قوعام • 27 ماۋسىم، 2022

الەۋمەتتىك مارتەبەسى جوق ماماندىق

3592 رەت كورسەتىلدى

ەلىمىزدىڭ جۋرناليستەر قاۋىمى كورنەكتى قالامگەر، مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى شەرحان مۇرتازانىڭ «جۋرناليست اتان تۇيە سەكىلدى. ارقالاعانى التىن بولعانىمەن، جەگەنى – جانتاق» دەگەن ءسوزىن ۇمىتا الار ەمەس. سەبەبى بۇل اششى دا اقيقات ءسوز ايتىلعالى ونداعان جىل وتسە دە، قولدارىنا قالام مەن ميكروفون ۇستاپ، اقپارات مايدانىنىڭ العى شەبىندە جانتالاسىپ جۇرگەن ارىپتەستەرىمىزدىڭ جاعدايلارى ونشا وزگەرگەن جوق.

ولار ءتىپتى كوروناۆيرۋس پاندەمياسى ەل باسىنا كۇن تۋعىزىپ، مىڭداعان ادام اجالمەن ارپالىسىپ جاتقان سىن شاقتا دا دارىگەرلەرمەن قاتار باستارىن بايگەگە تىگىپ، كاسىبي پارىزدارىن ادال اتقارعانىمەن، مەملەكەت تاراپىنان وزدەرىنە ەشقان­داي الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتىلمەگەنى­نە نالىعانى بەلگىلى. ارينە، ء«ۇمىتسىز – شايتان» دەمەكشى، ءۇمىت ءجىبى ۇزىلگەن جوق. سەبەبى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ (باق) قوعامنىڭ كوكەيكەستى ماسەلەلەرىن ارقاۋ ەتكەن جاريالانىمدارىنا دەر كەزىندە نازار اۋدارىپ، پارمەندى شارالار قولدانىپ كەلە جاتقانى كوپكە ءمالىم. سونىڭ ىشىندە رەسپۋبليكامىزدىڭ باس باسىلىمدارى Egemen Qazaqstan مەن «كازاحستانسكايا پراۆدا» گازەتتەرى كوتەرگەن تالاي پروبلەما دا پرەزيدەنتتىڭ تىكەلەي قولداۋىمەن وڭ شەشىمىن تاپتى. ولاردىڭ قاتارىندا «ەگەمەن» سىنعا العان قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ارال اۋدانىنداعى سەكسەۋىل كەنتىندە تەمىر جولدىڭ ۇستىمەن مەكتەپكە بارىپ، ومىرلەرىنە قاۋىپ ءتوندىرىپ جۇرگەن وقۋشىلار ءۇشىن جاڭا مەكتەپ سالۋ، جەتىم كۋرسانتتارعا قولدانىستاعى زاڭناماعا سايكەس الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتۋ، باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ شۇرق-تەسىك جولدارىن جوندەۋ سياقتى ماسەلەلەر بار. ال «كازاحستانسكايا پراۆدا» گازەتىندەگى سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنا وڭتۇستىك وڭىرلەردەن قونىس اۋدارعان ازاماتتاردى قابىلداۋدا جول بەرىلگەن ورەسكەل كەمشىلىكتەردى اشكەرەلەگەن ماقالا بويىنشا پرەزيدەنت تاپسىرماسىمەن ارنايى تەكسەرىس جۇرگىزىلىپ، ناتيجەسىندە ءۇش اۋدان اكىمى قىزمەتتەرىنەن بوساتىلعان. مەملەكەت باسشىسىنىڭ باق-قا دەگەن وسىنداي سىندارلى كوزقاراسى ء«تورتىنشى بيلىكتىڭ» قوعامداعى ءرولى مەن بەدەلىن ارتتىرا تۇسكەنى كامىل. بۇعان قوسا، بۇرىنعى ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىندە ايتىلعان ۇسىنىسقا وراي پرەزيدەنتىمىز قىلمىستىق كودەكستەگى «جالا جابۋ» بابىن اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسكە اۋىستىرۋعا ۇيىتقى بول­عانى دا ونىڭ ءباسپاسوز بوستاندىعىن كەڭەي­تۋ­گە شىن ىقىلاستى ەكەنىن كورسەتەدى.

اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيستر­لىگىنىڭ بۇرىنعى جانە بۇگىنگى باسشىلارىمەن كەزدەسكەن سايىن جۋرناليستەردىڭ جاندارى قينالا ايتاتىن مۇقتاجدىقتارى – باسپانانىڭ قولجەتىمسىزدىگى مەن جالاقىنىڭ تومەندىگى. بۇل رەتتە الماتى قالاسىنىڭ اكىمدىگى بىرنەشە جىلدان بەرى 35 جاسقا دەيىنگى ازاماتتارعا، سونىڭ ىشىندە جۋرناليستەرگە دە جەڭىلدىكپەن جالدامالى پاتەر الۋ قۇقىعىن بەرەتىن «الماتى جاستارى» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرىپ جاتقانى – وزگە وڭىرلەرگە ونەگە ەتەرلىكتەي باستاما. ونى ءبىرىنشى بولىپ نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ اكىمدىگى قولداعانىن دا ايتا كەتكەن ابزال.

ال جۋرناليستەردىڭ جالاقىسىن كوتەرۋ ماسەلەسى، اسىرەسە مەملەكەتتىك تاپسىرىسپەن جۇمىس ىستەيتىن باق ءۇشىن اسا وزەكتى بولىپ وتىر. ايلىعى شايلىعىنا ارەڭ جەتەتىن ارىپتەستەرىمىزدىڭ تالايى جۇرەگى قالاعان كاسىبىمەن جىلاي-جىلاي قوشتاسىپ، كوڭىلى جاتپاسا دا «نانى مول» سالالارعا امالسىز اۋىسىپ جاتىر. بۇل – باق-تاعى كادرلار ساپاسىن تومەندەتىپ، وتاندىق جۋرناليستيكانىڭ دەڭگەيىن كوتەرۋگە مۇمكىندىك بەرمەيتىن فاكتور. تىرەلگەن تۇيىقتان شىعار جول – مەملەكەتتىك تاپسىرىس تاريفتەرىن قايتا قاراۋ. ارينە، ول ءۇشىن قوسىمشا بيۋدجەت شىعىنى قاجەت. بىراق قازىرگى زاماننىڭ سىن-قاتەرلەرىن ەسكەرسەك، وتاندىق باسىلىمدار مەن تەلەارنالاردى دامىتۋدان قارجى اياۋعا بولمايتىنى انىق.

ارىپتەستەرىمىزدىڭ: «نە مەملەكەتتىك قىز­مەتشىگە، نە الەۋمەتتىك قىزمەتشىگە جاتپايمىز. سوندا ءبىز كىمبىز؟» دەگەن ساۋالىنا كەلسەك، كەز كەلگەن مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىندە نەمەسە باسقا قىزمەتىن­دە جۇرگەن جۋرناليست قانا مەملەكەتتىك قىز­مەتشى بولىپ سانالاتىنىن ايتقان ءجون. ال اكتسيونەرلىك قوعام، جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى كاسىپورىندا قىزمەت ەتەتىن جۋرناليسكە قانداي الەۋمەتتىك مارتەبە بەرۋگە بولادى؟ ماسەلە – الەۋمەتتىك مارتەبەڭدە ەمەس، اي سايىن الاتىن جالاقىڭنىڭ مولشەرىندە. ال ول دارىنىڭ مەن ەڭبەكقورلىعىڭا دا بايلانىستى.

ويلاپ قاراساق، ءسوز – «تاس جاراتىن، تاس جارماسا، باس جاراتىن» قۋاتتى قارۋ. سول قارۋ – ءجۋرناليستىڭ قولىندا ەكەنىن ۇمىتپايىق...

سوڭعى جاڭالىقتار

شەكارانىڭ شەبى بەرىك

قازاقستان • كەشە

باقىت مينيسترلىگى

قوعام • كەشە

ەلەكتر جەلىلەرى توزىپ تۇر

ەكونوميكا • كەشە

ۇلت ۇستازىنىڭ ۇلاعاتى

احمەت بايتۇرسىن ۇلى • كەشە

«قىلمىسكەر» قالام

ونەر • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار