قوعام • 21 قىركۇيەك، 2022

ەۋروپا ەلدەرىنەن ەرەكشەلىگىمىز ەسكەرىلسە...

1337 رەت كورسەتىلدى

قازاق ەلى دۇنيە جۇزىندەگى توعىزىنشى تەرريتوريانى ەنشىلەپ وتىر. ۇشقان قۇس­تىڭ قاناتى تالاتىن كەڭ-بايتاق جەرى­مىزگە فرانتسيا، گەرمانيا، ۇلىبريتانيا، يسپانيا، اۋستريا، نيدەرلاند، جا­پونيا ەلدەرى بىرگە سىيىپ كەتەدى ەكەن. بۇل – قازاقستاننىڭ ەۋروپا مەملەكەتتەرى­نەن باستى ەرەكشەلىگى. الايدا وسى ما­ڭىزدى ەرەكشەلىك ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكو­نو­ميكالىق دامۋ باعدارلارىن ايقىن­داۋ كەزىندە كەيدە جەتە ەسكەرىلمەي، ەۋروپا­لىق ستاندارتتاردى ءجوندى-ءجونسىز تىقپا­لاۋدىڭ اياعى وكىنىشتى سالدارلارعا اكەلىپ سوعىپ جاتادى.

ماسەلەن، بۇرىن ءاربىر شاعىن اۋىلدىڭ وزىندە مەديتسينالىق پۋنكت جۇمىس ىستەپ، ناۋقاسقا شالدىققان ادامدارعا العاش­قى مەديتسينالىق-سانيتارلىق قىزمەتتى كور­سە­تۋشى ەدى. وكىنىشكە قاراي، ۇكىمەت «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارى جەلىسىنىڭ مەملەكەتتىك ءنورماتيۆىن بەكىتۋ تۋرالى» 2009 جىلعى 9 ساۋىردەگى №494 قاۋلىسىمەن اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردەگى دەنساۋلىق ۇيىمدا­رىن «وڭتايلاندىرۋدى» ءجون دەپ شەشكەن. ءسوي­تىپ تۇرعىندارىنىڭ سانى 800 ادامعا جەتپەيتىن شاعىن اۋىلدارداعى مەديتسينالىق پۋنكتتەردىڭ ءبىرسىپىراسى جابىلدى. ال ءبىرازىندا قىزمەت ىستەپ تۇرعان فەلدشەر­لىك-اكۋشەرلىك پۋنكتتەر قىزمەتكەرلەرى­نىڭ سانى قىسقارتىلىپ، مەديتسينالىق پۋنكت­تەرگە اينالدىرىلدى. حالقىنىڭ سانى 2 مىڭ ادامعا جەتپەيتىن اۋىلدارداعى دارى­گەرلىك امبۋلاتوريالاردىڭ شتاتى دا «قاي­شىعا ءىلىنىپ»، فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكتتەر بولىپ قايتا قۇرىلدى. سونداي-اق تۇرعىندارىنىڭ سانى 10 مىڭ ادام­عا جەتپەيتىن اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردەگى اۋرۋحانالاردىڭ دارىگەرلەرى دە قىسقارتۋعا ۇشىراپ، مۇنداي دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىم­دارى دارىگەرلىك امبۋلاتوريالار رە­تىن­دە قالدىرىلدى. وسىنداي ەۋروپالىق ستان­دارتتارعا ساي «وڭتايلاندىرۋ» حالىق دەن­ساۋلىعىنا تەرىس اسەرىن تيگىزگەنى انىق. اسى­رەسە قىسى قاتال سولتۇستىك وڭىرلەردە قاتتى بوراندى كۇندەرى جولدار جابىلىپ، «جەدەل جاردەم» كولىكتەرى وتە الماي قالاتىندىقتان، دارىگەرى جوق اۋىلدارداعى تالاي ناۋقاس دەر كەزىندە ءتيىستى مەديتسينالىق كومەكتى الا الماي قينالىپ، دەنساۋلىق جاعدايىن ناشارلاتىپ العانى، ال قايسىبىرى ءجانتاسىلىم بولعانى جاسىرىن ەمەس.

بۇدان ءتورت جىلداي بۇرىن قاراعاندى وبلىسىنىڭ شالعايىنداعى شەت اۋدانىنىڭ اقجال كەنتىنە جولىمىز تۇسكەن ەدى. سوندا جەرگىلىكتى تۇرعىندار 4 مىڭ ادام تۇرىپ جات­قان كەنتتەگى اۋرۋحانا قىسقارتىلىپ، دارى­گەرلىك امبۋلاتورياعا اينالدىرىلعانىنا ۇلكەن رەنىش بىلدىرگەن. سەبەبى ولار ابدەن توزىعى جەتكەن جالعىز «جەدەل جاردەم» كولىگىمەن ماشاقات شەگىپ، اۋدان ورتالىعى مەن بالقاش قالاسىنداعى اۋرۋحانالارعا بارىپ ەمدەلۋگە ءماجبۇر بولىپ ءجۇر ەكەن. ولار جابىلىپ قالعان اۋرۋحانانى قايتادان اشۋ­عا، تىم بولماسا ناۋقاستاردى تاسىمالداۋعا ىڭعايلى زاماناۋي رەانيموبيل بولۋگە كومەكتەسۋىمىزدى سۇراعان. اقجالدىقتاردىڭ وسى مۇقتاجدىعىن كەيىن سول كەزدەگى وبلىس اكىمى ەرلان قوشانوۆقا جەتكىزگەنبىز. ول اقجال كەنتىندەگى دارىگەرلىك امبۋلاتوريانى رەانيموبيلمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىن بىردەن شەشىپ بەرگەن-ءدى. ال بۇرىنعى اۋرۋحانانى قالپىنا كەلتىرۋ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ قۇزىرەتىندە ەدى.

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «ادىلەتتى مەملەكەت. ءبىرتۇتاس ۇلت. بەرەكەلى قوعام» جولداۋىندا: «مەديتسي­نالىق ينفراقۇرىلىمدى كەشەندى تۇردە جاقسارتۋعا باسا نازار اۋدارۋ كەرەك... مەن كەلەسى جىلدان باستاپ ۇلتتىق جوبانى جۇ­زەگە اسىرۋدى تاپسىردىم. بۇل قۇجات، ەڭ الدى­مەن، اۋىل تۇرعىندارىنىڭ سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرۋعا ارنالعان.

بۇگىندە ەلىمىزدەگى 650 ەلدى مەكەندە ەمدەۋ مەكەمەسى جوق. الداعى ەكى جىلدا بۇل اۋىلداردا مەديتسينالىق جانە فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك بولىمشەلەر سالىنىپ، قاجەتتى قۇرال-جابدىقپەن تولىق قامتاماسىز ەتىلەدى. وسىلايشا، مەملەكەت ءبىر ميلليوننان استام ادامنىڭ العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك الۋىنا مۇمكىندىك جاسايدى»، دەدى. پرەزيدەنت ايتقان 650 اۋىلدىق ەلدى مەكەن­نىڭ العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك كورسەتەتىن مەكەمەسىز قالعانى – ۇكى­مەت­تىڭ جوعارىدا اتالعان قاۋلىسىنىڭ سالدارى. ونى دايىنداعان دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ شەنەۋنىكتەرى – «اسفالتتا وسكەن» ءھام ەۋروپادا ءبىلىم العان ماماندار بولار. ولاردى مينيسترلىككە جاۋاپتى قىزمەتكە تاعايىنداماس بۇرىن اۋىلدىق جەرلەردەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنا جۇمىسقا جىبەرىپ، ناقتى ءومىر شىندىعىن كورسەتىپ الۋ كەرەك ەدى، ارينە...

سوڭعى جاڭالىقتار

UNESCO احمەت بايتۇرسىن ۇلىن القالادى

احمەت بايتۇرسىن ۇلى • كەشە

اقاڭنىڭ «الىپپەسى»

رۋحانيات • كەشە

بۇل – جوسپارلى جوندەۋ

ايماقتار • كەشە

كوفە جانە ادەبيەت 7

ادەبيەت • كەشە

اڭىزعا اينالعان اۋلەت

قازاقستان • كەشە

بالالارعا بازارلىق

قوعام • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار