Taza.kz

# تاريح

تاريح • 31 ناۋرىز, 2026

اباي مۇراسى مەن «قىز جىبەك» وپەراسى: قازاقستان يۋنەسكو تىزىمىنە قانداي جاڭا نوميناتسيالاردى جولدادى؟

ۇكىمەت يۋنەسكو جانە يسەسكو اياسىندا مادەني مۇرانى ساقتاۋ جانە ىلگەرىلەتۋدىڭ 2026-2028 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوسپارىن بەكىتتى. ونىڭ جەكە ءبولىمى «الەم جادى» باعدارلاماسى شەڭبەرىندەگى دەرەكتى مۇراعا ارنالعان. يۋنەسكو تىزىمىنە قانداي نىساندار ەنگىزىلگەنى جانە قازاقستاننان قانداي نوميناتسيالار جىبەرىلگەنى تۋرالى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحاناسىنىڭ ديرەكتورى كۇمىس سەيىتوۆا ايتىپ بەردى, دەپ جازادى Egemen.kz.

تاريح • 21 ناۋرىز, 2026

ءجۇز جىل بۇرىنعى جىر

وسىدان تۋرا 100 جىل بۇرىن, «ەڭبەكشى قازاق» گازەتىنىڭ 1926 جىلى 22 ناۋرىزداعى سانىندا بەيىمبەتتىڭ «ناۋرىز كۇنى» دەگەن ولەڭى جاريالاندى. ءدال وسى جىلدان بەرى ناۋرىز مەرەكەسى «ەسكىلىكتىڭ قالدىعى» سانالىپ, ونى تويلاۋعا تىيىم سالىندى. 1988 جىلدان باستاپ ناۋرىز قايتادان تويلانا باستادى. وسىعان بايلانىستى «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنىڭ 1989 جىلعى 22 ناۋرىزداعى №68 سانىندا بەيىمبەتتىڭ «ناۋرىز كۇنى» ولەڭى قايتا باسىلدى.

تاريح • 14 ناۋرىز, 2026

«قازاقستاندى» كىمدەر قارجىلاندىردى؟

1911 جىلعى 16 ناۋرىزدا قازاقتىڭ العاشقى باسىلىمدارىنىڭ ءبىرى «قازاقستان» گازەتى وقىرمانعا جول تارتتى. بيىل گازەتتىڭ جارىققا شىققانىنا 115 جىل تولادى. باسىلىمدا قازاق, ورىس جانە تاتار تىلدەرىندەگى ماقالالار جاريالاندى. گازەتتىڭ ورىسشا نۇسقاسىنا ەلەۋسىن بۇيرين, ال قازاقشا نۇسقاسىنا عۇمار قاراش جاۋاپتى بولدى.

تاريح • 11 ناۋرىز, 2026

ۇلت كوسەمى ۇرپاعىنىڭ بەيمالىم سۋرەتتەرى

قازاقستان رەسپۋبليكاسى ورتالىق مەملەكەتتىك كينو-فوتوقۇجاتتار مەن دىبىس جازبالارى ءارحيۆى – ەلىمىزدەگى اۋديوۆيزۋالدى قۇجاتتاردى ساقتاۋعا ماماندانعان بىرەگەي مەكەمە. ارحيۆ قورىندا ەل تاريحىنىڭ ماڭىزدى كەزەڭدەرىن قامتيتىن 100 مىڭنان استام فوتوسۋرەت, كينوقۇجات پەن دىبىس جازباسى جيناقتالعان.

تاريح • 07 ناۋرىز, 2026

قازاق ايەلدەرىنىڭ شەجىرەسى

بيىل قىز-كەلىنشەكتەرگە ارنالعان العاشقى قازاق باسىلىمى «ايەل تەڭدىگى» جۋرنالىنىڭ جارىق كورگەنىنە 100 جىل تولدى. جۋرنالدىڭ العاشقى سانى 1926 جىلعى قاڭتار ايىندا سول كەزدەگى استانا – قىزىلوردا قالاسىندا باسىلدى.

تاريح • 05 ناۋرىز, 2026

«سۋساعاننىڭ تۇسىنە سۋ كىرەدى»: ءاليحان بوكەيحانوۆ قازاق قوعامىنىڭ ساياسي بەينەسىن قالاي سيپاتتادى؟

بۇگىن قازاق حالقىنىڭ كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, عالىم, پۋبليتسيست, ۇلت ازاتتىعى جولىنداعى كۇرەستىڭ كوشباسشىسى ءاليحان بوكەيحانوۆتىڭ تۋعانىنا 160 جىل تولىپ وتىر. حح عاسىردىڭ باسىنداعى قازاق حالقى ءۇشىن كۇردەلى ءارى شەشۋشى كەزەڭدە ەلدىڭ ەرتەڭى ءۇشىن كۇرەسكەن تۇلعا ءوز ەڭبەكتەرىندە حالىقتىڭ ساياسي قۇقىقتارى, جەر ماسەلەسى, ۇلتتىق تەڭدىك تۋرالى باتىل پىكىرلەر ايتتى. ماقالالارىندا پاتشالىق بيلىكتىڭ وتارشىل ساياساتىن سىناپ, قازاق حالقىنىڭ مۇددەسىن قورعادى. بوكەيحانوۆتىڭ قازاق قوعامىنىڭ ساياسي جاعدايىن اشىپ كورسەتەتىن ماڭىزدى پۋبليتسيستيكالىق ەڭبەگىنىڭ ءبىرى − «قازاق» گازەتىنىڭ 1913 جىلعى 30 قاراشاداعى سانىندا جاريالانعان «سۋساعاننىڭ تۇسىنە سۋ كىرەدى» ماقالاسى.

تاريح • 04 ناۋرىز, 2026

دۋماعا سايلانعان دەپۋتاتتار

1905 جىلى رەسەيدە باستالعان ساياسي سەرپىلىس جاڭا باستامالارعا جول اشتى. مۇسىلمان قايراتكەرلەرى سونى وزگەرىستى ءوز پايداسىنا جاراتۋعا تىرىسىپ, 1906 جىلى ءبىر جىل ىشىندە ەكى رەت مۇسىلماندار سەزىن وتكىزدى. بيىل وسى سەزدەردىڭ وتكەنىنە 120 جىل تولىپ وتىر.

تاريح • 28 اقپان, 2026

زيالىلىق زاڭعارى

ءار ءداۋىردىڭ, ءتىپتى ءار جىلدىڭ توپ جارعاندارى بولادى. ولاردىڭ اتقارعان ءىسى, ونەگەسى ولشەۋسىز. تىرشىلىگىندە بيىكتىگىمەن, كەمەلدىگىمەن كورىنەدى. الدىڭعى تولقىن ماقتان ەتسە, تۇستاستارى تۇعىرىنىڭ مىقتىلىعىنا سۇيسىنەدى. كەيىنگى تولقىن ۇلگى ەتسە, جاستار ۇقساپ باعۋعا تالپىنادى. بولمىسى ءبۇتىن جاراتىلعان ازاماتتىڭ بويىندا مۇنداي قۇبىلىس ءبىلىم مەن بىلىك ۇشتاسقاندا, شىن دارىن جان-جاقتى ىسىمەن تولىسىپ تانىلعاندا شوق جۇلدىزداي جارقىراپ شىعادى.

تاريح • 27 اقپان, 2026

«ستالينگە حاتتىڭ» ساباعى

1989 جىل. الماتىداعى جاستار تەاترىندا شەرحان مۇرتازانىڭ «ستالينگە حات» دراماسى قويىلادى. رەجيسسەرى – ­­رايىمبەك سەيىتمەتوۆ. زامانا زوبالاڭىن ساحنادان كورەمىز دە­گەن حا­لىق­تىڭ ىنتا-ىقىلاسىندا شەك بولعان جوق. انشلاگ. سودان جۇرت نازارى اۋعان سپەكتاكلدى رەسپۋبليكا باسشى­لى­عى­نا كور­سەتۋ جونىندە يدەيا تۋادى. اقىرى تەاترعا ورتالىق كومي­تەت­تىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى گەننادي كولبين كەلەتىن بولادى...

سوڭعى جاڭالىقتار
فوتو
ياندەكس.مەتريكا