پىكىرلەر
اتا-بابالارىمىز الىمساقتان ۇستانىپ كەلە جاتقان يسلام دىنىندە «حۋببۋل-ۋاتان ءمينال-يمان» دەپ ايتىلاتىن ماعىناسى تەرەڭ ريۋايات, ياعني وسيەت بار. بۇل ۇعىمدى قازاقشا تاپسىرلەسەك, «ەلدى, وتاندى, جەردى ءسۇيۋ – يماننان» دەگەندى بىلدىرەدى ەكەن. دەمەك پەندە بالاسىنىڭ ەلى مەن جەرىنە دەگەن سۇيىسپەنشىلىگى ءھام ادال ماحابباتى جۇرەگىنە سىڭگەن يمان قۋاتىمەن ولشەنبەك. ابايشا ايتساق, «مازلۇمعا جانىڭ اشىپ, ءىشىڭ كۇيسىن, حارەكەت قىل, پايداسى كوپكە ءتيسىن, كوپتىڭ قامىن اۋەلدەن ءتاڭىرى ويلاعان, مەن سۇيگەندى ءسۇيدى دەپ يەڭ ءسۇيسىن». دانا اتامىزدىڭ مىنا ءسوزىن تاپسىرلەر بولساق, يمانى كامىل, ىقىلاسى كەمەل ادام عانا ەلىن, جەرىن, وتانىن سۇيە الارى حاق.
02 ناۋرىز, 2022
دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك, جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى سۋيتسيد سانى بويىنشا قازاقستان الەمدە 12-ورىندا تۇر. ءىىم-ءنىڭ مالىمەتىنشە, وتكەن جىلى 250-گە جۋىق جەتكىنشەك ءوز وزىنە قول سالماق بولعان. 164 بالانىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالۋ مۇمكىن بولسا, 84-ءى قىرشىننان قيىلعان...
28 اقپان, 2022
جاڭا ءومىردى, تىڭ كاسىپتى, تاماشا داعدىنى, جاقسى ادەت پەن پايدالى ءىستى «الداعى دۇيسەنبىدەن باستايمىن» دەپ ءدۇدامال ويدىڭ جەتەگىندە جۇرگەندەر كوپ. البەتتە, تۇپكى ماقسات وزگەرۋ عوي. وزگەرگەن دۇرىس. بىراق ول ءۇشىن دۇيسەنبىنى كۇتۋدىڭ نە قاجەتى بار؟ پسيحولوگتەر ايتپاقشى, وزگەرىس وسى ساتتەن باستالماۋشى ما ەدى؟
27 اقپان, 2022
قازىرگى تاڭدا قازاقستان بويىنشا بارلىعى 7 550 مەكتەپ بار بولسا, ونىڭ 2 075-ءى ارالاس مەكتەپ ەكەن. ورىس ءتىلى مەن قازاق ءتىلى قاتار جۇرەتىن مەكتەپتەردە بۇگىندە 1 522 520 بالا ءبىلىم الىپ جاتىر. ماسەلەن, ەلوردادا وتكەن جىلى 8 مەكتەپ اشىلعان. ونىڭ تەك ەكەۋى قازاق, ال قالعان 6-اۋى ارالاس مەكتەپ. بۇل مەكتەپتەرگە 15 مىڭعا جۋىق قازاق بالاسى بارىپ ءجۇر. وسىلايشا ەل استاناسىنداعى ەكى ءتىلدى ءبىلىم وشاعىنىڭ سانى 50-دەن اسىپ كەتكەن. ويلانتاتىن سان...
24 اقپان, 2022
ەل تۇتاس بولماي, جەر تۇتاس بولمايدى
قازىرگى كەزدە بارلىعىمىزدى ەڭ الدىمەن ەلىمىزدىڭ تىنىشتىعى, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ باياندى بولۋى مازالايدى. الاساپىران مىناۋ كەزەڭدە, دۇنيە كۇنىنە قىرىق قۇبىلىپ جاتقان تۇستا, توعىزىنشى تەرريتوريانىڭ تۇتاستىعى مەن حالقىنىڭ اماندىعى ەڭ ماڭىزدى ماسەلەگە اينالدى. الىپتار ايقاسىنىڭ اراسىندا قوساققا كەتىپ قالماي, «اقىرىن ءجۇرىپ, انىق باسىپ» ءوز ماقساتىمىزدى جۇزەگە اسىرىپ, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تۇعىرىن نىعايتىپ الساق, بابالار اماناتىنىڭ جۇزەگە اسقانى.
23 اقپان, 2022
شارشى مەترگە بايلانعان شاڭىراق
بىلتىر ەلىمىزدە 48 002 وتباسى اجىراسىپتى. ايىرىلىسقاندار سول جىلى تىركەلگەن 90 873 نەكەنىڭ 53 پايىزىن قۇرايدى. بۇل – نەگىزى ازايعانى. 2019 جىلى 60 مىڭعا جۋىق شاڭىراق شايقالعان. بۇعان ءارتۇرلى سەبەپ بار شىعار. بىراق ەندى عانا شاڭىراق كوتەرگەن جۇپقا ەڭ الدىمەن نە كەرەك؟ ارينە, باسپانا قاجەت. قازىر كوپ جاس وتباسىنا 1 شارشى مەتر دە ارمان بولعان. نەگە؟
22 اقپان, 2022
بۇگىنگى قوعامىمىزداعى ورەكپىگەن كوڭىل كۇي سوڭعى بىرەر ايدىڭ ىشىندە ورناي قالعانداي كورىنەدى. بىراق ونىڭ وزەگىنىڭ تاريحى ەرتەرەكتەن باستاۋ الادى ءارى تۋىنداۋ سەبەبى كوپ. وسى كوپ سەبەپتىڭ ەڭ باستىلارى – حالىقتىڭ ءوز ەلىندە ءجۇرىپ, وگەيدىڭ كۇيىن كەشكەنى, ارمان-ماقساتىن ۇمىتسىزدىككە بايلاپ بەرگەن قوعامدىق-الەۋمەتتىك تەڭسىزدىكتىڭ, ادىلەتسىزدىكتىڭ ورناۋى, جالپى, مەملەكەتتىك دامۋ جولىنىڭ كوڭىل كونشىتپەگەنى جانە ۇلتتىق قازبا بايلىعىمىزدى ءوندىرۋ ىسىندەگى اشىقتىقتىڭ جوقتىعىنان تۋىنداعان كۇماندى كوزقاراس.
21 اقپان, 2022
بىردە ارىپتەس اعامىز ستيمۋل دەگەن ءسوزدىڭ ءتۇپ ماعىناسى تۋرالى كىم نە بىلەدى دەپ سۇراپ قالدى. ىنتالاندىرۋ دەگەن ماعىناعا ساياتىن شىعار دەپ ەدىك, سويتسەك ول ءسوزدىڭ اۋەلگى ماعىناسى ىنتالاندىرۋدان گورى ىزالاندىرۋعا كوبىرەك كەلەدى ەكەن. لاتىن تىلىنەن تىكەلەي اۋدارعاندا stimulus دەگەن ءسوز – مال ايدايتىن ۇشكىر تاياق, ءپىلدى پىسكىلەپ جۇرگىزەتىن, يسپاندىقتار قىزىعىپ تاماشالايتىن كورريدا ويىنىندا بۇقانى ودان سايىن ىزالاندىرىپ, شابىنان تۇرتپەكتەيتىن تاياقتىڭ اتاۋى بولىپ شىقپاسى بار ما؟ ەستىمەگەن ەلدە كوپ دەپ ءبىر ك ۇلىسىپ الدىق.
20 اقپان, 2022
«ۇستاز دەگەن شاكىرتىنىڭ شىراعىن جاعا ءبىلۋى كەرەك. مەن سۇلتاننىڭ شىراعىن جاعا المادىم». بۇل – ءوزىمىز جاقسى بىلەتىن «مەنىڭ اتىم قوجا» فيلمىندەگى راحمانوۆ اعايدىڭ بالا كەزىمىزدەن قۇلاعىمىزعا ءسىڭىستى بولىپ كەتكەن ءسوزى.ء دال وسىلاي ءوزىن جازعىراتىن راحمانوۆ اعاي ءبىزدىڭ سانامىزدا شاكىرت الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن تەرەڭ سەزىنەتىن ناعىز ۇستازدىڭ بەينەسىندە ساقتالىپ قالعان. وقۋشى كۇنىمىزدە مەيىر-شاپاعاتىن توگىپ, ساباعىن ىنتى-شىنتىسىمەن, ەرەكشە ىقىلاسىمەن بەرەتىن مۇعالىمىمىزدى راحمانوۆ اعايعا ۇقساتىپ جاقسى كورەتىنبىز. قازىر وسىنداي ۇستازدار بار ما ەكەن؟
17 اقپان, 2022
ەستەرىڭىزدە مە, جاڭاجىلدىق ء«ازىل الەمىندە» شوۋمەن تۇرسىنبەك قاباتوۆ كانن فەستيۆالىنىڭ جەڭىمپازى سامال ەسلياموۆانىڭ قاراپايىمدىلىعىن قالجىڭمەن قاعىتىپ وتەمىن دەپ كوپتىڭ سىنىنا قالدى ەمەس پە؟ اكتريسانىڭ سىرتقى ءتۇر-كەلبەتى مەن كيىمىن «باۋىرساق ءپىسىرىپ تۇرىپ كەلە سالعان سياقتىسىز» دەگەن قارادۇرسىن سوزدەرمەن قاعىتىپ وتكەن قاباتوۆتىڭ قالجىڭى كورەرمەننىڭ كوڭىلىنە قاياۋ تۇسىرگەن ەدى.
16 اقپان, 2022
حالىقتىڭ قادىر-قاسيەتىن, ءداستۇرى مەن تاجىريبەسىن, پالسافالىق, الەۋمەتتىك كوزقاراسىن, قاھارماندىق رۋحىن, اتا كاسىبىن, ءتىلىن, ءدىني, دانالىق قاعيداتتارىن, تۇرمىس-تىرشىلىگىن, مادەنيەتىن, ونەرىن, مىنەزىن جەتە تۇسىنبەيىنشە, كورەگەن, بەكزات, نامىستى كوشباسشى اتانۋ قيىن.
15 اقپان, 2022
اۋكتسيوندا – اۋىلداعىلار قۇقىعى...
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇكىمەتتىڭ بيىلعى 8 اقپاندا بولعان كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا سويلەگەن سوزىندە: «قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە 1 ميلليونعا جۋىق ادامنىڭ تابىسى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنە جەتپەيدى. بۇل – سوڭعى 10 جىلداعى ەڭ ناشار كورسەتكىش. قازىرگى ۋاقىتتا مەنىڭ تاپسىرمام بويىنشا حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋعا ارنالعان باعدارلاما ازىرلەنىپ جاتىر», دەدى. بۇل رەتتە ۇكىمەت ەڭ تومەنگى جالاقى ەلىمىزدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا ەكەنىن ەسكەرىپ, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرۋ ماسەلەسىن جان-جاقتى قاراستىرسا, قۇبا-قۇپ.
14 اقپان, 2022
ساليقالى, سالماقتى, تۇلا بويىنا ءىلىم-ءبىلىمنىڭ ءنارى سىڭگەن اتاقتى عالىم اقىرىن باسىپ, اۋديتورياعا كىردى. ءوزىن كۇتىپ وتىرعان شاكىرتتەرىنە كوزىلدىرىگىنىڭ ۇستىنەن اسىقپاي-اپتىقپاي بارلاي قاراپ الدى دا: ء«بىز بۇگىن ۋاقىتتى ورنالاستىرۋ جونىندە ساباق وتەمىز» دەدى دە, سومكەسىنەن ۇلكەن شىنى ىدىستى ەپپەن الىپ شىعىپ, ەپپەن ۇستەلدىڭ ۇستىنە قويدى.
13 اقپان, 2022
جۋىقتا گەرمانياداعى باقۋاتتى ءومىردى بەينەلەگەن ءبىر بەينەجازبا ۋاتساپ الەمىن شارلاپ كەتتى. اتالعان ەلدىڭ ءبىر شاعىن ەلدى مەكەنىندەگى, بىزدىڭشە ايتساق, اۋىلىنداعى, ادەمى كورىنىس. قاز-قاتار تىزىلگەن ەكى-ءۇش قاباتتى ءساندى كوتتەدجدەر. جايقالعان تال-تەرەك. جاسىل كىلەم سەكىلدى قۇلپىرعان شوپتەر. جارقىراعان اسفالت. اۋىل كوركىنە تامسانىپ قاراي بەرگىڭ كەلەدى.
10 اقپان, 2022
پسيحولوگيادا «ترامۆاي پروبلەماسى» دەگەن ەتيكالىق ديلەمما بار. اتالعان ماسەلەدە گيپوتەتيكالىق احۋال قاراستىرىلىپ, كوپ ادامنىڭ ءومىرىن ساقتاۋ ءۇشىن ءبىر ادامنىڭ ءومىرىن قيۋ قاجەت پە دەگەن ساۋالعا جاۋاپ ىزدەيدى. وندا ايتىلاتىن نەگىزگى يدەيا مىنانداي:
09 اقپان, 2022
سوڭعى كەزدە باق-تا نەمەسە بلوگەرلەردىڭ جازبالارىندا «گازلايتينگ» جانە «ابيۋز» تەرميندەرى جيi پايدالانىلادى, بىراق ونىڭ ماعىناسىن جازىپ وتىرعانداردىڭ ءوزى دە تولىق تۇسىنە بەرمەيدى.
07 اقپان, 2022
عالىمداردىڭ بولجاۋىنشا, جەر شارى 12 ملرد ادامدى اسىراۋعا قاۋقارلى. ال بىلتىرعى ستاتيستيكا بويىنشا دۇنيە جۇزىندەگى حالىق سانى 8 ملرد-قا جۋىقتادى. دەمەك, ەندى از جىلدا ادامزات ازىق-ت ۇلىك تاپشىلىعىن تارتادى دەگەن ءسوز. ونسىز دا قازىر جىلىنا ميلليونداي ادام اشتىقتان قايتىس بولادى ەكەن.
06 اقپان, 2022
ومىردە ءبارى بىردەي ەمەس, اركەلكى, ءبىرى جاقسى, ءبىرى جامان, ءبىرى ارتىق, ءبىرى كەم بولىپ جاتادى. بۇل ارتۇرلىلىك ءومىر دەپ اتالادى. وعان جەڭىل-جەلپى قاراۋعا بولمايدى.
03 اقپان, 2022
قازاق ءتىلىنىڭ ادەبي نورماسىندا كوپ قولدانىلاتىن «قاۋىم» دەگەن ءسوز بار. كەيدە «ۇلت» ۇعىمىن وسى ءسوزدىڭ بالاماسى رەتىندە پايدالانىپ ءجۇرمىز. بىراق ءبىزدىڭ پايىم بويىنشا, «قاۋىم» ول «ۇلتتان» الدەقايدا اياسى كەڭ تۇسىنىك. مىسالى, مۇسىلمان ءدىنىن الايىق ول جەكە ۇلتقا تۇسكەن جوق, قاۋىمعا ءتۇستى. سوندىقتان دا ءبىز «مۇسىلمان ۇلتى» دەپ ەمەس, «مۇسىلمان قاۋىمى» دەپ ايتامىز.
02 اقپان, 2022
ال ولاردى اداستىرعاندار ايىلدارىن جيدى ما؟ بيىلعى قاڭتارداعى قاسىرەتتىڭ زارداپتارى جۇرتقا ءمالىم بولعانىمەن, ونىڭ تۇپكى سەبەپتەرى تۋراسىندا قوعامدا ارقيلى پىكىر ايتىلىپ جاتىر. بۇل جايلى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ پارلامەنت ماجىلىسىندە سويلەگەن سوزىندە: «وكىنىشكە قاراي, بۇگىندە حالىق اراسىندا وسى وقيعاعا بايلانىستى ءتۇرلى قاراما-قايشى, شىندىققا جاناسپايتىن جالعان اقپاراتتار تاراپ كەتكەنىن كورىپ وتىرمىز. مۇنىڭ, ارينە, بىرنەشە سەبەپتەرى بار: كەيبىر ازاماتتارىمىز احۋالدى ەگجەي-تەگجەيلى بىلمەي تۇرىپ, قاتە پىكىردە بولسا, كەيبىرى ادەيى اقپاراتتى بۇرمالاپ, جاعدايدى ودان بەتەر ۋشىقتىرادى», دەگەن بولاتىن.
01 اقپان, 2022