءوزىمنىڭ قىرىق جىل ۋاقىتقا تاياۋ جۇمىس تاجىريبەمدە, بالكىم, اتقارىپ وتىرعان قىزمەتتەرىنە سايكەس بىرەۋلەردى سىناعان كەزىم بولعان شىعار, بىراق ەشۋاقىتتا ادامنىڭ جانىنا تيەرلىكتەي اۋىر ءسوز جازباعان ەكەنمىن. ءتىپتى ءبىر رەت تە بولسىن.
09 ءساۋىر, 2020
راس-وتىرىگىن ءبىر قۇدايدىڭ ءوزى بىلەدى, عالىمداردىڭ زەرتتەۋىنشە ادام كۇنىنە قولىن بەتىنە بىرنەشە مىڭ رەت اپارادى ەكەن. ارينە ادامزاتتى الاڭداتىپ وتىرعان اۋىر احۋال كەزىندە مۇنداي اقپاراتتاردىڭ ءتۇر-ءتۇرىن ءسىز دە وقىپ-ءبىلىپ وتىرعان بولارسىز. ءبىزدىڭ ايتپاعىمىز, سول مۇرنىڭىز بەن كوزىڭىزگە قايتا-قايتا قاتىناسىپ جاتقان قولدىڭ تازالىعى جايلى بولعالى وتىر.
08 ءساۋىر, 2020
وسىدان ەكى جىل بۇرىن اۋىلعا ءبىر بارعانىمدا «پالەنشەنىڭ قىزى كورەياعا جۇمىس ىستەۋگە كەتىپتى» دەگەندى ەستىپ, «ەر-ازامات بولسا ءبىر ءسارى, قىز بالانىڭ جات ەلگە بارىپ جۇمىس ىستەگەنى قالاي بولار ەكەن؟» دەپ ويلاعان ەدىم. سويتسەم ول جاقتا ءوزىڭ ءتارتىپ بۇزباساڭ, ەشكىم شەتتەتىپ, كۇش كورسەتپەيدى ەكەن. قاراپايىم جۇمىسشىنىڭ وزىنە ءبىزدىڭ ەلدەگى دوكەيلەردىڭ تۇسىنە كىرمەيتىن جالاقى بەرەتىن كورىنەدى. سودان ەرلى-زايىپتىلار, ءتىپتى, بالا-شاعا, وتباسىمەن كەتىپ جاتقاندار دا بارشىلىق ەكەن.
07 ءساۋىر, 2020
جۋىقتا قىتايلىق كينەماتوگرافيستەر جاساعان ورتاعاسىرلىق تاريحتان سىر شەرتەتىن سەريالدى تاماشالاپ وتىرىپ, مىنا ءبىر ەپيزودتى اڭدادىق. باس كەيىپكەر پاتشا ۋازىرلەرىن شاقىرىپ: ء«ۇش ۇلىمنىڭ قايسىسى مۇراگەرلىككە لايىق ەكەنىن ايتىڭدار» دەيدى. كوپشىلىك كوركەم مىنەزدى ۇلكەن ۇلدى قۇپ كورەدى. پاتشا: «ول جارامايدى, ويتكەنى ونىڭ بويىندا ۇلى ارمان جوق, ياعني ارمانداي المايدى», – دەدى. وسى ءسوزدى ەستىگەندە ويىما بىردەن اتاقتى شىڭعىس قاعاننىڭ «ارمانىڭ قانشا اسقاق بولسا, ارعىماعىڭ سونشا شابىستى بولادى» دەگەن ۇلاعاتى ورالا كەتتى.
03 ءساۋىر, 2020
ءار ادامدى ءوز ءداۋىرىنىڭ بەل بالاسى, باعان كوتەرۋشىسى, بايراق ۇستاۋشىسى دەيمىز, الايدا ول سول زاماننىڭ شەڭبەرىندە عانا قالۋ دەگەندى بىلدىرمەسە كەرەك.
31 ناۋرىز, 2020
پاندەميا: تاريح تۇرعىسىنان پايىمداۋ
تارلان تاريحقا جۇگىنسەك, ادامزات بالاسىنا بىرنەشە رەت وبا ىندەتى كەلىپ, ميلليونداعان ادامداردىڭ ءومىرىن جالماعانىن كورەمىز. ماسەلەن, ساق-سكيف داۋىرىندە دە اتالعان ىندەتتىڭ بار بولعاندىعى تۋرالى دەرەكتەر كەزدەسەدى.
31 ناۋرىز, 2020
اۋەلى قىتاي مەن ورتالىق ازيادا باستالىپ 1347 - 1351 جىلدارى اراسىندا ەۋروپانى قىناداي قىرعان قارا ءولىم - وبا ىندەتى 200 ميلليون ادامنىڭ جانىن الدى. بۇل ۇرەيلى ىندەتپەن بىرگە ەۋروپانىڭ كوپتەگەن قۇندىلىقتارى وزگەردى.
30 ناۋرىز, 2020
قانشالىقتى قيسىندى ەكەنىن قايدام, قازىرگى ءبىزدىڭ قوعام «قازاقتى نە قۇرتادى؟» دەگەن قىڭىر ساۋالمەن باس قاتىرىپ, قىزىلكەڭىردەك بولىپ قىرقىسىپ جاتادى. ورتاعا وسىنداي سۇراق تاستالعاندا تالاسىپ, تارتىسىپ وتىرىپ, جىپكە تىزگەندەي تالاي كەرتارتپا كەم-كەتىگىمىز تۇگەندەلىپ قالادى. تاياقتىڭ ءبىر ۇشى توقمەيىل پەيىلدى تاۋبەشىلدىگىمىزگە كەلىپ تيەدى.
27 ناۋرىز, 2020
عىلىمنىڭ باستى قۇرال ەكەنىن ءاليحان بوكەيحان ءوزىنىڭ ء«بىلىم كۇشى» اتتى ماقالاسىندا كەڭىنەن ايتادى.
23 ناۋرىز, 2020
زامان دامىپ, نەبىر تەحنولوگيالار العا وزعان ۋاقىتتا وسىنداي ءىرى-ءىرى ساۋدا وشاقتارى قاشىقتىقتان اشىلاتىن قاقپالار ورناتۋىن قاراپايىم حالىق تالاپ ەتۋىمىز كەرەك دەپ ويلايمىز. بۇل بىرىنشىدەن تازالىقتى كۇشەيتسە, ەكىنشىدەن ەكى قولىنا زىلدەي دوربا ءىلىپ جوڭكىلىپ جاتقان جۇرتقا كوپ كومەك بولار ەدى.
22 ناۋرىز, 2020
مىنە, كۇن مەن ءتۇن تەڭەلەتىن, تابيعات گۇلدەنەتىن, بارشا جۇرت ىرىزدىققا كەنەلەتىن ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى – ءاز ناۋرىز كەلىپ جەتتى. باعزى بابالارىمىزدىڭ بۇل كۇنگە ايرىقشا ءمان بەرگەنى تۋرالى كونە جازبالاردا ءجيى ايتىلادى. مىسالى, گرەك تاريحشىسى كۆينت كۋرتسي رۋفتىڭ «ەسكەندىر جورىعى» دەگەن ەڭبەگىندە ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى تاڭ شاپاعى قىلاڭ بەرگەن مەزەتتە قاعان ورداسىنا كۇن بەينەلى تۋ تىگىلىپ, الاڭعا شىمقاي قىزىل كيىم كيگەن 365 بوزبالا شىعىپ, جىل ىشىندەگى ءاربىر تاۋلىكتىڭ شەجىرە-بايانى سياقتى 365 كۇي تارتقانى تۋرالى تامسانا باياندالعان. سودان سوڭ ەلدىڭ باتاگوي ابىزى ورتاعا شىعىپ, ەل تىلەگىن تاڭىرگە جەتكىزەر 9 كۇيىن قوبىزبەن تارتادى ەكەن. ال تان-شۋ جىلناماسىندا تۇركىلەردىڭ كوكتەم مەزگىلىندە تاساتتىق بەرىپ, تاڭىرگە ءتاۋ ەتەتىنى ايتىلعان. جەر-جاھان جاڭارعان, كوڭىلدەر اعارعان, دۇنيە تازارعان بۇل كۇندى اتالارىمىز قاسيەتتى تاۋعا بارىپ تاڭىرگە ءتاۋ ەتىپ, كوككە اق شاشىپ, وتقا ماي تامىزىپ تويلاعان ەكەن. راشيد اد-دين مەن ابىلعازى ءباھادۇر بۇل كۇندى ەرگەنەقوننان شىعۋىمەن بايلانىستىرىپ, ونى ەركىندىككە قول جەتكىزگەن مەرەكە رەتىندە اسپەتتەيدى. ءابۋ رايحان ءال-بيرۋني تۇركى جۇرتىنىڭ ناۋرىزدى «جاڭا كۇن» دەپ تويلايتىنىن جازعان.
22 ناۋرىز, 2020
ناۋرىز مەرەكەسىنىڭ رۋحاني ماڭىزىن زورايتاتىن تەتىكتەرىنىڭ ءبىرى – تاتۋلىق مەيرامى ەكەندىگى. ياعني ناۋرىز كۇنى ارازداسقان ادامدار كەشىرىسىپ, تاتۋلاسادى. ويتكەنى تاتۋلىق – بەرەكەنىڭ باسى. «تورتەۋ تۇگەل بولسا – توبەدەگى كەلەدى, التاۋ الا بولسا – اۋىزداعى كەتەدى» دەگەندەي تاتۋلىقتىڭ تۋى جەلبىرەگەن جەردە ەلدىڭ ىرىسى وسەدى, باعى ارتادى, بولاشاعى باياندى بولادى.
21 ناۋرىز, 2020
م.اۋەزوۆتىڭ «اباي جولى» رومانىندا اباي قالاداعى جاقىن دوسى پاۆلوۆقا جولىعىپ, بۇل وبادان ەل قالاي ساقتانۋىن سۇرايدى. سوندا پاۆلوۆ سالت-ءداستۇر بولسا دا, جانازاعا حالىقتى جيناپ, اس بەرۋدى ۋاقىتشا دوعارا تۇرۋدى ءماسليحات ەتەدى. ءدال وسى ءسوزدى جۇما نامازعا جينالعان قاۋىمعا جەتكىزۋىن اباي قالا مەشىتىنىڭ حالفەسى سارموللاعا ايتتىرادى.
20 ناۋرىز, 2020
بۇرىن بىزگە مۇعالىمدەر ءاپ-ساتتە كۇشىنە ەنىپ, ۇلاسپالى سيپات الىپ شىعا كەلەتىن تىزبەكتى رەاكتسيا اتوم قۋاتىندا عانا بولادى دەپ ءتۇسىندىرۋشى ەدى. سويتسەك مۇنداي جويقىن كۇشكە قاتەرلى اقپارات كوزى دە يە ەكەن. قىتايدان باستالىپ, قازىر دۇنيەنى شارپىپ وتىرعان كوروناۆيرۋس دەرتىنە شالدىققاندار سانى ازىرگە ءجۇز مىڭنان اسىپ, قايتىس بولعان ادامدار سان التى مىڭنىڭ ۇستىنە شىققانىمەن ءوز تاريحىندا بۇدان دا زور قۇقايلاردى باستان وتكەرگەن جەتى ميلليارد ادام بالاسى بۇرىن-سوڭدى بولماعان دۇربەلەڭدى باستان كەشۋدە.
19 ناۋرىز, 2020
ەلباسى جانە اتاتۇرىك: 19 سانىنىڭ تىلسىمى
تەرەڭ تاريحتان تاعىلىم ىزدەپ ءتىن تارتساق, ار جاعىنان تۇتاس تۇركىنىڭ تۇعىرى بيىك تولاعاي تۇلعالارىنىڭ سۇلباسى ءسان-سالتاناتىمەن اتويلاپ شىعا كەلەتىنى بەلگىلى. الدە ءبىزدىڭ تاعدىرىمىز اتالارىمىز الىپ-الىپ باسقان وسىناۋ ابات ايماقتان ءبىر ەلى اجىراماي, كىندىگىمىزدىڭ قارا شاڭىراقتا بايلانعانىنان با, كىم ءبىلسىن؟
19 ناۋرىز, 2020
