پىكىرلەر
مەملەكەت قامقور بولسا, مەديتسينا ساپالى بولادى
بالا كەزىمىزدە مۇعالىم مەن دارىگەردەن ارتىق ماماندىق جوقتاي كورىنۋشى ەدى. ال قازىرگى بالالارعا مۇعالىم نە دارىگەر بول دەسەڭ, ات-تونىن الا قاشادى. ادامزاتقا ەڭ قاجەتتى ەكى ماماندىقتىڭ ەلىمىزدەگى قادىر-قاسيەتىن وسىدان-اق باعامدايسىڭ. قازىر قايتا مۇعالىمدەردىڭ مارتەبەسى ايقىندالدى, الەۋمەتتىك جاعدايى دا جاقساردى. ەسەسىنە دارىگەردىڭ ستاتۋسى مەن جاعدايىن ءالى كۇنگە جاقسارتا الماي وتىرمىز. مەديتسينا سالاسىنىڭ ساپاسى دا سىن كوتەرمەيدى.
19 ماۋسىم, 2022
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ەل تىزگىنىن قولعا العاننان بەرى ىرگەسى ۇلىتاۋدا قالانعان ۇلىق ۇلىس – التىن وردا تاريحىنا ەرەكشە قولداۋ ءبىلدىرىپ, جوشى حان تاريحي-مادەني سالتانات كەشەنىن اباتتاندىردى, ەلدىك رۋحقا ەرەكشە سەرپىن بەرەتىن ۇلىتاۋ وبلىسىن قۇردى. ەندى مىنە, ۇلاعاتتى مەكەندە ۇلتتى ۇيىستىرا تۇسەتىن قۇرىلتاي شاقىرىپ وتىر.
15 ماۋسىم, 2022
يگىلىكتە ارقايسىسىنىڭ ۇلەسى بار
وسى وتكەن وتىز جىلدا ءبىزدىڭ باستى يدەولوگيامىز ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگى بولىپ كەلگەنى بەلگىلى. تاۋەلسىز ەل بولدىق, اتا-بابامىز اڭساعان باستى ارمانعا قول جەتكىزدىك دەپ ماقتاندىق, شاتتاندىق, بورىگىمىزدى اسپانعا اتتىق. تاۋەلسىزدىك بىزگە اياقاستىنان اسپاننان تۇسكەندەي بولعان سوڭ, راسىندا دا, بۇل ءبىر عاجايىپ كەزەڭدەر بولدى. بۇكىل ەل بولىپ ەركىندىكتى سەزىندىك. ەندى وسى ەركىندىگىمىزدى ەشكىمگە بەرمەيتىنىمىز انىق.
14 ماۋسىم, 2022
تەكتىنىڭ تۇياعى, ونەگەلى اۋلەتتەن تاراعان جۇرناق احات شاكارىم ۇلى 1992 جىلى «جۇلدىز» جۋرنالىنىڭ 11 – سانىنا جاريالانعان «مەنىڭ اكەم حالىق ۇلى - شاكارىم» اتتى ماقالاسىندا: «قازاقتا ەكى «م» بار, ءبىرى – «ماقتان», ءبىرى – «مانساپ». ماقتانبايتىن, ماقتانعا ماستانبايتىن ادام از. ماقتاندا تازالىق, ادىلدىك بولمايدى. ماقتانشاق – بايىسام, باسقادان اسسام دەگىزىپ, ارسىزدىققا شەيىن اپارادى. ال «مانساپ» – بۇل «مانساپقورلىق», اكىم بولسام, بارلىعىنا ءوزىم قوجا بولسام, بار ادامدى ءبىر شىبىقپەن ايداسام دەگەن ەڭ ايۋاندىق پيعىلعا اپاراتىن, دۇنيەنى بۇزاتىن كەسەلدىڭ ءبىرى. بۇلار ادام بالاسىنىڭ باسىن دا قوسپايدى, ادالدىقتى, ادامگەرشىلىكتى ىستەتپەيدى» دەپ اكەسىنىڭ اۋزىنان ءوز قۇلاعىمەن ەستىگەن ءسوزدى جازىپتى.
13 ماۋسىم, 2022
وسىدان تۋرا ءۇش جىل بۇرىن, 2019 جىلى 12 ماۋسىمدا قاسىم-جومارت توقاەۆ انت بەرىپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قىزمەتىنە رەسمي كىرىسكەن ەدى. سىناققا تولى وسى كۇردەلى كەزەڭدە وتكەن وتىز جىل تارازىلانىپ, اۋقىمدى رەفورمالار مەن بۇكىل حالىقتىق رەفەرەندۋم ارقىلى جاڭا ءداۋىردىڭ پاراعى اشىلدى.
12 ماۋسىم, 2022
ماڭعىستاۋ وبلىسىندا 18 جاستاعى بوزبالا TikTok تۇسىرەمىن دەپ سۋعا باتىپ كەتتى. قايعىلى وقيعا اقتاۋ قالاسىنداعى سامال-2 شاعىن اۋدانىنا قاراما-قارسى جاعالاۋلاردىڭ بىرىندە بولعان. ءۇش دوس ۆيدەو تۇسىرمەك بولىپ, تەڭىزگە سەكىرگەن. ەكەۋى جاعاعا شىققانىمەن, ءۇشىنشىسى سول كۇيى سۋعا كەتەدى. قۇتقارۋشىلار 2004 جىلى تۋعان بەينەۋ تۋماسىنىڭ ءمايىتىن ءبىر كۇن وتكەننەن كەيىن ارەڭ تاپقان.
08 ماۋسىم, 2022
ونلاين كرەديتتەۋ وپا بەرمەي تۇر...
اقپاراتتىق تەحنولوگيالار عاسىرىنىڭ ادام يگىلىگىنە ارنالعان عالامات جاڭاشىلدىقتارىن مەڭگەرۋدە قازاقستان ەشبىر ەلدەن كەم قالماۋعا تىرىسىپ-اق جاتىر. الايدا «اتتىعا ەرىپ جاياۋدىڭ تاڭى ايىرىلىپتى» دەمەكشى, زاڭ ۇستەمدىك قۇرىپ, قۇقىقتىق ءتارتىپ مىقتاپ ورنىققان وزىق مەملەكەتتەر ويداعىداي پايدالانىپ وتىرعان كەيبىر نوۋ-حاۋ ءبىزدىڭ ەلدىڭ دامۋ دەڭگەيىنىڭ ەرەكشەلىگى ەسكەرىلمەي ەنگىزىلسە, وڭ ناتيجە بەرۋى ەكىتالاي ەكەنى بايقالىپ وتىر. ونلاين كرەديتتەۋ – سونىڭ ايعاعى.
07 ماۋسىم, 2022
سەنىم قازىنا-بايلىقتان دا ارتىق
بويىن كۇدىك پەن ۇرەي بيلەگەن ادام بىرەۋدىڭ باسىنا تۇسكەن جاعدايىن ءتۇسىنىپ, ولارعا قيىندىقتان قۇتىلۋعا كومەكتەسە الا ما؟ جوق, ارينە. تۋىنداعان وسىنداي ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن كىسىگە الدىمەن قۋات كەرەك, جاقسى كوڭىل كۇي قاجەت. ونداي ادامنىڭ ىشكى جان دۇنيەسىندە الدەبىر كۇيزەلىستىڭ بولماعانى ابزال.
02 ماۋسىم, 2022
قارجى تاپشىلىعى قاجىتپاسىن دەسەك
«تابىسىنىڭ كەمىندە وننان ءبىر بولىگىن وزىنە جانە وتباسىنىڭ بولاشاعىنا جينايتىن ادامنىڭ باسىنا تۇبىندە بايلىق قونادى». بۇل – الەمدىك ەكونوميكالىق ادەبيەتتىڭ كلاسسيكاسىنا اينالعان ايگىلى «ۆاۆيلونداعى ەڭ باي ادام» كىتابىنىڭ اۆتورى دجوردج كلەيسوننىڭ ءسوزى. راسىمەن وتباسىلىق ءامياندى ساۋاتتى جوسپارلاۋدىڭ ءوزى – ۇلكەن ونەر. دامىعان ەلدەردە قارجى ساۋاتتىلىعىنا باۋلۋ, سونىڭ ىشىندە اقشانى ۇنەمدەۋگە, ونى ۇقساتىپ جۇمساۋعا جانە بيۋدجەتتى جوسپارلاۋعا جاستايىنان تاربيەلەيدى. ال بىزدە بيۋدجەتتىڭ ءوزى جابىق تاقىرىپ دەڭگەيىندە.
01 ماۋسىم, 2022
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ وتكەن جىلى قاڭتار ايىندا جاريالاعان «تاۋەلسىزدىك بارىنەن قىمبات» اتتى ماقالاسىندا تاريحىمىزدىڭ اقتاڭداق بەتتەرى تۋرالى, سونىڭ ىشىندە حح عاسىردا ورىن العان ەكى دۇركىن الاپات اشارشىلىق تۋرالى اتاپ ءوتىپ: «تاريحىمىزدىڭ وسى اقتانداق بەتتەرى ءالى كۇنگە دەيىن جاق-جاقتى زەرتتەلمەي كەلەدى. ءتىپتى عالىمداردىڭ اراسىندا اشارشىلىق قۇرباندارىنىڭ ناقتى سانى تۋرالى ورتاق پايىم جوق. الا-قۇلا دەرەكتەر جانە ونىڭ سەبەپ-سالدارى جايلى ءارتۇرلى كوزقاراستار قوعامدى اداستىرادى. ءتيىستى تاريحي قۇجاتتاردى جيناپ, جينالعان مالىمەتتەردى اسا مۇقيات زەردەلەۋ كەرەك», دەگەن ەدى.
30 مامىر, 2022
بۇگىندە بالاباقشاعا باراتىن جاسقا تولسا دا ءتىلى شىقپاي بىلدىرلاپ جۇرگەن بوبەكتەردىڭ كوبەيىپ جاتقانى ءجيى بايقالادى. بالا دامۋىنداعى بۇل كىدىرىستىڭ ەڭ نەگىزگى سەبەبىنىڭ ءبىرى – گادجەتتەردىڭ كەرى اسەرى. بەلەڭ الىپ بارا جاتقان جاعدايدى ايتىپ قانشا جەردەن بايبالام سالعانىمەن, بۇعان قاتىستى ءالى ناقتى بايلام جوق. تەحنولوگيانىڭ ىقپالىنان تۋعان قوعامداعى وسىناۋ وزگەرىستەر الەۋمەتتانۋ عىلىمىندا مادەني كەشىگۋ دەپ سيپاتتالادى.
29 مامىر, 2022
تاكاپپارلىق: «مەن» جانە «ءبىز»
ادامنىڭ ءومىرى ماقساتتاردىڭ تىزبەگى ىسپەتتەس, وعان قول جەتكەندە الدىنان باقىت كۇتىپ تۇرعانداي بولىپ كورىنەدى. بۇل ءبىر نۇكتەدەن ەكىنشى نۇكتەگە دەيىنگى جارىس سياقتى. ونداعى سوڭعى نۇكتە – رۋحاني ازىپ-توزۋ.
26 مامىر, 2022
ازاماتتىق قوعامنىڭ وركەندەۋى, ىقپالدى بولۋى – ەلىمىزدى ۋاقىت تالابىنا ساي ىلگەرى جىلجىتۋدا نەگىزگى العىشارتتاردىڭ ءبىرى.
25 مامىر, 2022
اتام قازاق: «التاۋ الا بولسا – اۋىزداعى كەتەدى, تورتەۋ تۇگەل بولسا – توبەدەگى كەلەدى» دەگەن ەمەس پە؟ ال التاۋدى الا بولدىراتىن نە؟ ارينە, الاۋىزدىق. وسى قاسىرەتتىڭ زاردابىن كوپ تارتقان حالىقتىڭ ءبىرى – قازاق. ونىڭ بۇل وسالدىعىن جاۋلارى جاقسى پايدالانا ءبىلدى. اباي اتامىز ءۇشىنشى قاراسوزىندە: «قازاقتىڭ ءبىرىنىڭ بىرىنە قاسكۇنەم بولماعىنىڭ, ءبىرىنىڭ تىلەۋىن ءبىرى تىلەسپەيتۇعىنىنىڭ, راس ءسوزى از بولاتۇعىنىنىڭ, قىزمەتكە تالاسقىش بولاتۇعىنىنىڭ سەبەبى نە؟» دەپ ناليتىنى بار دا, ءارى قاراي وزىنە-ءوزى «مۇنداي كۇيگە قالاي تۇستىك؟» دەپ كولدەنەڭ ساۋال تاستايدى دا, وعان «ەتىنەن وتكەن, سۇيەگىنە جەتكەن, اتادان ميراس العان, انانىڭ سۇتىمەنەن بىتكەن ناداندىق الدەقاشان ادامشىلىقتان كەتىردى» دەپ (41-قاراسوز) جاۋاپ بەرەدى.
24 مامىر, 2022
باس پروكۋراتۋرانىڭ قۇقىقتىق ستاتيستيكا جانە ارنايى ەسەپكە الۋ جونىندەگى كوميتەتىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, بيىلعى جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا ەلىمىزدە تىركەلگەن سىبايلاس جەمقورلىق قىلمىستار سانى بىلتىرعى جىلمەن سايكەس كەزەڭدەگىدەن 21,1 پايىزعا ۇلعايعان, ياعني 639-دان 774-كە دەيىن كوبەيگەن. وسى دەرەككە سۇيەنگەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى «قازاقستاندا جەمقورلىق كوبەيىپ بارادى», دەگەن بىرجاقتى تۇجىرىم جاساپ, دابىل قاعىپ جاتىر. بىراق ول شىندىققا جاناسا ما؟
23 مامىر, 2022
رۋحى بيىك ەلدى ەشكىم جاسىتا دا, جاسقانتا دا المايدى. سول ءۇشىن قازاقتىڭ رۋحىن كوتەرۋ قاجەت. وسى ورايدا حالقىمىزدىڭ جىلى جۇرەگىنەن ورىن العان تۇلعالاردى ناسيحاتتاۋ, داڭقىن اسىرۋ اسا ماڭىزدى.
19 مامىر, 2022
الەۋمەتتىك قورعاۋ ما, الدە قورلاۋ ما؟
جاقىندا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى كەيىنگى كەزدە «قارا التىنىمەن» عانا ەمەس, بىرىنەن سوڭ ءبىرى تۋرا جولدان تايىپ تۇتىلىپ جاتقان باسشى قىزمەتكەرلەرىمەن دە اتى شىعىپ تۇرعان اتىراۋ وبلىسىندا تاعى ەكى شەنەۋنىككە جۇيەلى تۇردە پارا الدى دەگەن ايىپ تاعىلىپ, تەرگەۋگە الىنعانىن حابارلادى.
18 مامىر, 2022
دانا حالقىمىز ء«بىرىنشى بايلىق – دەنساۋلىق» نەمەسە «دەنساۋلىق – تەرەڭ بايلىق» دەگەن ەكەن. بۇل دانالىق سوزدەر ءومىردىڭ وزىنەن الىنعانى انىق. ءبىر قىزىعى, «دەنساۋلىق دەگەنىمىز نە؟» دەگەن سۇراققا مامان دارىگەرلەر, اتالعان سالانىڭ نەبىر عۇلامالارى ءالى كۇنگە دەيىن تولىمدى, تۇشىمدى, ءدال انىقتاما بەرە الماي كەلەدى. دەسەك تە ددۇ نەگىزدەگەن انىقتامالىقتا: «دەنساۋلىق – جان, ءتان جانە ادامنىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنىڭ قوڭدىلىعى» دەگەن ءپاتۋا ايتىلىپتى.
17 مامىر, 2022
اقش-تىڭ 40-شى پرەزيدەنتى رونالد رەيگان ايتقان مىنا ءبىر انەكدوت بۇگىنگى كۇننىڭ بۇلكىلىنەن حابار بەرىپ تۇرعانداي.
16 مامىر, 2022
ەرلىك ۇمىتىلماۋى ءارى قۇرمەتتەلۋى ءتيىس. وتكەن شاعىمىز, تاريحىمىز, اتا-بابالارىمىزدىڭ ءومىر جولى ەرلىك ىستەرگە تولى. ءبىز ولارمەن ماقتانىپ جانە ۇلگى تۇتۋدى ازاماتتىق پارىز, بيىك مىندەت سانايمىز. دەگەنمەن وسىناۋ يگى امالدىڭ, ىزەتتىلىك يىرىمدەرىنىڭ وزىندىك ءجون-جوسىعى, ۇلتىمىزعا ءتان قاعيدالارى مەن ۋاقىت تالابىنا ساي ادەپتەن وزدىرمايتىن جولى بار. مىنە, ءدال وسى ۇلتىمىز قۇپتايتىن ۇلى جولدى ۇستانۋدا كەجەگەمىز كەرى تارتىپ, قوعامدىق كوڭىل كۇيگە تەرىس اسەرىن تيگىزىپ جاتاتىن كەيبىر كورىنىستەرگە ەرىك بەرىپ قويىپ جۇرگەنىمىز وكىنىشتى. مۇنداي جاعدايلار قوعامدىق كەلىسىمگە سىنا قاعاتىنىن ءتۇسىنۋىمىز كەرەك-اق.
11 مامىر, 2022
