«Smart Zebra»
قازىر بالالاردىڭ بەينەويىندارعا اۋەستىگى اتا-انالاردىڭ نەگىزگى ۋايىمىنا اينالدى. «الەۋمەتتىك جەلى جەتكىنشەكتىڭ مىنەز-قۇلقىنا, تانىم-تۇسىنىگىنە, مەنتالدى ءھام فيزيكالىق ساۋلىعىنا تەرىس اسەر ەتىپ جاتىر», دەپ دابىل قاعادى اكە-شەشە. ۇلكەندەردىڭ ءوزى دە كۇندىز-ءتۇنى «WhatsApp» اقتارىپ, «Instagram» قوپارىپ, ۆيرتۋالدى الەمگە قاشان ءارى قالاي باتىپ كەتكەنىن بايقاماي قالعاندا, بالالاردىڭ تەلەفونعا تاۋەلدىلىگىن توقتاتۋ ءتىپتى قيىن ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. عالامات جەتىستىك رەتىندە جارنامالانىپ جاتقانىمەن, بەينەويىندار تۇگىلى, «YouTube» ارنالارىنداعى مۋلتفيلمدەر دە بالاعا اقىل قوسپايدى, ونىڭ قيالىن بايىتپايدى, سوزدىك قورىن دامىتپايدى, سىني ويلاۋعا باۋلىمايدى.
وسىنى ەسكەرگەن «Smart Zebra» جوباسىنىڭ اۆتورلارى بالدىرعانداردىڭ سمارتفونعا تاۋەلدىلىگىن ازايتۋعا ارنالعان ءموبيلدى قوسىمشا ويلاپ تاپتى. ءيا, گادجەتكە تاۋەلدىلىكتى ءدال سول قۇرىلعى ارقىلى جەڭۋ ءبىرتۇرلى كەرەعارلىق سياقتى كورىنۋى مۇمكىن. بىراق «قاردىڭ باسىن قار الار» دەگەندەي, تەلەفونعا بايلانعان بالانى سمارتفونداعى قىزىقتى ءارى پايدالى كونتەنتپەن باۋراي ءبىلۋ كەرەك. اتالعان قوسىمشا مۋلتفيلمدەر مەن ويىندارعا بالاما رەتىندە ءبىلىم مازمۇنىن ۇسىنادى. ول بالانىڭ سويلەۋ قابىلەتىن دامىتىپ, وي-ءورىسىن كەڭەيتەدى جانە ينتەللەكتۋالدىق دەڭگەيىن ارتتىرادى. قازىرگى ۋاقىتتا بۇل قوسىمشانىڭ يگىلىگىن مىڭنان اسا بالدىرعان كورىپ وتىر.
جوبانىڭ اۆتورى باعلان ايازباەۆ قوسىمشانى اۋەلى بالالارىنا, سودان كەيىن دوستارىنا كورسەتكەن. ستارتاپتىڭ راسىمەن پايدالى ەكەنىن ۇققان سوڭ, ول قوسىمشانى «App Store»-عا جاريالاپ, كوپشىلىككە ۇسىنعان.
«كونتەنتتىڭ بارلىعىن ءوزىمىز ازىرلەدىك. قازىر قورجىنىمىزدا ەكى جىل بويى جيناعان مىڭنان استام اۋديوفايل مەن انيماتسيا بار. كونتەنت مازمۇنىن الدە دە بايىتىپ كەلەمىز. جاقىندا قوسىمشاعا قارجىلىق ساۋات تاقىرىبىن قوستىق, ياعني اقشا قالاي پايدا بولدى, ەرەسەكتەر ونى قايدان الادى, اقشامەن نە ىستەۋگە بولادى دەگەن سۇراقتاردىڭ جاۋابىن بالالارعا قىزىقتى ەتىپ تۇسىندىرەمىز. قازىر قوسىمشادا وسىنداي 10 تاقىرىپ بار. بايقاعانىمىز, بالالارعا ادام دەنەسى مەن دينوزاۆرلار تۋرالى كونتەنت كوبىرەك ۇنايدى. ءبىز اۋەلدەن وتاندىق نارىقتى نازارعا الدىق, سوندىقتان قوسىمشانىڭ تولىقتاي قازاق تىلىندەگى مازمۇنى بار. سۇرانىس مەيلى از بولسىن, مەيلى كوپ بولسىن, قازاقشا كونتەنت مىندەتتى تۇردە بولۋى كەرەك. جاقىندا وزبەكستاندىق بالا ورىس تىلىندەگى بارلىق تاقىرىپتى كورىپ شىققانىن, قازىر قازاق تىلىندەگىسىن كورىپ جۇرگەنىن ايتتى. ونىڭ اناسى بىزگە وزبەك تىلىندەگى نۇسقاسىن جاساۋدى سۇراپ حات جازدى, ال بالاسى قازاق تىلىندەگى سوزدەردى ۇيرەنىپ الىپتى», دەيدى جوبا جەتەكشىسى.
وسىلايشا, ستارتاپ اۆتورلارى قازىرگى گادجەتكە تاۋەلدى ۇرپاقتىڭ بولاشاعىنا بەيجاي قاراماي, ۋاقىت تالابىنا ساي, زاماناۋي ءارى تاربيەلىك ءمانى زور يننوۆاتسيالىق شەشىم ۇسىندى.
«Squares.kz»
وسى كۇنى توي, ترەنينگ, كورمە, ءفوتوتۇسىرىلىم سەكىلدى ءتۇرلى ءىس-شارا ۇيىمداستىرۋعا كەڭ ءارى ىڭعايلى لوكاتسيا تابۋ – وڭاي شارۋا ەمەس. ساعاتتاپ ىزدەيتىن, تەلەفونمەن سان رەت حابارلاساتىن, بوس كۇندى ناقتىلاي الماي, اقىر سوڭىندا كەلىسىمگە كەلە الماي قالاتىن كەز كوپ. وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولىقتىرۋ ماقساتىندا قۇرىلعان «Squares.kz» ستارتاپى – ءدال قازىرگى نارىققا قاجەتتى ءارى سۇرانىسقا يە جوبا.
جوبانىڭ نەگىزىن قالاۋشىلار قاسىم قابىلعالي مەن دانيل ماتسكەۆيچتىڭ ايتۋىنشا, «Squares.kz»-ءتىڭ باستى ەرەكشەلىگى – پلاتفورمانىڭ پايدالانۋشىلارعا وتە ىڭعايلى ءارى تۇسىنىكتى بولۋىندا. قانداي دا ءبىر ءىس-شارا ۇيىمداستىرعىسى كەلگەن ادام وسى جۇيەگە قوناقتار سانىن, مەرەكەنىڭ قانداي فورماتتا وتەتىنىن, باسقا دا ۇسىنىستارىن ەنگىزسە بولعانى, «Squares.kz» دەرەۋ سۇرانىسىڭىزعا قاراي بىرنەشە نۇسقانى الدىڭىزعا جايىپ سالادى. ءارى قارايعى تاڭداۋ جاساپ, برونداۋ, تولەم جاساۋ سەكىلدى ۇدەرىستەر دە وڭايلاتىلعان. بۇرىن مۇنداي ىزدەۋ جۇيەسى بىرنەشە ساعاتقا سوزىلاتىن. ەندى ءبارى ءبىر پلاتفورمادا شوعىرلانعاندىقتان, بۇكىل ۇدەرىس 5–10 مينۋتتان اسپايدى.
جوبانىڭ نەگىزىن قالاۋشى قاسىم قابىلعاليدىڭ ايتۋىنشا, كەز كەلگەن ادام وسى سايتقا كىرىپ, پلاتفورمانىڭ جاڭا نۇسقاسىن قولدانىپ كورە الادى.
«پايدالانۋشى لوكاتسيانى برونداپ, سول جەرگە باردى دەلىك. ەگەر قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىنا كوڭىلى تولماسا, تاپسىرىستان باس تارتىپ, اقشاسىن قايتارا الادى. سونىمەن قاتار كليەنتتەردىڭ پىكىرى دە ەسكەرىلەدى. ماسەلەن, ەڭ العاشقى جاعىمسىز پىكىر جازىلعان كەزدە عيماراتتىڭ رەيتينگى تومەندەيدى. ءسويتىپ, ول مەكەمە ءتىزىمنىڭ ورتاسىنا قاراي قۇلديلايدى. ەكىنشى كەزەڭدە ەڭ سوڭعى ورىنعا جايعاسادى. بۇل جاعداي ءۇشىنشى رەت قايتالانسا, ول ورىن پلاتفورمادان مۇلدەم وشىرىلەدى. وسىلايشا, ءبىزدىڭ قوسىمشادا ۇزدىك لوكاتسيالار عانا ىرىكتەلىپ قالادى. بۇل جۇيەمەن جۇمىس ىستەيتىن ەلىمىزدە بىرەن-cاران عانا باسەكەلەسىمىز بار. ولار – ادەتتە «Olx» نەمەسە «كرىشا.kz» سياقتى حابارلاندىرۋ پلاتفورمالارى. مۇندا كليەنتتەر عيمارات يەسىنە تەلەفون سوعىپ, «WhatsApp» ارقىلى فوتو جىبەرىپ, سوسىن كەزدەسىپ, تولەم جاساپ جاتادى. بىراق بۇل – ەسكىرگەن مودەل», دەيدى قاسىم قابىلعالي.
قازىرگى تاڭدا «Squares.kz» «Astana Hub» پەن «Google for Startups» ۇيىمداستىرعان «Silkway Accelerator» باعدارلاماسىنىڭ ءۇشىنشى لەگىنە قاتىسىپ, ماركەتينگ, قارجى, كليەنتپەن جۇمىس سىندى باعىتتا ءبىلىمىن تەرەڭدەتىپ, جوبانى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرگەن. اتالعان پلاتفورما – نارىقتاعى ولقىلىقتى كورىپ, ناقتى سۇرانىسقا ساي قۇرىلىپ وتىرعان زاماناۋي ءارى ومىرشەڭ جوبا. تەك تابىس تابۋدى ەمەس, قوعامنىڭ سۇرانىسىن وتەۋدى كوزدەيتىن مۇنداي ستارتاپتار ەلىمىزدىڭ تسيفرلىق الەۋەتىن جاڭا بەلەسكە كوتەرەرى انىق.
«Zoob.kz»
قاجەتتى قۇرال-جابدىقتار مەن مەديتسينالىق ماتەريالداردى سەنىمدى كوزدەن, قولايلى باعامەن جىلدام تابۋ – ەلىمىزدەگى ستوماتولوگيالىق كلينيكالاردىڭ باستى قيىندىعىنىڭ ءبىرى. تاۋار تاسىمالدايتىندارعا قوڭىراۋ شالىپ, باعالاردى سالىستىرۋعا, جابدىقتاردىڭ ساپاسىن انىقتاۋعا, كەلىسىمشارتتاردى راسىمدەۋگە ءبىراز ۋاقىت كەتەدى. جاقىندا وسى ماسەلەنى شەشۋ نيەتىمەن «Zoob.kz» ستارتاپى قۇرىلعان ەدى.
جوبانىڭ نەگىزىن قالاۋشى – ءمادي اعاتاەۆ. ول مەديتسينا سالاسىندا 10 جىلدان استام ەڭبەك ەتكەن, 7 جىل بويى ستوماتولوگيا باعىتىندا جۇمىس ىستەگەن. سونىمەن قاتار ستوماتولوگيالىق جابدىقتى جەتكىزەتىن وڭتۇستىككورەيالىق كومپانيادا ءبىراز تاجىريبە جيناعان. وسىلايشا, سالاداعى كەمشىلىكتەردى كوزىمەن كورگەن كاسىپكەر ناقتى قاجەتتىلىككە ساي ءونىم جاساۋدى ماقسات ەتكەن. سونىڭ ناتيجەسىندە «Zoob.kz» جوباسى دۇنيەگە كەلدى.
ء«بىز مەديتسينالىق تاۋارلار نارىعىنىڭ اشىق, قاۋىپسىز ءارى تولىق زاڭدى بولۋىن قالايمىز. سەبەبى نارىقتاعى ونىمدەردىڭ ايتارلىقتاي بولىگى كۇماندى. ءتىپتى كەيبىر جاساندى تاۋارلار ۋاكىلەتتى ورگانداردان قايمىقپاي, اشىق تۇردە ساۋدالانىپ جاتىر. سوندىقتان ءبىز زاڭدى تۇردە تىركەلمەگەن جانە ساپاسىز تاۋارلارمەن جۇمىس ىستەمەيمىز. بولاشاقتا ەل نارىعىن وسىنداي كۇماندى تاۋارلاردان تازارتۋعا باستاماشى بولعىمىز كەلەدى. بارلىق ستوماتولوگيالىق ەمحانا تەك سەرتيفيكاتتالعان ونىمدەردى ساتىپ الۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيمىز, ال ناۋقاستار تەك جوعارى ساپالى ءارى دالەلدەنگەن دارىلەرمەن ەمدەلۋگە ءتيىس. ءبىزدىڭ ميسسيامىز وسى», دەيدى ءمادي اعاتاەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە ستوماتولوگيالىق ەمحانالارعا زات جەتكىزەتىندەر كوپ ەمەس. نارىقتا شامامەن 100–150 كومپانيا بار. بۇل – كۇندەلىكتى تۇتىنۋ نارىعىمەن سالىستىرعاندا وتە از كورسەتكىش. سالا شاعىن بولعانىمەن, سۇرانىس جوعارى. بىراق ەڭ باستى ماسەلە – قاجەتتى زاتتى جىلدام ءارى ءبىر جەردەن ساتىپ الۋ مۇمكىندىگىنىڭ جوقتىعى. ال «Zoob.kz» وسى ماسەلەنى تولىق شەشۋگە ۇمتىلىپ وتىر.
ۋاقىت پەن قارجىنى ۇنەمدەۋدى, ساپا مەن سەنىمدىلىكتى قالايتىن ستوماتولوگتەر ءۇشىن بۇل – تاپتىرماس قۇرال. قازىرگى تاڭدا «Zoob.kz» ەلىمىزدە سۇرانىسقا يە بولىپ كەلەدى. الداعى ۋاقىتتا كومپانيا وزبەكستان مەن قىرعىزستان نارىعىنا شىعۋدى كوزدەپ وتىر.
