سۋرەت: massaget.kz
لۋدومانيانىڭ وسكەلەڭ ۇرپاققا زور زيان كەلتىرەتىنىن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بىرنەشە قايتارا كوتەردى. پرەزيدەنت ونلاين-قۇمار ويىندار بالالاردىڭ كۇندەلىكتى ومىرىنە ەنىپ, جاسوسپىرىمدەردىڭ پسيحيكاسىنا اسەر ەتەتىن جاسىرىن تەتىكتەردى جويۋ قاجەتتىگىن ايتىپ, ۇكىمەتكە تاپسىرما دا بەردى. كەيىنگى جىلدارى پارلامەنت پەن مەملەكەتتىك ورگاندار لۋدومانياعا قارسى بىرقاتار شارا قابىلداپ, ونلاين-باسكە باقىلاۋدى كۇشەيتتى, ويىن بيزنەسى نىساندارىنا تالاپتاردى قاتايتتى, ولارعا كامەلەتكە تولماعان جاسوسپىرىمدەردىڭ قولجەتىمدىلىگىن شەكتەدى, ليتسەنزيالاۋ تەتىكتەرىن ەنگىزدى. الايدا وسىعان قاراماستان «كران» نەمەسە «ۇستاپ ال – حۆاتاي-كا» ويىن اۆتوماتتارى قولجەتىمدى بولىپ, بالالاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرىپ وتىر.
«بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر مەكتەپ اسحاناسىنا, جولاقىعا نەمەسە كۇندەلىكتى قاجەتتىلىكتەرگە ارنالعان اقشاسىن وسى اۆتوماتتارعا ءجيى جۇمسايتىنى تۋرالى اتا-انالار مەن ۇستازداردان كوپتەگەن شاعىم ءتۇسىپ جاتىر. بۇل وتباسىلىق جانجالدارعا, ماتەريالدىق شىعىندارعا, بالالاردىڭ ءبىرىن-ءبىرى بوپسالاۋعا اكەلەدى. «ويىن بيزنەسى تۋرالى» زاڭعا سايكەس مۇنداي اپپاراتتار اقشالاي ۇتىس قاراستىرىلماعاندىقتان, قۇمار ويىندارى ساناتىنا جاتپايدى. زاڭدا ويىن اۆتوماتى ۇتىسى كەزدەيسوق ايقىندالاتىن ويىنداردى وتكىزۋگە ارنالعان قۇرىلعى رەتىندە انىقتالعان. بىراق تاجىريبەدە «حۆاتاي-كا» اپپاراتى بالالارعا ارنالعان ويىن اۆتوماتى رەتىندە قارالادى. سەبەبى وندا بەرىلەتىن سىي – ويىنشىق, ال ۇتىس فورمالدى تۇردە ويىنشىنىڭ ەپتىلىگىنە تاۋەلدى», دەيدى سەناتور گەننادي شيپوۆسكيح.
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, «تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ تۋرالى» زاڭ وسى اۆتوماتتاردىڭ جۇمىس مەحانيكاسى, ۇتىس ىقتيمالدىعىنىڭ الگوريتمى, جاس شەكتەۋلەرى نەمەسە ورنالاستىرۋ تالاپتارىنا قاتىستى نورمالاردى قامتىمايدى. سانيتارلىق نورمالار, ساۋدا ەرەجەلەرى, تەحنيكالىق رەگلامەنتتەرى مەن باسقا دا تالاپتار بەلگىلەنبەگەن. اۆتوماتتارداعى ويىنشىقتاردىڭ ساپاسى دا الاڭداۋشىلىق تۋدىرادى. بۇگىندە ولاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن, شىققان جەرىن نەمەسە بالالارعا ارنالعان سانيتارلىق تالاپتارعا سايكەستىگىن تەكسەرۋدىڭ مىندەتتى تەتىگى جوق.
«وپەراتورلار ويىنشىقتاردىڭ ادام دەنساۋلىعىنا قاۋىپسىز ماتەريالداردان جاسالعانىنا, ۋىتتى بوياعىشتار مەن قاۋىپتى بولشەكتەردىڭ جوقتىعىنا قاتىستى سەرتيفيكاتتاردى ۇسىنبايدى. ماسەلەن, «كران» اۆتوماتتارى دەنساۋلىققا مىنەز-ق ۇلىق تاۋەكەلى جوعارى بولۋىنا قاراماستان, ويىن بيزنەسىن رەتتەۋ, تەحنيكالىق قاداعالاۋ نەمەسە بالالار اراسىنداعى ادديكتيۆتىك مىنەز-ق ۇلىقتىڭ الدىن-الۋ مەحانيزمدەرى بىردە-ءبىر قۇقىقتىق-نورماتيۆتىك اكتىدە رەتتەلمەگەن. مۇنداي اۆتوماتتار ليتسەنزيالاۋدى تالاپ ەتپەيدى جانە ولاردىڭ قىزمەتىن ەلىمىزدەگى تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگى, ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگى, جەرگىلىكتى اتقارۋشى جانە باسقا مەملەكەتتىك ورگاندار باقىلامايدى», دەيدى سەناتور.
سونىمەن قاتار بۇل ويىن قىزمەتىنىڭ سالىقتىق ەسەبى دە جۇرگىزىلمەيدى, فيسكاليزاتسيا تالاپ ەتىلمەيدى, ناقتى قارجى اينالىمى كورىنبەيدى, اشىقتىق پەن تولىق ەسەپ جۇيەسى جوق. بۇل تابىستاردى جاسىرۋعا جانە قولما-قول قاراجاتتىڭ باقىلاۋسىز بولۋىنا جول اشادى.
پسيحولوگتەردىڭ ايتۋىنشا, ويىن اۆتوماتتارىنىڭ ەڭ قاۋىپتىسى بالالاردىڭ پسيحيكاسىنا قاتتى اسەر ەتەدى. ويتكەنى اۆتوماتتاردىڭ جۇمىس قاعيداتى – قۇمار ويىندارىنىڭ تەتىكتەرىنە وتە ۇقساس.
«مۇنداي ويىن كەزىندە بالالاردا دوفامين جىلدام بولىنەدى, تاعى ويناۋ نيەتى, جەڭىستى كۇتۋدىڭ يلليۋزياسى, توقتاي الماۋ, تاۋەلدىلىككە ءتان مىنەز-ق ۇلىق قالىپتاسادى. بالانىڭ ميى ءالى تولىق قالىپتاسپاعاندىقتان (اسىرەسە ماڭداي بولىگى – ءوزىن-ءوزى باقىلاۋ ورتالىعى), ول جەڭىلىستى توقتاۋ سيگنالى رەتىندە قابىلداي المايدى. جەڭىلىستەن كەيىن بالادا اشۋشاڭدىق, جىلاۋ, اگرەسسيا سەكىلدى ەموتسيالىق وزگەرىس پەن اقشا سۇراۋ, ۇرلاپ الۋ نەمەسە وتىرىك ايتۋ, ويىن اۆتوماتتارى تۇرعان جەرلەرگە ءجيى بارۋعا ۇمتىلۋ, ويىننان كەيىن مەكتەپ تاپسىرمالارىنا قىزىعۋشىلىقتىڭ تومەندەۋى سياقتى مىنەز-ق ۇلىقتىق بەلگىلەر بىلىنە باستايدى. وسىنىڭ سالدارىنان بالانىڭ زەيىنى شاشىراڭقى بولىپ, شىدامسىزدىق ارتىپ, ۇزاق ەڭبەكتى قابىلداي المايتىنداي كۇيگە دە جەتۋى مۇمكىن», دەيدى پسيحولوگ اسەل يساحانوۆا.
ۇلىبريتانيادا اۆتومات-كراندار تومەن ءباستى ويىن قۇرىلعىلارى رەتىندە سەرتيفيكاتتالادى. اقش-تىڭ كەيبىر شتاتتارىندا تەك مەحانيكالىق ۇستاعىش قولدانۋعا رۇقسات ەتىلەدى, ال ۇتىس ىقتيمالدىلىعى زاڭمەن رەتتەلەدى. ەۋروپا وداعىندا اۆتوماتتار ويىن جابدىعى رەتىندە تەحنيكالىق اۋديتتەن وتەدى. جاپونيا مەن وڭتۇستىك كورەيادا جاس شەكتەۋلەرى, ورنالاستىرۋ تالاپتارى جانە تەحنيكالىق تەكسەرۋ مىندەتتەلگەن. نەگىزى ەلىمىزدە اتالعان قۇرىلعىلار كەڭەس داۋىرىنەن بەرى بار, ولار ارنايى ويىن زالدارىندا عانا ورنالاستىرىلىپ, بەلگىلى شەكتەۋلەرمەن رەتتەلگەن.
دەپۋتاتتار ساۋالىنا پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ حالىقارالىق تاجىريبەگە, اتاپ ايتساق, كانادا, اۋستراليا, گەرمانيا, جاپونيا, وڭتۇستىك كورەيا, سينگاپۋر ەلدەرىنىڭ مىسالىنا سۇيەنە وتىرىپ جاۋاپ بەردى. ونىڭ ايتۋىنشا, «كران» سەكىلدى اۆتوماتتار «ويىن-ساۋىق اپپاراتتارى» ساناتىنا كىرەدى, تەحنيكالىق ستاندارتتاردىڭ مىندەتتىلىگىمەن ەرەكشەلەنەدى.
«اۆتوماتتار ءۇشىن جۇلدەنىڭ قۇنىنا, ولاردى تىركەۋ تارتىبىنە قويىلاتىن تالاپتار بار, جاسىرىن الگوريتمدەردى پايدالانۋعا تىيىم سالىنعان جانە جوسىقسىز مەحانيزم ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك كوزدەلگەن. ءبىزدىڭ ەلدە «كران», «حۆاتاي-كا», «Crane Machine», «Claw Machine», «Grabber» سياقتى ويىن اۆتوماتتارى ازىق-ت ۇلىك دۇكەندەرىندە, ساۋدا ويىن-ساۋىق ورتالىقتارىندا, بالالار ويىن ايماقتارىندا, ساياباقتاردا جانە حالىق كوپ جينالاتىن ورىنداردا كوپ ورنالاستىرىلعانى راس. الايدا قولدانىستاعى زاڭنامادا اقشالاي ۇتىس كوزدەلمەگەن ويىن اۆتوماتتارىنىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسىن, ولاردى ورنالاستىرۋ ءتارتىبىن, تەحنيكالىق تالاپتارىن, جاس شەكتەۋلەرىن جانە باقىلاۋ تەتىكتەرىن ناقتى ايقىندايتىن نورمالار جەتكىلىكسىز. وسىعان بايلانىستى قازىرگى ۋاقىتتا ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگاندار ويىن اۆتوماتتارىنىڭ اتالعان ساناتىن رەتتەيتىن زاڭنامالىق تۇزەتۋلەر ازىرلەپ جاتىر», دەدى ۇكىمەت باسشىسى مالىمدەمەسىندە.
زاڭعا تۇزەتۋلەر ەنگىزىلىپ, قابىلدانعان كەزدە اۆتوماتتاردى ورنالاستىرۋ ورىندارىنا شەكتەۋ ەنگىزىلىپ, اۆتوماتتار مەن ونداعى جۇلدەلەردى مىندەتتى سەرتيفيكاتتاۋ جۇرگىزىلەدى. سونداي-اق ۇتىس ىقتيمالدىلىعىنا اسەر ەتەتىن جاسىرىن مەحانيزمدەردى پايدالانۋعا تىيىم سالىنىپ, اۆتوماتتاردى ورنالاستىرۋ مەن پايدالانۋدى رەتتەيتىن قۇزىرەتتى ورگاندار انىقتالادى, تۇتىنۋشىلارعا اۆتوماتتاردىڭ جۇمىس قاعيداتى مەن جۇلدەلەردىڭ قۇنى تۋرالى اقپارات بەرىلەدى. بۇل بالالار مەن اتا-انالاردى تاۋەكەلدەردەن قورعاۋعا, ويىن-ساۋىق نارىعىنىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋعا, بيزنەس پەن قوعام مۇددەلەرى اراسىنداعى تەڭگەرىمدى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ۇكىمەت دەپۋتاتتار كورپۋسىمەن بىرگە وسى سالانى رەتتەۋ بويىنشا جۇمىستى جالعاستىرادى.
