پىكىرلەر
اتام قازاقتا ەجەلدەن بەرى ايتىلىپ كەلە جاتقان «ەلگە ەل قوسىلسا – قۇت» دەگەن ءسوز بار. بۇل ۇعىمنىڭ استارىندا الۋان-الۋان سىر جاتقانىن بىلە بەرمەيمىز. ياكي ەلگە ەل قوسىلسا قۇت بولاتىندىعىنا ءبىرىنشى سەبەپ, «تەرەڭ باتىرادى, كوپ قورقىتادى» دەپ بۇرىنعى اتالارىمىز ايتقانداي, اۋەلى حالىقتىڭ سانى كوبەيدى دە, ەتنوس رەتىندە جاڭارعان بۇقارانىڭ قارىم-قۋاتى ارتىپ, ۋاقىت وتە كەلە ساننان ساپاعا كوشەدى. داڭعىل جىراۋ ماحامبەتتىڭ «وتەمىستەن تۋعان ون ەدىك, ونىمىز اتقا مىنگەندە, جەر قايىسقان قول ەدىك...» دەگەنى ءتارىزدى.
10 قاراشا, 2021
مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر مەملەكەتتىك ءتىلدى نەگە بىلمەيدى؟
ۇكىمەت دايىنداپ, پارلامەنتتىڭ قاراۋىنا ۇسىناتىن زاڭ جوبالارى ورىس تىلىندە ازىرلەنەتىندىكتەن, قازاق تىلىندەگى اۋدارما ماتىندەرىنەن شيكىلىكتەر شىعىپ جاتاتىنى جايلى سىندى سول قۇجاتتاردى ءبىرىنشى بولىپ قارايتىن ءماجىلىس دەپۋتاتتارى دا, قوعام وكىلدەرى دە ايتۋداي-اق ايتىپ كەلەدى. الايدا ودان شىققان ناتيجە جوقتىڭ قاسى. سەبەبى زاڭ جوبالارىن دايىنداۋمەن اينالىساتىن مەملەكەتتىك ورگاندارداعى مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ كوبى مەملەكەتتىك تىلگە شورقاق ەكەندىگى جاسىرىن ەمەس.
09 قاراشا, 2021
قوعامدا «جەمقورلىق نەدەن تۋىندايدى؟», «جەمقورلار قايدان شىعادى؟» دەگەن سۇراقتار ءجيى تالقىلانادى. ءبىرى جەمقورلىقتى جوقشىلىق تۋىنداتادى دەسە, ەندى ءبىرى بۇل دەرتتى ىنساپسىزدىقتىڭ اسقىنعان ءتۇرى دەيدى. تۇيەنى تۇگىمەن جۇتىپ جاتقانداردىڭ ءبارى اش-جالاڭاش جۇرمەگەندەرى تۇسىنىكتى جايت. الايدا قولىنا ءسال بيلىك تۇسسە, ەبىن تاۋىپ ەكى اساپ قالۋدى ويلايتىنداردىڭ ارەكەتىن قالاي تۇسىندىرۋگە بولادى؟
08 قاراشا, 2021
قوعامدىق قۇندىلىقتار, ادامدار اراسىنداعى قارىم-قاتىناس تۋرالى ءسوز قوزعالعاندا, بۇرىنعىمەن سالىستىرىپ قاراپ, بۇگىنگىگە كوبىنە كوڭىلتولماۋشىلىق بايقالىپ جاتاتىنى بار. مۇندايدا «زامان وزگەردى مە, الدە ادام وزگەردى مە؟» دەيتىن جاتتاندى ساۋالدىڭ قويىلۋى دا زاڭدىلىققا اينالعانى قاشان؟! قالاي دەگەنمەن دە زاماندى جاسايتىن دا, زاماندا جاسايتىن دا ادام. ال ۋاقىت وتكەن سايىن بۋىن الماسىپ, جاڭا ادامدار, جاڭا كوزقاراستار تۋادى.
04 قاراشا, 2021
«مىڭ ءبىر ءتۇندى وقىدىڭىز با, مىرزا؟..»
وسى ساۋالدى مينيسترلەر مەن اكىمدەرگە قويساق, ءبىرازى: ء«يا, وقىدىم» دەپ جاۋاپ بەرسە, كوبى باسىن شايقاپ, كوزىمەن جەر شۇقىپ قالاتىن سياقتى. سەبەبى ايگىلى ەرتەگىدەگى ءتۇن جامىلا جۇرت تانىماي قالاتىنداي قاراپايىم كيىنىپ, باعدات شاھارىن ارالاپ, حالىقتىڭ شىنايى جاعدايىن, شىن پىكىرىن ءبىلۋدى ءجون كورگەن ھارون راشيد حاليفا سياقتى اندا-ساندا «اسپاننان جەرگە ءتۇسىپ», قاعاز بەتىندەگى جانە ءىس جۇزىندەگى احۋالدى سالىستىرىپ جۇرگەن شەنەۋنىكتەر شامالى-اۋ.
03 قاراشا, 2021
«جەتى جارعىنى» نەگە جوقتاي بەرەمىز؟
حالقىمىز ءۇشىن قادىرلى ۇلت, ءتىل, تاۋەلسىزدىك دەيتىن ءۇش قاسيەتتى ۇعىمنىڭ تۇعىرىن بەكىتىپ, تامىرىن تەرەڭدەتە تۇسەتىن زاڭ دەگەن تۇسىنىك بار. ويتكەنى زاڭ قاي تىلدە سويلەپ, كىمنىڭ جوعىن جوقتاسا, تۇبىندە سول ۇلتقا قىزمەت ەتەدى. ال تاۋەلسىز مەملەكەتتە زاڭمەن بەكىتىلگەن ءاربىر نورما سول ۇلتتىڭ كادەسىنە جاراۋى قاجەت. ءبىر قاراعاندا, جالپاق جۇرتقا تۇسىنىكتى قاراپايىم اكسيوما...
02 قاراشا, 2021
زاۋ كوككە موينىن سوزعان ءزاۋلىم ۇيلەرگە كوز سالعاندا سان الۋان كۇيدى كەشەسىز. ءبىزدىڭ بالالىعىمىز وتكەن باكەنە بويلى بەس قاباتتى سۇر ۇيلەردى ءسۇرىپ وتكەندەي, جاداعاي ءومىردى جارىپ شىققانداي, جاڭا زاماننىڭ بەلگىسىندەي اسقاق تا ءساندى ۇيلەرگە قاراپ تۇرىپ, كەۋدەڭدى قۋانىش كەرنەسە, كەيدە كوپ تەرەزەلەردەن كەزەكتەسە جانىپ-ءوشىپ جاتقان شامدارعا قاراپ, ادامداردىڭ قيلى تاعدىرى جايلى ويعا باتاسىز.
01 قاراشا, 2021
تاڭبالاۋ جانە بيزنەستەگى بايبالام
سىرتتان تاسىعانىمىز, ءوزىمىز وندىرگەنىمىز بار, سورەلەردەگى تاۋارلاردى تۇگەلدەي تاڭبالاۋ قانشالىقتى قيسىندى؟ وسى ماسەلە قوزعالسا بولعانى, وندىرۋشىلەر نەگە بايبالام سالىپ شىعا كەلەدى؟ شىندىعىندا تاۋارلاردى تاڭبالاۋ باعالاردىڭ قىمباتتاپ, ءونىمنىڭ ازايۋىنا الىپ كەلۋى مۇمكىن بە؟
28 قازان, 2021
شەنەۋنىكتەر «گيگانتومانيادان» قاشان ايىعادى؟
بۇدان بىرەر جىل بۇرىن جولىمىز ءتۇسىپ, ريم قالاسىندا بولعانىمىزدا يتاليالىقتاردىڭ ۇنەمشىلدىگىنە قايران قالعانبىز. ماسەلەن, جىلىنا جەر-جاھاننان ميلليونداعان تۋريست كەلەتىن كونە دە عاجايىپ قالانىڭ ەرتەدە كەسپەتاس توسەلگەن الاڭدارىنىڭ ۋاقىت وتە كەلە ءسال عانا ءسانى تايعان تۇستارىن ءبىز سياقتى, «قوناقتاردان ۇيات بولادى» دەپ اۋىستىرا بەرمەيدى ەكەن.
27 قازان, 2021
تاۋەلسىزدىكتى ەندى العان العاشقى جىلدارداعى ساياسي الەۋمەتتىك احۋالدى جاس بۋىن جاقسى بىلمەيدى. جالپى كەز كەلگەن ادام نە نارسەگە بولسىن بىرجاقتى ۇكىم ايتپاعانى دۇرىس. بىراق سول كەزدەگى جاعداي تۋرالى بۇگىنگى اعا بۋىن, زيالى قاۋىم الدەبىر سۇمدىقتاردى ابايسىزدا وزدەرى ايتىپ قالعاندا نە دەرىڭدى بىلمەي قالاسىڭ.
26 قازان, 2021
وتكەن اپتادا ماجىلىستە قىلمىستىق كودەكسكە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى زاڭ جوباسى ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلداندى. قۇجاتقا سايكەس, ءولىم جازاسىنا قاتىستى بىرقاتار باپ الىنىپ تاستالماق. بۇل – گۋمانيزمگە جول اشاتىن ماڭىزدى قادام ەكەنى ءسوزسىز.
22 قازان, 2021
سىنا قاققاندار سوتتا جەڭىلىپ قالدى
جاقىندا نۇر-سۇلتان قالاسىندا جانات مالگەلدينوۆ ەسىمدى ادۆوكات ەلوردانىڭ ەڭ كورىكتى جەرى بوتانيكالىق ساياباقتى بويلاي سالىنعان تۇركىستان كوشەسىنەن تۇرعىن ءۇي تۇرعىزباق بولعان كومپانيانى سوتتىڭ ءبىرىنشى ساتىسىندا جەڭىپ شىقتى. وسى جاڭالىقتى ادۆوكاتتىڭ ءوز اۋزىنان ەستىگىندە باسىندا تاڭدانىپ قالدىق. ارينە, بۇل تاڭدانىسىمىزدىڭ دا سەبەبى جوق ەمەس ەدى.
20 قازان, 2021
جۋىقتا جولىمىز ءتۇسىپ ەلوردانىڭ ەسكى بولىگىندەگى «ساپارجاي» اۆتوبەكەتى ماڭىندا ورنالاسقان «قايىرىمدىلىق» ورتالىعىنا باردىق. كىرەبەرىستەگى قورشاۋ – كەڭسەنىڭ قاسىندا ءبىر توپ ادام تۇر. دەنى – جاستار. ولار ورتاعا تاستالعان تىلدەي قاعازداردى ءبىر-بىردەن سۋىرىپ اكەتىپ جاتىر. بۇل قاعاز-تىزىمدە قالادا تۇراتىن جەتىم-جەسىر نەمەسە جوقشىلىققا تاپ بولعان كەدەي وتباسىلاردىڭ مەكەنجايى جازىلىپ, ولارعا نەندەي كومەك قاجەتتىلىگى كورسەتىلىپتى. مۇندا جينالعان قايىرىمدى ازاماتتار قاعازدا جازىلعان ءتىزىم ىشىنەن قولايلىسىن تاڭداپ الىپ, شاماسى كەلەتىن ىستەرگە تەگىن كومەك جاساۋعا تالپىنىپ جاتقانىنا كۋا بولدىق.
19 قازان, 2021
وڭىرلەردەگى جەمقورلىقتى اۋىزدىقتاۋ امالى
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بىلتىرعى جولداۋىندا مەملەكەتتىك اپپارات قىزمەتكەرلەرىنىڭ سانىن 25 پايىزعا قىسقارتۋ مەرزىمىن جەدەلدەتۋدى تاپسىرا وتىرىپ: «ۇنەمدەلگەن قاراجاتتىڭ ەسەبىنەن قالعان قىزمەتكەرلەردىڭ جالاقىسىن كوبەيتەتىن بولامىز. ەڭبەكاقىسى از مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ قوعام ءۇشىن پايداسىنان زيانى كوپ», دەگەن بولاتىن. پرەزيدەنتتىڭ بۇل ءسوزى قازىرگى ءومىر شىندىعىنا سۇيەنىپ ايتىلعاندىعىنا شاك جوق.
18 قازان, 2021
«يزمدەردىڭ» ءبارىن يسلامعا تەلۋدەن ساق بولايىق
ەلدىڭ بارىنە ءمالىم, باتىستىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى يسلام دەسە, ونىڭ سوڭىنا ەكسترەميزم, تەرروريزم, فۋندامەنتاليزم دەگەندى قوسىپ ايتپاسا ىشكەن استارى بويىنا جۇقپايتىنداي. وعان ءتىپتى بوي دا ۇيرەنىپ بارادى. بىراق ادامزات تاريحىنداعى قاندى قاساپ قىرعىندارعا كوز جۇگىرتىپ كورەيىكشى.
14 قازان, 2021
تۇنەۋ كۇنى قىم-قۋىت تىرلىكتىڭ قۋىس-قۋىسىمەن, جاۋىن-جاۋىننىڭ اراسىندا جۇمىس ورنىمىزعا جاقىن جەردەگى كىتاپ دۇكەنىنە باس سۇقتىق. كەيدە قالتاڭدا ارتىق اقشاڭ بولماسا دا سول ءبىر جىپ-جىلى دانا دا مومىن, كەمەل دە كەرەمەت مەكەنگە جالقى ءسات بولسىن جولاي كىرىپ-شىققىڭ كەلىپ تۇرادى عوي. ءبىز دە سول ساعىنىشپەن, سول اڭسارمەن اقىلدىڭ اسىل قازىناسى ۇيىلگەن اق زەر بولمەنىڭ ەسىگىنە ەندىك.
13 قازان, 2021
توي – وفلاين, جۋرناليستەر – ونلاين
ەلدە ەپيدەميالىق جاعداي تۇراقتالدى. كارانتين شارالارى دا جۇمساردى. بۇرىنعىداي قاتاڭ لوكداۋن جوق. ءتىپتى قازاقتىڭ تويىنا دا رۇقسات بەرىلدى. بىراق شەنەۋنىكتەر مەن جۋرناليستەر اراسىنداعى بايلانىس قانا ءالى ونلاين كۇيىندە تۇر.
13 قازان, 2021
Nur Otan پارتياسىنىڭ 2025 جىلعا دەيىنگى «وزگەرىستەر جولى: ءار ازاماتقا لايىقتى ءومىر» سايلاۋالدى باعدارلاماسىندا ءاربىر تىرەك اۋىلعا باراتىن جالپى ۇزىندىعى 27 مىڭ كيلومەتر جەرگىلىكتى جولدار جوندەلىپ, ولاردىڭ جاقسى جانە قاناعاتتانارلىق جاعدايداعى ۇلەسىن 95 پايىزعا جەتكىزۋ كوزدەلگەن. قازىر وڭىرلەردە وسى ماقساتتى ورىنداۋ جولىندا قىرۋار جۇمىس اتقارىلىپ جاتقاندىعى جايلى جاعىمدى حاباردى ءجيى ەستىپ, اۋىلداعى اعايىنداردىڭ كوبىنىڭ جاندارىنا باتىپ, جانايقايلارىن شىعارىپ كەلگەن كۇرمەۋلى ماسەلەنىڭ ءتۇيىنى تارقاتىلا تۇسكەنىنە قۋانىپ وتىرعان جايىمىز بار.
12 قازان, 2021
«بەشبارماق» – بۇرمالانعان اتاۋ
قازىرگى تاڭدا ۇلكەن قالالاردا, ودان قالدى حالىق جيىرەك قونىستانعان كەنتتەردە «بەشبارماق» نەمەسە «بەسبارماق» دەيتىن اتاۋعا يە اسحانا, ءدامحانا, مەيرامحانالار بارشىلىق. ءتىپتى دۇكەن سورەلەرىندە سامساپ تۇرعان «بەسمارماچنايا» اتتى كەسپەلەر مەن ۇن جايمالارىنا كوزىمىز ۇيرەنگەلى قاشان. قىزىق بولعاندا بۇل تەرميندى شەتەلدىكتەر, ودان قالدى تاريحي ساناسى ب ۇلىڭعىرلانعان ءوز اعايىندارىمىز ۇلتتىق قۇندىلىق رەتىندە قابىلدايدى. بىرنەشە جىلدىڭ الدىندا تاشكەنت شاھارىنا جولىمىز ءتۇستى. قالا ورتالىعىنداعى ۇلكەن اسحانادان اس ىشۋگە باردىق. ءمازىردىڭ ءدال باسىندا «قازاقتىڭ ۇلتتىق تاعامى» دەگەن تيتۋل تاعىنىپ باياعى «بەشبارماق» بەدىرەيىپ تۇر.
11 قازان, 2021
وركەنيەتتى ەلدەر نارىقتىق قارىم-قاتىناستى بەتىمەن جىبەرىپ وتىرعان جوق. ءبارى دە مەملەكەتتىك مۇددەنى قورعاۋ ماقساتىندا ەكونوميكانى رەتتەۋ ماسەلەسىمەن تەرەڭ اينالىسادى. بۇل – بۇگىنگى كۇننىڭ تالابى. مۇنى كەينسشىلدىك دەيدى, ياعني ەكونوميكانى مەملەكەت رەتتەۋدى جاقتايتىن ەكونوميكالىق ساياسات.
08 قازان, 2021