پىكىرلەر
قازاق قاي ءىسىنىڭ دە قايىرىمى مەن قايتارىمىن كورگىسى كەلەتىن ىزگى دە ىلكىمدى حالىق. كوشپەلى ومىرىندە زامانا كوشىنەن قالماي ءبىر مالىن ەكەۋ ەتىپ, ءتورت تۇياقتىسىنىڭ ەتىن ازىق, ءجۇنىن كيىم, ءسۇتىن ءنار ەتىپ تىرشىلىك كەشتى. وتباسىنا ويماقتاي پايدا تيگىزبەي ەل كەزىپ, جالعىز اتىمەن دالاقتاپ شاپقان دالابەزەردى «بەرەكەسىز» دەدى. قورالى جانعا قونىس بولسا دا جىققاندا ءبىر اتانعا عانا جۇك بولار كيىزۇيىن جازدا جايلاۋىنا, قىستا قىستاۋىنا تىگىپ, تۇزدە مالىن كوبەيتتى, ۇيىندە ۇرپاعىن ءوربىتتى. ياعني يكەمسىز ىسكە كۇيىندى, يگىلىكتى ىسكە ءسۇيىندى.
02 قازان, 2022
سالىق رەفورماسى: ءۇمىت كۇتتىرەر باستاما
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بيىلعى جولداۋىندا ديففەرەنتسيالدى سالىققا قاتىستى ماسەلە كوتەردى. «تاعى ءبىر باسىمدىق – سالىقتىق ىنتالاندىرۋ شارالارىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ. ول ءۇشىن ەكونوميكانىڭ ءتۇرلى سالاسىندا ديففەرەنتسيالدى سالىق مولشەرلەمەسىنە كوشكەن ءجون», دەگەن پرەزيدەنت سالىق رەفورماسى اياسىندا ء«سان-سالتاناتقا سالىق» سالۋدى ەنگىزۋگە نازار اۋداردى. ايتا كەتەرلىگى, مۇنىڭ ورتا تاپقا قاتىسى جوق. بۇل تەك اسا قىمبات جىلجىمايتىن مۇلىك جانە اۆتوكولىك ساتىپ العان كەزدە سالىنباق.
29 قىركۇيەك, 2022
اركىمنىڭ قولىندا سمارتفون ءھام الەۋمەتتىك جەلىلەر ايتارلىقتاي كۇشكە يە بولعان قازىرگى ۋاقىتتا قوعامدا ءبىر مىنەز پايدا بولدى: كىنالاۋ دا وڭاي, داتتاۋ دا وڭاي, اقتاۋ دا وڭاي. حالىق توبىر سەكىلدى ەشتەڭەنىڭ بايىبىنا بارماستان شالا پىكىردىڭ سوڭىنان ەرە كەتەدى. الەۋمەتتىك جەلىنى اشا قالساڭىز, بۇگىن ءبىر ادامدى, ەرتەڭ تاعى بىرەۋدى جاپا-تارماعاي تابالاپ جاتقان جۇرت. ول «كىنالى», بالكي شەنەۋنىك ياكي اكىم, بولماسا, مۇعالىم, دارىگەر, ءتىپتى زيالى قاۋىم بولۋى مۇمكىن. جابىلا ماقتاۋدىڭ دا ءجونى سولاي. سوندا بۇل حالىقتا ادىلەت جوق پا دەيسىڭ.
28 قىركۇيەك, 2022
نەمىس ەكونوميسى ەرنست ەنگەلدىڭ XIX عاسىردا ەنگىزىپ كەتكەن تەورياسى ءححى عاسىردا وزگە ەلدە ەمەس, ءوز جەرىمىزدە پراكتيكادا كورىنىپ ءجۇر. ياعني كۇندەلىكتى تىرشىلىكتە. ەنگەل زاڭىن قاراپايىم تىلمەن تۇسىندىرسەك, «وتباسى نەعۇرلىم كەدەي بولسا, ونىڭ جالپى شىعىندارىنىڭ ۇلەسى سوعۇرلىم كوپ بولادى». سايكەسىنشە, «ەل نەعۇرلىم باي بولسا, ازىق-ت ۇلىك ۇلەسى سوعۇرلىم از بولادى».
26 قىركۇيەك, 2022
ازاماتتىق قوعام جانە وزگەرگەن الەم
وتكەن جىلداردا ەگەمەندى مەملەكەت قۇرۋ ۇدەرىسى بارىسىندا ەلىمىزدە قاتەلىكتەردىڭ ورىن العانى اقيقات. سونىڭ كەسىرىنەن تۋىنداعان ماسەلەلەر سوزبۇيدالىققا سالىنىپ جىلدار بويى ءوز شەشىمىن تاپپاۋى ازاماتتاردىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگىن تومەندەتتى.
25 قىركۇيەك, 2022
تار تالاسىپ توزار, كەڭ كەڭەسىپ وزار
بيىلعى كۇز قازاقستان حالقىنىڭ ساياسي ۇستانىمىن, ەلدىك بەرەكە-بىرلىگىن, ۇلىسارالىق بەدەلىن تاعى ءبىر سىناعالى تۇر.
23 قىركۇيەك, 2022
ەۋروپا ەلدەرىنەن ەرەكشەلىگىمىز ەسكەرىلسە...
قازاق ەلى دۇنيە جۇزىندەگى توعىزىنشى تەرريتوريانى ەنشىلەپ وتىر. ۇشقان قۇستىڭ قاناتى تالاتىن كەڭ-بايتاق جەرىمىزگە فرانتسيا, گەرمانيا, ۇلىبريتانيا, يسپانيا, اۋستريا, نيدەرلاند, جاپونيا ەلدەرى بىرگە سىيىپ كەتەدى ەكەن. بۇل – قازاقستاننىڭ ەۋروپا مەملەكەتتەرىنەن باستى ەرەكشەلىگى. الايدا وسى ماڭىزدى ەرەكشەلىك ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ باعدارلارىن ايقىنداۋ كەزىندە كەيدە جەتە ەسكەرىلمەي, ەۋروپالىق ستاندارتتاردى ءجوندى-ءجونسىز تىقپالاۋدىڭ اياعى وكىنىشتى سالدارلارعا اكەلىپ سوعىپ جاتادى.
21 قىركۇيەك, 2022
قازاق ادەبيەتى: الەۋەت پەن ق ۇلىقسىزدىق
وزگەنىكىن زور, وزىنىكىن قور ساناۋ قۇلدىق پسيحولوگيانىڭ كورىنىسى. بۇل جاعىمسىز ءۇردىس ءوز الەۋەتىڭدى ەلەپ-ەسكەرمەۋگە, باعالاماۋعا يتەرمەلەيدى دە, باسقانىڭ جاسىعىنا جاناسىپ, جامانىنان جاقسىلىق ىزدەپ, ءىشى قۋىس, سىرتى جىلتىر دۇنيەسىنە تامسانىپ, سوعان قاراي ءيتىنىپ اۋرە ەتكىزەدى. وكىنىشتىسى سول, سەن ءوزىڭ قۇر بوسقا اۋرەشىلىككە سالىنىپ جاتقانىڭدى بىلمەيسىڭ, بىلگەننىڭ وزىندە ونى مويىندامايسىڭ, سىرتقا قاراي «ۇلۋىڭدى» جالعاستىرا بەرەسىڭ. «اداسقاننىڭ الدى – ءجون, ارتى – سوقپاق, ولارعا ءجون – ارامنىڭ ءسوزىن ۇقپاق».
21 قىركۇيەك, 2022
...اۆتوبۋستا كەلە جاتىرمىز. جاز بويى بىتپەگەن جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ كەسىرىنەن ءبىرتالاي اۆتوبۋستىڭ ءجۇرۋ باعىتى وزگەرگەن. مۇنى قوعامدىق كولىكپەن جۇرەتىن جۇرت جاقسى بىلەدى. بىراق اۆتوبۋستا ءبىر ايەل جۇرگىزۋشىدەن بۇرىنعى باعىتپەن ءجۇرۋىن تالاپ ەتىپ, ايقايعا باستى. جۇرگىزۋشىنىڭ «اپاي, جول جابىق! قالاي جۇرەمىن؟» دەگەن ءسوزىن الگى ايەلدىڭ اششى ايقايى جۇتىپ كەتتى. اۋزىنا كەلگەنىن ايتىپ, ايىلىن جيار ەمەس. ونسىز دا كولىك كەپتەلىسى تيتىقتاتىپ, سىركەسى سۋ كوتەرمەي كەلە جاتقان اۆتوبۋس جۇرگىزۋشىسى ءبىر كەزدە اتىپ تۇردى دا كەكسە ايەلدى جاعاسىنان الىپ, جۇلقىپ-جۇلقىپ جىبەردى. اناۋ دا قايتار ەمەس, قارعاپ-سىلەپ جاتىر. اشۋ قىسىپ, قانى باسىنا شاپقان جىگىت ايەلدى كەۋدەسىنەن يتەرىپ, سىرتقا شىعارىپ جىبەردى...
20 قىركۇيەك, 2022
الاش جولى – جانكەشتىلىك پەن جاسامپازدىق ۇلگىسى
الاشتانۋشى-اكادەميك مامبەت قويگەلديەۆ «ۇلتتىق ساياسي ەليتا» اتتى زەرتتەۋ ەڭبەگىندە: «الاش يدەياسى بىرىنشىدەن – ۇلتتىق دەموكراتيالىق مەملەكەت قۇرۋىن, ەكىنشىدەن – جەردىڭ استىنداعى, ۇستىندەگى, كوگىندەگى بارلىق بايلىق قازاقتىڭ وزىنە قىزمەت ەتۋىن, ۇشىنشىدەن – قازاقتىڭ جەرىندە وندىرىلگەن ءبىر ۋىس ءجۇن سول مەملەكەت ازاماتتارىنىڭ ۇستىنە توقىما بولىپ كيىلۋىن, تورتىنشىدەن – قازاق مەملەكەتىندە مەملەكەت قۇرۋشى ۇلتتىڭ ءتىلى وزگە ۇلتتارعا قاراعاندا ۇستەم بولۋىن, بەسىنشىدەن – ۇلتتىق داستۇرگە نەگىزدەلگەن جاپونيا ۇلگىسىندەگى ۇلتتىق دەموكراتيالىق مەملەكەت قۇرۋدى ۇستاندى» دەپتى.
18 قىركۇيەك, 2022
اباي مەن دومبىرانى قۇرمەتتەپ...
دۇنيەدە تەك قۇداي مۇڭسىز. ءتاڭىرىنىڭ قۇدىرەتىن كورەم دەسەڭ تاۋعا بار. جالعىزدىق قۇدايعا جاراسار. تاڭعى ءناسىپ – تاڭىردەن. جىرتىق ءۇيدىڭ قۇدايى بار. قۇدايسىز قۋراي سىنبايدى. وسىلاي جالعاسا بەرەتىن قازاقتىڭ قۇداي تۋرالى ءسوزىنىڭ قاشان, قاي عاسىردا قولدانىسقا ەنگەنىن ناقتى بىلمەسەك تە, ازەلدەن جاراتىلىستىڭ سىرى مەن سيپاتىن تەرەڭىنەن تانۋعا قۇشتار ەكەنىن كورەمىز. حالقىمىزدىڭ قانىنداعى تولەرانتتىلىقتىڭ تامىرى تابيعاتپەن ەتەنە تۋعان جاراتىلىس ءتىلىن جۇرەكپەن تۇسىنۋدە بولار, بالكىم.
14 قىركۇيەك, 2022
«25 جىل تەندەر وتكىزبە دەيسىڭ بە؟..»
ەل ىشىندە «تەندەر» دەگەنشە, «جەڭدەر» دەسەيشى!..» دەگەن اجۋا ءسوز ناقىلعا اينالىپ كەتكەلى قاشان. تەندەر اتاۋلىنىڭ مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ سالاسىنداعى سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ «سارا جولىنا» اينالعانى راس. زاڭ قاتايتىلىپ, جازا كۇشەيتىلىپ جاتسا دا, التىن كورگەن پەرىشتەدەي جولدان تايعان شەنەۋنىكتەر سانى ازايار ەمەس. قالىپتاسقان كىناراتتى جۇيەنى تۇبەگەيلى وزگەرتپەيىنشە, بۇل كەلەڭسىز قۇبىلىستىڭ تامىرىنا بالتا شابۋ قيىن ەكەنىنە كوزىمىز جەتكەندەي.
13 قىركۇيەك, 2022
قازاق ەلورداسىندا وتەتىن الەمدىك جانە ءداستۇرلى ءدىن كوشباسشىلارىنىڭ سەزى تاريح ەنشىسىنە اينالعاندا, «وسى باسقوسۋ قازاقستانعا نە بەرەدى؟» دەپ ويلاناتىندار بار.
12 قىركۇيەك, 2022
بۇگىندە ءبىز ەلىمىزدىڭ شەكاراسى تولىق شەگەندەۋلى دەپ ارقانى كەڭگە سالىپ, توقمەيىلسيتىنىمىز بار. بىراق مۇنىڭ ءمانىن مادەني-رۋحاني شەكارامىزدىڭ اشىق-شاشىق جاتقانى جويىپ جىبەرەتىنىن ەسكەرە بەرمەيتىندەيمىز...
11 قىركۇيەك, 2022
جاۋاپتى كەزەڭدە ەلدىك بىرلىك-بەرەكەگە قاتىستى سىندارلى پىكىر ايتىپ, ءجون-جوبا ايقىنداۋدىڭ قوعامدىق سالماعى ەرەكشە. مەملەكەت باسشىسى 1 قىركۇيەكتەگى جولداۋىندا: «جۇرت بوس سوزدەن, جارقىن بولاشاق تۋرالى جالىندى ۇرانداردان جالىقتى. حالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ءوز ۋادەسىن قاعاز بەتىندە ەمەس, ءىس جۇزىندە ورىنداعانىن قالايدى», دەدى.
08 قىركۇيەك, 2022
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بيىلعى قازاقستان حالقىنا جولداۋىنىڭ وزەگى «ادىلەتتى مەملەكەت. ءبىرتۇتاس ۇلت. بەرەكەلى قوعام» اتتى تۇعىرلى تاريحي تۇجىرىمدى نەگىزگە الىپ, ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ جولىندا تۇبەگەيلى جانە جان-جاقتى رەفورمالاردى تابىستى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن حالىقتىڭ جاڭا سەنىم مانداتى قاجەت دەگەندى اتاپ ءوتتى. ادىلەتتى قوعامنىڭ باستى ۇستىنى – اشىق باسەكەلەستىك ورنىققان جانە بارىنە تەڭ مۇمكىندىك بەرىلەتىنى جايلى بايانداپ: «ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ ءىسى ەندى عانا باستالدى. بۇل باعدارىمىز ەشقاشان وزگەرمەيدى, ىشكى جانە سىرتقى احۋال قانداي بولسا دا جالعاسا بەرەدى», دەپ تۇيىندەدى.
08 قىركۇيەك, 2022
ءبىر جاپىراق قاعازعا جازىلعان سوڭعى ءسوز. ەكى دۇنيەنىڭ اراسىنداعى شەشۋشى ءسات. ءۇش ۇيىقتاسا تۇسىنە كىرىپ كورمەگەن ءماجبۇرلى شەشىم. ءتورت قۇبىلاسى تۇگەل بولماعاندىقتىڭ سالدارى. بەس كۇن جالعانداعى باقىتسىزدىق. التى بانكتەن العان نەسيە. جەتى جاستاعى اۋرۋ بالاسىنىڭ جان قينالىسى. سەگىزىنشى قابات. قوش بول, ءومىر...
06 قىركۇيەك, 2022
قيسىنسىز زاڭ قۇقىق بۇزۋعا يتەرمەلەيدى
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «ادىلەتتى مەملەكەت. ءبىرتۇتاس ۇلت. بەرەكەلى قوعام» جولداۋىندا: «بيۋدجەت ۇدەرىستەرىن بارىنشا جەڭىلدەتۋ قاجەت. مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ يگەرىلمەگەن قاراجاتتى كەلەسى جىلعا قالدىرۋىنا مۇمكىندىك بەرۋ كەرەك. سول ارقىلى ولار اقشانى بيۋدجەتكە قايتارۋدىڭ ءتيىمسىز تارتىبىنەن قۇتىلادى», دەي كەلىپ, وسى ماقساتتا جاڭا بيۋدجەت كودەكسى مەن «مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ تۋرالى» جاڭا زاڭ قابىلداۋ قاجەتتىگىن ايتتى.
05 قىركۇيەك, 2022
ادىلەتتى قازاقستان ينكليۋزيۆتى ينستيتۋتتاردان باستالادى
«ادىلەتتى مەملەكەت. ءبىرتۇتاس ۇلت. بەرەكەلى قوعام». ينكليۋزيۆتى سيپاتتى ايقىندايتىن ىزگى ۇعىمدار. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بيىلعى جولداۋىنىڭ اتاۋى مەن مازمۇنىنان ادام ارمانىن ىسكە اسىرۋعا جەتەلەيتىن وسى اسىل مۇراتتى كوردىك. بۇل – قوعامدى قۋانتاتىن قاعيداتتار.
04 قىركۇيەك, 2022
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جولداۋىن ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ وكىلى رەتىندە جىلى قابىلدادىم. ويتكەنى پرەزيدەنت بۇعان دەيىنگى وتاندىق پەداگوگيكانىڭ دامۋى مەن ءبىلىم ساپاسىنىڭ ارتۋىنا ىقپال ەتكەن ءتيىمدى شەشىمدەرىن وسى جولى دا ناقتى باعىتتارمەن جالعاستىردى.
02 قىركۇيەك, 2022
