پىكىرلەر
ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ جاقىندا وتكەن Nur Otan پارتياسى ساياسي كەڭەسىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا «ەلدىكتىڭ جەتى تۇعىرى» اتتى قاعيداتتار جيىنتىعىن تانىستىردى.
24 قاراشا, 2021
كوڭىل شىركىن شەكسىز مۇحيت سەكىلدى. بىراق ونىڭ دا سارقىلاتىن, تاۋسىلاتىن كەزى بولا ما دەيمىن. بالكىم بىرەۋلەر: «مىناۋ نە دەپ ساندىراقتاپ تۇر, كوڭىل تاۋسىلۋشى ما ەدى, كوڭىل قالۋشى ەدى عوي. كوڭىلدىڭ تاۋسىلعانى نەسى» دەپ ءۋاج دە ايتار. بالكىم سولاي دا شىعار. بىراق ماعان قازىرگى قازاق ومىرىندە ءجۇرىپ جاتقان وزگەرىستەر كوڭىلدىڭ تاقا تاۋسىلماسا دا ازايا تۇسكەنىن, سۋالا تۇسكەنىن بىلدىرەتىندەي سەزىلەدى. مۇنى, اسىرەسە وتكەن مەن قازىرگىنى سالىستىرعان كەزدە ايقىن كورۋگە بولادى. ماسەلەن, كەزىندەگى قازاق كوڭىلىمەن باي قازاق ەدى. ونىڭ كوڭىل كەڭدىگى ءوزىنىڭ شەتسىز-شەكسىز سايىن دالاسىنداي, ال تازالىعى كوك اسپانىنداي بولاتىن. سول كوڭىل قازىر بار ما؟ جوق سەكىلدى...
22 قاراشا, 2021
مەملەكەت باسشىسى اراعا اپتا سالماي الاش كوشىنە ەكى رەت نازار اۋداردى. ەل پرەزيدەنتى اۋەلى تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمىنىڭ تاريحي جيىنىندا التايدان انادولىعا ارپالىسپەن جەتكەن اعايىندى قامقورلىققا العان ادنان مەندەرەستىڭ رۋحىنا تاعزىم ەتىپ, قازاق حالقىنىڭ اتىنان باۋىرلاس تۇرىك جۇرتىنا اقجارىلعاپ العىسىن بىلدىرگەن ەدى. ال كەشە وتىز جىل بۇرىن ەلگە اعىلعان ۇلى كوش جايىندا ءسوز قوزعاپ, ونى اتاۋلى كۇندەر تىزبەسىنە قوسۋدى تاپسىردى.
18 قاراشا, 2021
كەلىسىمشارتتى سوڭىنا دەيىن وقيسىز با؟
وسى سۇراقتى اينالامداعى ءبىراز ادامعا قويدىم. تاڭعالدىرعانى – كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ, جوعارى ءبىلىمى بار ازاماتتاردىڭ ءوزى كەلىسىمشارتقا وندا نە جازىلعانىن وقىماي-اق قول قويا بەرەتىندىكتەرىن مويىنداپ وتىر. اراسىندا ءتىپتى وسى سالعىرتتىقتارى ءۇشىن سورلاپ قالعاندارى دا بار. ال «نەگە وقىمايسىز؟» دەگەن ساۋالىمىزعا ءبىرازى ەرىنەتىندىكتەرىن ايتىپ اقتالدى. ەندى ءبىرى «وقىعانمەن, ءبارىبىر تۇسىنبەيمىز» دەپ جالتارسا, ۇشىنشىلەرى ء«بىر كوز جۇگىرتىپ, شولىپ شىعامىز» دەپ, نەمقۇرايدىلىقتارىن جۋىپ-شايعانداي جاۋاپ بەردى. تۇيگەنىمىز – ادامدار ءالى كۇنگە دەيىن كەلىسىمشارتتىڭ ماڭىزدىلىعىن تۇسىنە قويماعان.
18 قاراشا, 2021
اۋىرمايتىن جول ىزدەيىن دەسەڭ دە...
ادامنىڭ ويىنداعىسى بولا بەرمەيتىنى بەسەنەدەن بەلگىلى. «ۇيدەگى كوڭىلدى بازارداعى نارىق بۇزادى» دەگەندەي, دىتتەگەن جەرىڭە قوڭىرايىپ بارىپ, كەيدە قوردىڭ كۇيىن كەشىپ, قاباعىڭ قابارجىپ قايتاتىن كەزدەر دە بولادى.
17 قاراشا, 2021
ناتيجەسى بولماسا, نەسىنە وقىتامىز؟
كەزىندە بەلگىلى جۋرناليست, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ەربول شايمەردەنوۆ بىزگە ءوزى باسقارعان ءتىل ساياساتى ماسەلەلەرىمەن اينالىساتىن ۆەدومستۆونى مادەنيەت مينيسترلىگىنەن الىپ, ءبىلىم مينيسترلىگىنە بەرمەيىنشە, قازاق ءتىلىنىڭ قولدانىس اياسىن كەڭەيتۋ قيىنعا سوعاتىنىن ايتقان ەدى. ارادا ون شاقتى جىل وتكەندە مارقۇم ەربول اعانىڭ كەيىنگىلەرگە قالدىرعان وسيەتىندەي بولعان سول ويى ىسكە اسىپ, كەۋدەمىزدەگى انا ءتىلىمىزدىڭ كەلەشەگىنە دەگەن ءۇمىت وتى مازداي ءتۇستى.
15 قاراشا, 2021
«كۇمىس كەزدىك سۇيكىمدى» دەگەندەي, كوپتەن بەرى قوعامدا قىزۋ پىكىرتالاسقا نەگىز بولعان Pfizer ۆاكتسيناسىنىڭ العاشقى لەگى ەلىمىزگە جەتكىزىلدى. Pfizer ۆاكتسيناسىنىڭ 46 800 دوزاسى الماتى قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان قويماسىنا ورنالاستىرىلدى. بۇل پارتيا الىپ شاھاردىڭ بارلىق ەمحانالىق ۇيىمىنا بولىنبەك.
12 قاراشا, 2021
اتام قازاقتا ەجەلدەن بەرى ايتىلىپ كەلە جاتقان «ەلگە ەل قوسىلسا – قۇت» دەگەن ءسوز بار. بۇل ۇعىمنىڭ استارىندا الۋان-الۋان سىر جاتقانىن بىلە بەرمەيمىز. ياكي ەلگە ەل قوسىلسا قۇت بولاتىندىعىنا ءبىرىنشى سەبەپ, «تەرەڭ باتىرادى, كوپ قورقىتادى» دەپ بۇرىنعى اتالارىمىز ايتقانداي, اۋەلى حالىقتىڭ سانى كوبەيدى دە, ەتنوس رەتىندە جاڭارعان بۇقارانىڭ قارىم-قۋاتى ارتىپ, ۋاقىت وتە كەلە ساننان ساپاعا كوشەدى. داڭعىل جىراۋ ماحامبەتتىڭ «وتەمىستەن تۋعان ون ەدىك, ونىمىز اتقا مىنگەندە, جەر قايىسقان قول ەدىك...» دەگەنى ءتارىزدى.
10 قاراشا, 2021
مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر مەملەكەتتىك ءتىلدى نەگە بىلمەيدى؟
ۇكىمەت دايىنداپ, پارلامەنتتىڭ قاراۋىنا ۇسىناتىن زاڭ جوبالارى ورىس تىلىندە ازىرلەنەتىندىكتەن, قازاق تىلىندەگى اۋدارما ماتىندەرىنەن شيكىلىكتەر شىعىپ جاتاتىنى جايلى سىندى سول قۇجاتتاردى ءبىرىنشى بولىپ قارايتىن ءماجىلىس دەپۋتاتتارى دا, قوعام وكىلدەرى دە ايتۋداي-اق ايتىپ كەلەدى. الايدا ودان شىققان ناتيجە جوقتىڭ قاسى. سەبەبى زاڭ جوبالارىن دايىنداۋمەن اينالىساتىن مەملەكەتتىك ورگاندارداعى مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ كوبى مەملەكەتتىك تىلگە شورقاق ەكەندىگى جاسىرىن ەمەس.
09 قاراشا, 2021
قوعامدا «جەمقورلىق نەدەن تۋىندايدى؟», «جەمقورلار قايدان شىعادى؟» دەگەن سۇراقتار ءجيى تالقىلانادى. ءبىرى جەمقورلىقتى جوقشىلىق تۋىنداتادى دەسە, ەندى ءبىرى بۇل دەرتتى ىنساپسىزدىقتىڭ اسقىنعان ءتۇرى دەيدى. تۇيەنى تۇگىمەن جۇتىپ جاتقانداردىڭ ءبارى اش-جالاڭاش جۇرمەگەندەرى تۇسىنىكتى جايت. الايدا قولىنا ءسال بيلىك تۇسسە, ەبىن تاۋىپ ەكى اساپ قالۋدى ويلايتىنداردىڭ ارەكەتىن قالاي تۇسىندىرۋگە بولادى؟
08 قاراشا, 2021
قوعامدىق قۇندىلىقتار, ادامدار اراسىنداعى قارىم-قاتىناس تۋرالى ءسوز قوزعالعاندا, بۇرىنعىمەن سالىستىرىپ قاراپ, بۇگىنگىگە كوبىنە كوڭىلتولماۋشىلىق بايقالىپ جاتاتىنى بار. مۇندايدا «زامان وزگەردى مە, الدە ادام وزگەردى مە؟» دەيتىن جاتتاندى ساۋالدىڭ قويىلۋى دا زاڭدىلىققا اينالعانى قاشان؟! قالاي دەگەنمەن دە زاماندى جاسايتىن دا, زاماندا جاسايتىن دا ادام. ال ۋاقىت وتكەن سايىن بۋىن الماسىپ, جاڭا ادامدار, جاڭا كوزقاراستار تۋادى.
04 قاراشا, 2021
«مىڭ ءبىر ءتۇندى وقىدىڭىز با, مىرزا؟..»
وسى ساۋالدى مينيسترلەر مەن اكىمدەرگە قويساق, ءبىرازى: ء«يا, وقىدىم» دەپ جاۋاپ بەرسە, كوبى باسىن شايقاپ, كوزىمەن جەر شۇقىپ قالاتىن سياقتى. سەبەبى ايگىلى ەرتەگىدەگى ءتۇن جامىلا جۇرت تانىماي قالاتىنداي قاراپايىم كيىنىپ, باعدات شاھارىن ارالاپ, حالىقتىڭ شىنايى جاعدايىن, شىن پىكىرىن ءبىلۋدى ءجون كورگەن ھارون راشيد حاليفا سياقتى اندا-ساندا «اسپاننان جەرگە ءتۇسىپ», قاعاز بەتىندەگى جانە ءىس جۇزىندەگى احۋالدى سالىستىرىپ جۇرگەن شەنەۋنىكتەر شامالى-اۋ.
03 قاراشا, 2021
«جەتى جارعىنى» نەگە جوقتاي بەرەمىز؟
حالقىمىز ءۇشىن قادىرلى ۇلت, ءتىل, تاۋەلسىزدىك دەيتىن ءۇش قاسيەتتى ۇعىمنىڭ تۇعىرىن بەكىتىپ, تامىرىن تەرەڭدەتە تۇسەتىن زاڭ دەگەن تۇسىنىك بار. ويتكەنى زاڭ قاي تىلدە سويلەپ, كىمنىڭ جوعىن جوقتاسا, تۇبىندە سول ۇلتقا قىزمەت ەتەدى. ال تاۋەلسىز مەملەكەتتە زاڭمەن بەكىتىلگەن ءاربىر نورما سول ۇلتتىڭ كادەسىنە جاراۋى قاجەت. ءبىر قاراعاندا, جالپاق جۇرتقا تۇسىنىكتى قاراپايىم اكسيوما...
02 قاراشا, 2021
زاۋ كوككە موينىن سوزعان ءزاۋلىم ۇيلەرگە كوز سالعاندا سان الۋان كۇيدى كەشەسىز. ءبىزدىڭ بالالىعىمىز وتكەن باكەنە بويلى بەس قاباتتى سۇر ۇيلەردى ءسۇرىپ وتكەندەي, جاداعاي ءومىردى جارىپ شىققانداي, جاڭا زاماننىڭ بەلگىسىندەي اسقاق تا ءساندى ۇيلەرگە قاراپ تۇرىپ, كەۋدەڭدى قۋانىش كەرنەسە, كەيدە كوپ تەرەزەلەردەن كەزەكتەسە جانىپ-ءوشىپ جاتقان شامدارعا قاراپ, ادامداردىڭ قيلى تاعدىرى جايلى ويعا باتاسىز.
01 قاراشا, 2021
تاڭبالاۋ جانە بيزنەستەگى بايبالام
سىرتتان تاسىعانىمىز, ءوزىمىز وندىرگەنىمىز بار, سورەلەردەگى تاۋارلاردى تۇگەلدەي تاڭبالاۋ قانشالىقتى قيسىندى؟ وسى ماسەلە قوزعالسا بولعانى, وندىرۋشىلەر نەگە بايبالام سالىپ شىعا كەلەدى؟ شىندىعىندا تاۋارلاردى تاڭبالاۋ باعالاردىڭ قىمباتتاپ, ءونىمنىڭ ازايۋىنا الىپ كەلۋى مۇمكىن بە؟
28 قازان, 2021
شەنەۋنىكتەر «گيگانتومانيادان» قاشان ايىعادى؟
بۇدان بىرەر جىل بۇرىن جولىمىز ءتۇسىپ, ريم قالاسىندا بولعانىمىزدا يتاليالىقتاردىڭ ۇنەمشىلدىگىنە قايران قالعانبىز. ماسەلەن, جىلىنا جەر-جاھاننان ميلليونداعان تۋريست كەلەتىن كونە دە عاجايىپ قالانىڭ ەرتەدە كەسپەتاس توسەلگەن الاڭدارىنىڭ ۋاقىت وتە كەلە ءسال عانا ءسانى تايعان تۇستارىن ءبىز سياقتى, «قوناقتاردان ۇيات بولادى» دەپ اۋىستىرا بەرمەيدى ەكەن.
27 قازان, 2021
تاۋەلسىزدىكتى ەندى العان العاشقى جىلدارداعى ساياسي الەۋمەتتىك احۋالدى جاس بۋىن جاقسى بىلمەيدى. جالپى كەز كەلگەن ادام نە نارسەگە بولسىن بىرجاقتى ۇكىم ايتپاعانى دۇرىس. بىراق سول كەزدەگى جاعداي تۋرالى بۇگىنگى اعا بۋىن, زيالى قاۋىم الدەبىر سۇمدىقتاردى ابايسىزدا وزدەرى ايتىپ قالعاندا نە دەرىڭدى بىلمەي قالاسىڭ.
26 قازان, 2021
وتكەن اپتادا ماجىلىستە قىلمىستىق كودەكسكە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى زاڭ جوباسى ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلداندى. قۇجاتقا سايكەس, ءولىم جازاسىنا قاتىستى بىرقاتار باپ الىنىپ تاستالماق. بۇل – گۋمانيزمگە جول اشاتىن ماڭىزدى قادام ەكەنى ءسوزسىز.
22 قازان, 2021
سىنا قاققاندار سوتتا جەڭىلىپ قالدى
جاقىندا نۇر-سۇلتان قالاسىندا جانات مالگەلدينوۆ ەسىمدى ادۆوكات ەلوردانىڭ ەڭ كورىكتى جەرى بوتانيكالىق ساياباقتى بويلاي سالىنعان تۇركىستان كوشەسىنەن تۇرعىن ءۇي تۇرعىزباق بولعان كومپانيانى سوتتىڭ ءبىرىنشى ساتىسىندا جەڭىپ شىقتى. وسى جاڭالىقتى ادۆوكاتتىڭ ءوز اۋزىنان ەستىگىندە باسىندا تاڭدانىپ قالدىق. ارينە, بۇل تاڭدانىسىمىزدىڭ دا سەبەبى جوق ەمەس ەدى.
20 قازان, 2021
جۋىقتا جولىمىز ءتۇسىپ ەلوردانىڭ ەسكى بولىگىندەگى «ساپارجاي» اۆتوبەكەتى ماڭىندا ورنالاسقان «قايىرىمدىلىق» ورتالىعىنا باردىق. كىرەبەرىستەگى قورشاۋ – كەڭسەنىڭ قاسىندا ءبىر توپ ادام تۇر. دەنى – جاستار. ولار ورتاعا تاستالعان تىلدەي قاعازداردى ءبىر-بىردەن سۋىرىپ اكەتىپ جاتىر. بۇل قاعاز-تىزىمدە قالادا تۇراتىن جەتىم-جەسىر نەمەسە جوقشىلىققا تاپ بولعان كەدەي وتباسىلاردىڭ مەكەنجايى جازىلىپ, ولارعا نەندەي كومەك قاجەتتىلىگى كورسەتىلىپتى. مۇندا جينالعان قايىرىمدى ازاماتتار قاعازدا جازىلعان ءتىزىم ىشىنەن قولايلىسىن تاڭداپ الىپ, شاماسى كەلەتىن ىستەرگە تەگىن كومەك جاساۋعا تالپىنىپ جاتقانىنا كۋا بولدىق.
19 قازان, 2021