قوعام • 21 قىركۇيەك, 2020

ەۋروپالىق اتاۋلاردان كوز سۇرىنەدى...

464 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

زاماناۋي ىرگەتاسى مىڭجىلدىقتار توعىسىندا قالانىپ, ساناۋلى جىلدار ىشىندە-اق عالامات سۇلۋ شاھارعا, ناعىز ۋربانيستىك جاۋھارعا اينالعان ەلوردامىز حالقىمىزدىڭ بولمىسىن ايگىلەپ تۇر. ۇلى دالانىڭ قاق تورىنەن ورىن تەپكەن ەڭسەلى شاھار بۇگىندە ايشىقتى استاناعا اينالدى.

ەۋروپالىق اتاۋلاردان كوز سۇرىنەدى...

وكىنىشكە قاراي, ازات ەلدىڭ باستى ورداسىنا اينالعان قالادا كەيىنگى كەزدە شەتەلدىك اتاۋلار كوبەيىپ بارادى. اسىرەسە جاڭادان سالىنىپ جاتقان تۇرعىن ءۇي كەشەندەرى ماڭگىلىك ەلدىڭ استاناسىندا ەمەس, جات جەردە جۇرگەندەي اسەر قالدىرادى. ماسەلەن, اۋەجايدان تۇسسەڭىز, الدىڭىزدان Family Town تۇرعىن ءۇي كەشەنى شىعادى. اۋدارماسى – «وتباسى شاھارى». قازاقشاسىنان جىلىلىق سەزىلە مە, قالاي؟!

سودان قابانباي باتىر داڭعىلىمەن بۇ­رىلىپ, ماڭگىلىك ەل كوشەسىنە ءتۇسىپ اقور­داعا قاراي تارتا بەرسەڭىز, وڭ جاعىڭىز­دان «ۆەنا ورامى» مەنمۇندالايدى. يدەيانىڭ گابسبۋرگ ديناستياسىنىڭ ورداسى سانالاتىن ۆەنا شاھارىنان الىنعانىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. بىراق بۇل تۇرعىن ءۇي كەشەنىنەن اۋستريا استاناسىندا كەزدەسەتىن گوتيك نە باروككو ءستيلىن بايقاۋ قيىن.

ايتپاقشى, نۇر-سۇلتاندا شەتەلدىك قالالارعا ەلىكتەپ سالىنعان تۇرعىن ءۇي كەشەندەرى دە جەتەرلىك. «بارسەلونا» تك, «اعىلشىن ورامى», «لوندون» تك دەپ جالعاسا بەرەدى. تۇرعىن ءۇي كەشەنى «بارسەلونا» دەپ اتالعانىمەن, ول جاقتان كاتالونيالىق شاھار­دىڭ ەلەمەنتتەرىن بايقاۋ قيىن. ايت­پەسە بارسەلونا قالاسى ايگىلى ارحيتەكتور انتونيو گاۋديدىڭ ەسىمىمەن تىعىز بايلانىس­تى ءارى الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن اعىلعان تۋريستەر گاۋديدىڭ قولتاڭباسى – «ساگرادا فاميليا» عيباداتحاناسىن, «كاسا بالو» جانە «كاسا ميلا» عيماراتتارىن كورۋگە باراتىنى بەلگىلى.

قىسقاسى, ەلورداداعى عيماراتتارعا شەت­ەل­دىك اتاۋ بەرىلگەنىمەن, ونداعى ارحيتەك­تۋ­را­لىق ەرەكشەلىكتەر ەسكەرىلمەي قالعانى انىق اڭعارىلادى. ايتپەسە ريم ءستيلى, فاحۆەرك, گوتيك, باروككو ستيلدەرىنىڭ ەلەمەنتتەرى جوقتىڭ قاسى. بۇل – بىرىنشىدەن.

ەكىنشىدەن, استاناداعى كەي تۇرعىن ءۇي كەشەندەرىنىڭ اتاۋى قازاقى ۇعىمعا مۇلدەم تۇسىنىكسىز. سانامالاپ بەرەيىك: Astoria, City Seoul, City Tokyo, Bright Star, Boston Comfort House, Castle House, Crocus City, Discovery, Dream City, Freedom, G-Park Premium, Highvill, Liberty, Millennium Park, Nova City, Panorama Park, Promenade Expo, Sunrize دەپ جالعاسا بەرەدى.

جوعارىدا اتالعان تۇرعىن ءۇي كەشەندەرىن سالعان كومپانيالار شەتەلدىك اتاۋعا اۋەس­تەنىپ كەتكەنىن اڭعارۋ وڭاي. ايتپەسە الەم­نىڭ توعىزىنشى تەرريتورياسى سانالاتىن قازاقستاندا تارتىمدى جەر-سۋ اتاۋلارى دا جەت­كىلىكتى. وعان قوسا, قازاق ءتىلى الەمدەگى باي تىل­دەر­دىڭ قاتارىندا. ياعني, اتاۋ تاڭداۋدان قينال­مايسىڭ. ماسەلەن, «نۇرلى ۇيا», «نۇر­سايا», «حانشايىم», «اينالايىن», «اتامە­كەن», «قۇلاگەر» دەگەن سەكىلدى ۇلتتىق بولمىسىمىزدى ايشىقتايتىن اتاۋلار كەرەمەت ەمەس پە.

باس قالانىڭ ىرگەتاسى قالانعاندا ساۋلەت­تىك كەلبەتى سان ءتۇرلى ۇلت وكىلدەرى مەكەن­دەيتىن قالانىڭ ەۋرازيالىق بولمىسىنان حابار بەرۋى جوسپارلانعان ەدى. سوندىقتان شىعار, اقوردا كۇمبەزىندەگى التىن قىران, قازاق ەلى مونۋمەنتىنىڭ باسىنداعى كيەلى سامۇرىق قۇس, ءداستۇرلى قازاق ءۇيىنىڭ سۇلباسىن ەسكە تۇسىرەتىن تاۋەلسىزدىك سارايى جانە كونە اڭىزدارعا ارقاۋ بولعان بايتەرەك – ەلوردانىڭ وسى جانە باسقا دا كوپتەگەن كورىكتى جەرلەرى ۇلتتىق ميفولوگيامەن, حالىقتىڭ تاريحي جادىمەن تىعىز بايلانىستى.

استانانى الەمگە ايگىلەگەن عيماراتتار­دىڭ اتاۋىنان دا قازاقىلىقتىڭ ءيىسى اڭقىپ تۇرادى. بريتان ساۋلەتشىسى نورمان فوستەر­دىڭ جوباسى بويىنشا سالىنعان, بيىكتىگى 62 مەترگە جەتەتىن الىپ عيمارات – بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم سارايى ەلوردانىڭ مادەني ءومىرىنىڭ ناعىز ورتالىعىنا اينالدى. اشىل­عان الىپ كۇمبەز بەينەسىندەگى «حان شاتىر» ارحيتەكتۋرالىق ءانسامبلى بۇگىندە گيننەس­تىڭ رەكوردتار كىتابىنا ەنگەن. ۇشار باسى­نا جەڭىمپاز سامۇرىق قۇس كەلىپ قونعان, كوك­كە ۇمتىلعان ماڭعاز مۇنارا «قازاق ەلى» مونۋ­مەنتى قازاقستاننىڭ بۇگىنگى كەلبەتى مەن ەرتەڭگى كۇنىن بەينەلەيدى.

كەزىندە ەلوردامىز اقمولاعا كوشىرىل­گەندە ەلىمىزدەگى ءار ايماق قالا قۇرىلىسىنا اتسالىسقانى بەلگىلى. سول ۇيلەر كەيىنىرەك حالىق اراسىندا «الماتىنىڭ ءۇيى», «قاراعان­دىنىڭ ءۇيى», «قوستانايدىڭ ءۇيى» دەپ اتالىپ كەتتى. وسىندايدا تالاي ساۋلەتشىنىڭ قولتاڭباسى قالعان ايشىقتى استانامىزدىڭ قازىرگى كەزدەگى قۇرىلىسىنا جاۋاپتىلار ۇلتتىق ميفولوگيانى, حالىقتىڭ تاريحي جادىن, ۇلى دالانىڭ تاريحي قايراتكەرلەرىن ەسكەرسە دەيسىڭ...

 

سوڭعى جاڭالىقتار