بۇل ماقالا عاسىرلارعا جالعاسقان بوداندىق بۇعاۋىن ءۇزىپ, وركەنيەتتى الەمنىڭ قاتارىنا قوسىلعان قازىنالى قازاق ەلىنىڭ تارلان تاريحىن تەرەڭ تانۋعا, ۇلت ءۇشىن قۇربان بولعان بابالاردىڭ ەرلىگىن ۇمىتپاي قاستەرلەۋگە, تاۋەلسىزدىكتىڭ قادىر-قاسيەتىن باعالاۋعا, تاتۋلىق پەن كەلىسىمنىڭ بەسىگى بولعان وتانىمىزدى ايالاپ, ەرەن ەڭبەك ارقىلى تاۋەلسىزدىكتى نىعايتۋعا قاجىر-قايرات ارناۋ پارىز ەكەنىن بولاشاق ۇرپاققا امانات ەتۋىمەن عيبراتتى. ويتكەنى ەلباسى تاۋەلسىزدىكتىڭ قانداي قۇرباندىقپەن, ءتوزىم, قايرات, پاراساتتى كۇرەسپەن كەلگەندىگىن بارشامىزدان ارتىق بىلەتىن, نازىك سەزىنگەن, ەڭ الدىمەن ۇيىمداستىرعان – ۇلى وقيعانىڭ باس كۋاگەرى. سول سەبەپتى وتكەنىمىز تۋرالى دەرەكتى تولعاۋ, بولاشاق جايىندا ابىزدىق بولجاۋ سيپاتىنداعى سىرلى جازباسى الماعايىپ داۋىردە بەيبىت جۇزەگە اسقان ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ تاعىلىمدى فيلوسوفياسىن نانىمدى اشا تۇسۋىمەن باعالى.
التايدان اتىراۋعا دەيىنگى كەڭ-بايتاق جەرىمىزدىڭ شەجىرەلى تاريحىنا جۇيرىك ەلباسى بۇل جولى دا تامىرىمىز بەن تانىمىمىزدىڭ ارقاۋى عاسىرلار كەرۋەنىنەن جەلى تارتاتىن تەكتى ەل ەكەنىمىزدى قايىرا ايعاقتاپ «ارعىدا ساق, عۇن بابالارىمىز, بەرىدە قاھارمان تۇرىك اتالارىمىز الاساپىران زاماندارداعى الاقۇيىن داۋىلدارعا توتەپ بەرىپ, ۇلى دالادا ۇلىق ۇلىس قۇردى... ءبىزدىڭ جۇرت – تامىرىن جەتى قات جەر استىنا جىبەرگەن الىپ بايتەرەكتەي ءوزىنىڭ كۇش-قۋاتىن عاسىرلار بويى ۇلى دالا توسىنەن العان بايىرعى حالىق», دەپ تاريحي قۇندىلىقتارعا دەگەن ءىلتيپاتىن بايان ەتتى.
ۇلان-عايىر اتامەكەننىڭ تاۋەلسىزدىگى تۋرالى وي تۇيگەن تۇڭعىش پرەزيدەنت «جالپى ۇزىندىعى 14 مىڭ شاقىرىمدىق ءبىزدىڭ شەكارامىزدىڭ بارلىق بويلىعىنا قاتىستى سىندارلى كەلىسسوزدەر ۇدەرىسىن ۇيىمداستىرۋ وڭاي مىندەت بولعان جوق... سولايشا, بابالار اماناتىن ورىنداۋ ءۇشىن جانە كۇندەردىڭ كۇنىندە ءوز ۇرپاعىمىزدىڭ الدىنان بۇدان دا اۋىر قيىندىقتار شىقپاۋى ءۇشىن تۇيتكىلدەر مەن كەدەرگىلەردىڭ ءبارىن ەڭسەرىپ, قولعا الىنعان ءىستى اقىرىنا دەيىن جەتكىزدىك», دەپ قاستەرلى وتانىمىزدىڭ شەكاراسىن كوزدىڭ قاراشىعىنداي ايالاۋدى ۇرپاققا وسيەت ەتەدى.
وتكەن عاسىرداعى دۇربەلەڭ مەن اشارشىلىقتىڭ ەكى بىردەي تولقىنى, بولشەۆيكتەردىڭ سۇرقيا ساياساتى, اتوم اجداھاسىنىڭ سىناعى, ارال اپاتى سەكىلدى ءتۇرلى زوبالاڭ سالدارىنان بولعان ۇلتتىق دەموگرافيالىق قۇلدىراۋدىڭ قاسىرەتىن كۇيزەلىپ ەسكە العان ەلباسى «كەيدە ويلايمىن: قازاق دەگەن نە دەگەن ءتوزىمدى حالىق؟! كونبەسكە كونىپ, شىداماسقا شىداعان. بولاشاعى بۇلدىر بولعان كۇننىڭ وزىندە ساعىن سىندىرماي, كەلەشەكتەن ءۇمىتىن ۇزبەگەن. قيىندىق اتاۋلىعا قاسقايا قارسى تۇرىپ, ۇزدىكسىز العا جىلجىعان», دەپ قايسار حالقىنىڭ قيىنشىلىق اتاۋلىنى قىڭق ەتپەي جەڭە بىلەتىن نار مىنەزىنە تاڭدانىسى مەن سۇيىنگەنىن بىلدىرەدى.
بوداندىقتىڭ شىرماۋىندا بوركەمىك كۇي كەشكەن كەڭەستىك كەزەڭدى ەلباسى ء«سوتسياليزمنىڭ ارتىقشىلىعىن دا, كەمشىلىگىن دە كوردىك. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, كەڭەس وداعى قۇرامىندا بولعان جەتپىس جىلدىقتىڭ ناتيجەسى ءبىزدىڭ ەلدىڭ پايداسىنا شەشىلگەن جوق», دەپ كەسىمدى قورىتىندى جاسايدى. ويتكەنى ەكونوميكاسى شيكىزاتقا تاڭىلىپ كۇيرەگەن, ەتنوستىق تۇتاستىعى جوق, دەموگرافياسى ءالجۋاز, شەكاراسى اشىق-شاشىق, ەكولوگيالىق اپاتقا ۇشىراپ, الەۋمەتتىك كۇيزەلىسكە دۋشار بولعان تۇيتكىلدى ەلدى كەڭەس وداعىنان مۇرا ەتىپ العانى شىندىق. وداقتاس رەسپۋبليكالاردىڭ ءبىرازىندا ۇلتارالىق قاقتىعىستار ءورشىپ, ءتىپتى ازاماتتىق سوعىس ءورتى تۇتانىپ جاتقان سول كەزدەرى كەيبىر ساياسي ساۋەگەيلەردىڭ «قازاقستان – ورتا ازيانىڭ بالقانى بولادى» دەگەن بولجامىن جاڭىلدىرعان ەلباسى ەگەمەن ەلىمىزدى ەڭسەلى مەملەكەتكە اينالدىردى, ەسىلدىڭ بويىنا ءوز قولتاڭباسىمەن جاڭا استانامىزدى اجارلاندىردى.
ەل تىزگىنىن ەڭ سەنىمدى سەرىگىنە اماناتتاعانىن ايتقان ەلباسىنىڭ ءتاۋ ەتەر تاۋەلسىزدىگىمىزدى نىعايتىپ, ارداقتاپ ايالاۋعا ۇندەگەن ماقالاسى «تاۋەلسىزدىك تە باقىت سياقتى, باعالاعان ادامنىڭ, ايالاعان قوعامنىڭ قولىنا تۇراقتايدى. حالقى تاتۋ, ەكونوميكاسى قۋاتتى, ساياسي جۇيەسى تۇراقتى, مارتەبەسى بيىك, ابىرويى اسقاق قازاقستاننىڭ بولاشاعى كەشەگىدەن كەمەل, بۇگىنگىدەن نۇرلى ەكەندىگىنە كامىل سەنەمىن» دەپ تۇجىرىمدالىپ, ابىزدىق وسيەتپەن اياقتالۋى دا وقىرمانعا وي سالادى.