ونىڭ بولجامى بويىنشا «جۇرەك» ءجۇرىپ ەگۋ, «سۇيەك» ءسۇيىپ ەگۋ دەگەن ەكى ءتۇبىردىڭ بىرىگۋى ارقىلى ورتاق ۇعىم قالىپتاستىرعان بىرىككەن سوزدەر. ياكي كوشپەلى قازاق جۇرگەن سايىن جان-جاعىنا, ىزگىلىك پەن سىيلاستىقتى ەگىپ جۇرەتىندىكتەن, ەڭ قادىرلى مۇشەنى جۇرەك دەپ اتاعان, ال ۇلتىمىزدىڭ بويىنداعى ۇرپاعىن ءسۇيىپ, وسيەتىن ەگەتىن ەجەلگى قاسيەتىنىڭ قۇرمەتىنە سۇيەك ءسوزى قالىپتاسقان. مەيلى دەيىك, تورەلىگىن ءتىل ماماندارى بەرە جاتار. بىراق كەي كەزدە قيالدىڭ دا قيسىنى بولادى. ەگەر وسى بولجامعا بوي الدىرساق, «تىلەك» ءسوزى دە ءتىلدى ەگۋدى, ءوسىرىپ-ءوندىرۋدى, وركەندەتۋگە تىلەكشى بولاتىن ۇعىمعا سايار ەدى.
ءيا, ءتىل – ءتىرى اعزا. وعان دا تىلەكشى, تىرەكشى, قامقورشى كەرەك. ءتىل ماۋەسىن جايۋ ءۇشىن ماپەلەۋ كەرەك, تۇنىق سۋ, قۇنارلى توپىراق قاجەت. ال ءتىلدىڭ باستى تىلەكشىسى – حالىق. وسىرەتىن دە, وشىرەتىن دە, كوشىرەتىن دە – سول ءتىلدى تۇتىناتىن قالىڭ الەۋمەت. الىستان جاۋ ىزدەمەي-اق, انا تىلىمدە سويلەۋ, ارىم, نامىسىم, پارىزىم, قارىزىم, ەلدىگىم, ەگەمەندىگىم دەپ ۇققان ۇلتتىڭ ءتىلى دە ومىرشەڭ, ءورشىل بولماق. ايتپاقشى, ەلدىك, مەملەكەتتىلىك دەگەن ۇعىم – شەگەندەلگەن شەكارا, ساپتاعى سارباز, تۇعىرلى تۋ, اۋەلەگەن ءانۇران, ەن-تاڭبالى ەلتاڭبامەن قاتار تىرەگى نىق تىلىمەن دە ولشەنەتىنى اقيقات. احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ سوزىمەن ايتساق, ء«وز تىلىمەن سويلەسكەن, ءوز تىلىمەن جازعان جۇرتتىڭ ۇلتتىعى – ەش ۋاقىتتا ادامى قۇرىماي جوعالمايدى».
قازىرگى ۋاقىتتا قازاق ءتىلىنىڭ بۇكىل حالىق قولداناتىن ۇلتارالىق مارتەبەگە يە بولۋىنا ىقپال ەتەتىن بىردەن-ءبىر قۇرال – قازاق ءالىپبيىن لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ شارالارى ەكەنى بەلگىلى. بۇل – ستراتەگيالىق رەفورما. بىراق بۇل رەفورمانى ىسكە اسىرعاندا, مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ مارتەبەسىن نىعايتۋ باعىتىندا تەڭقاتار جۇرەتىن تەگەۋرىندى قادامدار دا قاجەت ەتىلەتىنىن ەسكەرۋىمىز كەرەك. ول مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسiنiڭ ودان ءارى ۇستەم بولۋىن قاراستىراتىن نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ قابىلدانۋىن نەمەسە قولدانىستاعى زاڭعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋدى قاجەت ەتپەك. سوندا عانا ەگەر قازاق مەكتەپتەرى لاتىن الىپبيىنە كوشسە, بالالارىمىزدى ورىس مەكتەبىنە بەرەمىز دەپ بايبالام سالۋشى اتا-انالاردىڭ دا قاتارى ازايماق.
جالپى العاندا, باستاپقىدا ۇلكەن سەرپىلىسپەن, ەرەكشە ىقىلاسپەن قابىلدانعان قازاق ءالىپبيىن لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ ءىسىنىڭ ءبىرشاما باياۋلاپ قالعانىن بايقاعان جۇرتشىلىق باسقاشا بايلام جاساي باستاعانى دا تۇسىنىكتى. بىراق بۇل ءالىپبيدى قايتا رەتتەۋگە بايلانىستى جاسالعان تايم-اۋت ەكەنىن ءتۇسىنۋىمىز كەرەك.
ءبىزدىڭ ويىمىزشا, بولاشاقتا لاتىننەگىزدى الىپبيىگە كوشۋ ىسىندە جالپىۇلتتىق باعىتتاعى يدەولوگيالىق بازا بەرۋدىڭ تەتىكتەرىن انىقتاۋ كەرەك. مىسالى, حح عاسىردىڭ باسىندا تۇركيا لاتىن الىپبيىنە كوشكەندە, اراب گرافيكاسىمەن جازۋ يسلامنىڭ كانونى بولا تۇرسا دا, مەشىتتەردە لاتىننىڭ پايداسى تۋرالى ۋاعىزدار جۇرگىزىلگەن. بۇل ستراتەگيالىق شارانى يدەولوگيالىق مەسسەدج دەڭگەيىنە كوتەرىپ, حالىق كوپ تارتىلاتىن رۋحاني-مادەني ورتالاردا ناسيحات شارالارىن جانداندىرىپ, وعان قوعامدىق ينستيتۋتتاردىڭ بەلسەندىلىگىن قامتاماسىز ەتۋگە كۇش سالىنعان. كەلەشەكتە بىزدە دە لاتىنداندىرۋدى ۇلكەن ۇلتتىق يدەيامەن بايلاۋلى تۇردە, ياعني مىقتى يدەولوگيالىق مەسسەدجىمەن جۇزەگە اسىرۋ قاجەتتىگى تۋماق. ماسەلەن, بۇل تەك قانا ءالىپبي اۋىستىرۋ ەمەس, ۇلتتى, مەملەكەتتى نىعايتۋ, ۇلتتىڭ, مەملەكەتتىڭ ىرگەسىن بەكىتۋ, جاڭا الىپبيمەن جاڭا ومىرگە باستاۋ الۋ, الىس بولاشاقتا ەمەس, وسى جاقىن بولاشاقتا جەمىسىن كورەتىن, كرەاتيۆتى جازۋ يەسى بولۋ, جاڭا كرەاتيۆتى سانا قالىپتاستىرۋ دەگەن مەسسەدجدەر بارلىق وسى رەفورما وپەراتورلارى مەن مەنەدجەرلەرىنىڭ ناسيحاتتايتىن ىسىنە اينالۋعا ءتيىس.
الداعى ۋاقىتتا قوعامنىڭ نەگىزگى قوزعاۋشى كۇشى سانالاتىن ەكونوميكالىق جانە قارجى سەكتورىنىڭ كوممۋنيكاتسيالىق كەڭىستىگى, ۇلتتىق كومپانيالار جانە جالپى بيزنەس قاۋىمداستىعى بۇل رەفورمانىڭ ماڭىزىنان شەت قالىپ قويماعانى ابزال. بۇعان قوسا, ەگەر رەفورما ەرتەرەك جەمىسىن بەرسىن دەسەك, مەديا كەڭىستىكتى, ونىڭ ىشىندە تەلەباعدارلامالاردىڭ اتتارى مەن سۋبتيترلەردى, رەسپۋبليكالىق گازەتتەردىڭ ماقالا تاقىرىپتارىن لاتىنمەن بەرۋدى قايتا قولعا الىپ, رەسپۋبليكا بويىنشا ۆيزۋالدى گرافيكالىق كەڭىستىكتى لاتىنداندىرۋعا, مەكەمە, كوشە, دۇكەندەر اتاۋلارى, كورنەكى اقپاراتتار, ماڭدايشالار مەن جارنامالىق بيلبوردتتاردى, تاۋار اتتارىن, زاتبەلگىلەردى قازاق تىلىندە لاتىنمەن جازۋدى تالاپ ەتەتىن مەحانيزمدەر مەن نورماتيۆتەردى ەنگىزۋگە مەيلىنشە جول اشۋ كەرەك. سوندا عانا بۇل رەفورما قازاق ءتىلىنىڭ قانات جايۋىنىڭ, ياكي ۇلتارالىق تىلگە اينالۋىنىڭ كاتاليزاتورىنا اينالادى دەپ ويلايمىز.
ءسوزىمىزدىڭ سوڭىن ەل بولىپ ءتىلىمىزدى ەگەيىك دەگەن تىلەكپەن تۇيىندەسەك.
