پىكىرلەر
دالا دەموكراتياسى مەن دەموگرافياسى
وسىدان ءبىراز جىل بۇرىن دەموگراف عالىم, ساياساتتانۋ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ماقاش تاتىموۆپەن ازاماتتىق نەكەدەن ءوربىپ جاتقان ۇرپاق جايلى اشىق پىكىرتالاسقا ءتۇسىپ, ءبىر توقتامعا كەلە الماي, تارقاسىپ ەدىك.
14 شىلدە, 2017
«مۋلتيككە» ميلليون كوپتىك ەتپەيدى
«بالا تاربيەسىندە ۇساق-تۇيەك بولمايدى» دەگەن قاعيدا بار. بۇل كىشكەنتايلارعا بەرگەن جاقسى تاربيە دە, جاعىمسىز ادەت تە بالا ەسەيگەن سايىن بىرگە ۇلعايا بەرەتىنىن اڭعارتسا كەرەك. ال تەلەونىم مەن ينتەرنەتتى تەل ەمىپ وسكەن بۇگىنگى «بۇزىقتاردىڭ» ءتاربيەسىندە انيماتسيالىق فيلمدەردىڭ ورنى ەرەكشە ەكەندىگى بەلگىلى.
14 شىلدە, 2017
تۇلەكتەردى «تۇرلەندىرگەننەن» نە ۇتامىز؟!
كۇنى كەشە عانا سوڭعى قوڭىراۋى سوعىلعان 2016-2017 وقۋ جىلى بىرقاتار جاڭالىعىمەن قازاقستاندىق ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ دامۋىنداعى ايرىقشا جىل بولعانى انىق. ەڭ الدىمەن, بۇل وقۋ جىلى ورتا مەكتەپتى بىتىرۋشىلەردىڭ اتتەستات الۋ ءۇشىن بۇرىنعىداي مەملەكەتتىك ەمتيحان تاپسىرۋعا كوشىرىلگەن كەزەڭى رەتىندە ەستە قالاتىن بولدى. بۇل ءسوز جوق, دۇرىس قادام. اتالعان جاڭالىق, اسىرەسە, اۋىلدىق مەكتەپتەردىڭ تۇلەكتەرى ءۇشىن ەرەكشە قۋانىشتى بولدى. ولار بيىل ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋ سىناقتارى ورتالىقتارىنا جەتۋ ءۇشىن جولساپار سۇرگىنىن كورگەن جوق. ءسويتىپ, ومىرلەرىنىڭ ەڭ قيىن دا جاۋاپتى كۇندەرىندە اتا-اناسىنىڭ ىستىق ۇياسىنان ەرىكسىز ۇزاپ شىعىپ, جاتاقحانالارعا ۋاقىتشا تۇراقتاۋ ماجبۇرلىگىنەن قۇتىلدى.
13 شىلدە, 2017
تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىنان باستاپ قازاقستان ءوزىنىڭ سىرتقى ساياسي ەرىك-جىگەرىن جاھاندىق قاۋىپسىزدىككە قاتەر توندىرەتىن كۇردەلى ساياسي كيكىلجىڭدەردى رەتتەۋگە جۇمساپ كەلەدى. بۇگىندە ەلىمىزدىڭ بۇل باعىتتاعى اۋقىمدى جۇمىستارىن الەمدىك قوعامداستىق اشىق مويىندايدى.
13 شىلدە, 2017
قازاق ەلى ءوز تاريحىنىڭ سوڭعى ءۇش عاسىرداعى باقىتتى 25 جىلىن دا ارتقا تاستاپ, كەلەسى بەلەسىنە دە اياق باستى. كەيدە وسىندايدا ارعى-بەرگى ەسكە ءتۇسىپ, ءتۇرلى ويلارعا باتاسىڭ. وتكەندى وسكەلەڭ ۇرپاققا ۇنەمى ءبىلدىرىپ, باردىڭ قادىرىن باعالاتىپ وتىرۋ كەرەك-اۋ دەگەن وي تۇيەسىڭ. ايتپەسە, بۇگىندە ءبارىن وڭاي كەلگەندەي كورەتىندەر كوبەيىپ بارا جاتقان سەكىلدى كورىنەدى.
12 شىلدە, 2017
نەسيە الدىڭ, قالتاعا سالدىڭ...
ۇلتتىق بانك مالىمەتى بويىنشا, قازىرگە دەيىن جەكە تۇلعالار مەن ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر اراسىندا جاسالعان نەسيە كەلىسىمىنىڭ سانى رەكوردتىق دەڭگەيگە جەتىپ, 5 383 000 شارت جاسالعان ەكەن.
12 شىلدە, 2017
م.اۋەزوۆ مۋزەي-ۇيىندە الماتى قالالىق قازاق ادەبيەتى مەن ونەر ۋنيۆەرسيتەتى ۇلت رۋحانياتىنىڭ جاناشىرى ءارى جارشىسى اكادەميك راحمانقۇل بەردىبايدىڭ جەتەكشىلىگىمەن ۇزاق جىلدار بويى جۇيەلى قىزمەت جاساعانى بارشامىزعا ءمالىم. سول كەزدەردە ۇلت مادەنيەتى مەن عىلىمىنىڭ مايتالماندارى ءسابيت مۇقانوۆ, عابيت مۇسىرەپوۆ, الكەي مارعۇلان, اقجان ماشاني, ىسمەت كەڭەسباەۆ, ورىنبەك جاۋتىكوۆ, كەمەل اقىشەۆ مازمۇندى لەكتسيالار وقىپ, تىڭدارمانداردىڭ مەيىرىن قاندىرىپ, وي-ءورىسىن كەڭەيتىپ, دۇنيەتانىمىن, كوزقاراسىن, رۋحاني بولمىسىن جەتىلدىرگەن-ءدى.
11 شىلدە, 2017
«ەڭ اۋەلى ءسوز بولدى», دەيدى ءىنجىلدە. اتام قازاق «تاۋ مەن تاستى جەل بۇزار, ادامزاتتى ءسوز بۇزار» دەپ تۇجىرىمدايدى. ياعني, ءسوز – قۇدىرەت. اسقاقتاتىپ وسىرەتىن دە, تۇقىرتىپ وشىرەتىن دە, كوڭىلدەن كوشىرەتىن دە ءسوز. باعزىدان قالىپتاسقان تىلمەن تىرەسىپ, سوزبەن سەمسەرلەسۋ ءتاسىلىن بۇگىنگى الەمدىك وركەنيەت ءداۋىرى «اقپاراتتىق سوعىس» دەگەن اۋقىمى زور ۇعىممەن الماستىردى.
11 شىلدە, 2017
قازاق ەلى ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىنە جان-جاقتى دايىندىق جاساعانىن جۇرتشىلىق جاقسى بىلەدى. ەلباسىنىڭ ءوزى ءاۋ باستان-اق ازىرلىك شارالارىن قاتاڭ قاداعالاۋعا الدى. ال ۇكىمەت كورمەگە دايىندىق ماسەلەسىن كۇن ءتارتىبىنەن تۇسىرگەن جوق.
10 شىلدە, 2017
بيىل قازاقستاننىڭ ديپلوماتيالىق قىزمەتىنىڭ قۇرىلعانىنا 25 جىل تولىپ وتىر. وسى ارالىقتا ەلىمىزدىڭ سىرتقى ساياساتىندا كوپتەگەن اۋقىمدى شارالار جۇزەگە اسىرىلدى. بۇل مىندەتتەردى ورىنداۋدا وتاندىق ديپلوماتيانىڭ ەڭبەگى ايرىقشا.
10 شىلدە, 2017
پاسسيونارلىق رۋحتىڭ پاراساتتى قالاسى
كۇلتەگىن ەسكەرتكىشىندە: «تۇرىك قاعانى وتۇكەن قويناۋىندا وتىرسا, ەلدە مۇڭ جوق. وتۇكەن قويناۋىندا وتىرساڭ, ماڭگى ەلدىگىڭدى ساقتايسىڭ» دەپ, تاسقا جازىپ قالدىرعان ەكەن. ودان بەرىدە دانىشپان ءال-فارابي «پاراساتتى قالانى», اسانقايعى «جيدەلىبايسىندى» اڭسادى. بابالار ارمانداعان وتۇكەن مەن ەرگەنەقون, جەر ءجانناتى جەرۇيىق پەن جيدەلىبايسىن – سونىڭ ءبارى بۇگىندە اقيقاتقا اينالىپ, استانامەن استاسىپ جاتقانداي...
06 شىلدە, 2017
استانا: سۇلۋلىقپەن ۇندەسكەن جىلۋلىق
استاناعا گاز جەتكىزۋ ماسەلەسى كوپتەن بەرى قوزعالىپ كەلەدى. ەلىمىزدىڭ ەنەرگەتيكا ءمينيسترى قانات بوزىمباەۆ وسىدان ءبىراز بۇرىنعى ءبىر شارادا «ۇكىمەت استاناعا كوگىلدىر وتىن جەتكىزۋ ءجونىندە كوپ جىلدان بەرى ۋادە بەرىپ كەلەدى, سول ۋادەسىن قاشان ورىندايدى؟» دەگەن ساۋالعا «استاناعا گازدىڭ قاشان جەتكىزىلەتىندىگىن ءبىر قۇداي عانا بىلەر» دەپ جاۋاپ بەرىپ, ءۇمىتتى كوڭىلدەردىڭ اپتىگىن باسىپ تاستاعان ەدى.
06 شىلدە, 2017
بايقار بولساق, «استانا» دەگەن ءسوز قازاقتا ەجەلدەن بار. مۇنىڭ ءوزى حالقىمىزدىڭ باعزى زامانداردان بەرى ىرگەلى ەل, تەگەۋرىندى بەل بولعاندىعىن ايعاقتاپ كورسەتكەندەي. «تاۋعا دا كەرەك استانا, تاسقا دا كەرەك استانا» دەپ قازاقتىڭ اياۋلى اقىنى تولەگەن ايبەرگەنوۆ جىرلاعانداي, ۇيىسقان ۇلىس, ەنشىلەسكەن ەل بولعان سوڭ استانالى جەرگە, اسقارالى بەلەسكە ەلورداسى دا تىگىلمەي تۇرماسى انىق. بۇل اقيقاتتى قازاق تاريحىنىڭ قاتپارلى شەجىرەسىنەن كورەمىز.
06 شىلدە, 2017
ەكسپو ەلگە نە بەرەدى دەگەن سۇراقتىڭ ءىشىنارا جاۋابىن بەرەتىن كەز كەلگەنى انىق. ماسەلەن, استانا ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىنىڭ اياسىندا قالىڭ كوپشىلىكتى سونشالىقتى قىزىقتىرا قويمايتىن كوپتەگەن سالالىق شارالاردىڭ ءوتىپ جاتقانىن بىرەۋلەر ءبىلسە, بىرەۋلەر بىلە بەرمەيدى.
05 شىلدە, 2017
ەلدىڭ ەسىنەن 1992 جىلدىڭ كۇزىندە الماتىدا وتكەن دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ تۇڭعىش قۇرىلتايى قالاي ۇمىتىلسىن! سول جيىندا العاش رەت 11 قانداسىمىزعا قازاقستان ازاماتتىعى بەرىلىپ, تولقۇجات تاپسىرىلسا, بۇل كۇندە اتاجۇرتىنا 1 ميلليونعا جۋىق قانداسىمىز ورالعان ەكەن. تەك بيىلعى العاشقى توقساندا-اق شەت مەملەكەتتەردەن كوشىپ كەلگەن 2601 وتباسى, 4860 قازاق ازاماتى قونىستاندى.
05 شىلدە, 2017
زەينەت جاسى ما, زەرىگۋدىڭ باسى ما؟
حالىق «بىرەۋ تويىپ سەكىرەدى, بىرەۋ توڭىپ سەكىرەدى» دەپ بەكەر ايتپايدى. ومىردەن كورگەسىن, وي تۇيگەسىن, بار مەن جوقتى بەزبەندەگەن سوڭ اۋىزدان شىققان ءبىر اۋىز تىركەس قاناتتى قاعيداعا اينالىپ كەتەدى.
04 شىلدە, 2017
ەل تىنىشتىعى ەلوردادان باستالادى
جاقىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى مەن ىشكى ىستەر ءمينيسترىن قابىلداپ, وندا 2017 جىلعى بەس ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەلدەگى قىلمىستىق احۋالدىڭ جاعدايى تۋرالى ەسەپ بەرىلدى. بارىمىزگە ءمالىم, نۇرسۇلتان نازارباەۆ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى جۇرگىزىپ وتىرعان شارا- لاردىڭ ناتيجەلەرىنە توقتالىپ, ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى جۇمىستىڭ ساپاسىن جاقسارتا بەرۋ قاجەتتىلىگىن اتاپ ءوتتى.
04 شىلدە, 2017
مىڭ جەردەن تورتكۇل دۇنيەنىڭ وقۋىن تاۋىسسا دا, ازاماتتىق ۇستانىمى بولماسا ادام بالاسى ءبىلىم سالاسىنداعى جيعان-تەرگەنىن حالىقتىڭ قاجەتىنە جاراتۋى قيىن-اق. وسى تۇرعىدان كەلگەندە الاش قايراتكەرى ءاليحان بوكەيحاننان اسىرا ايتۋ مۇمكىن ەمەس: «ۇلتىنا, جۇرتىنا قىزمەت ەتۋ – بىلىمنەن ەمەس, مىنەزدەن». ءبىزدىڭ جۇرتىنا قىزمەت ەتۋدە تەك ءبىلىم ازدىق ەتەدى دەگەندى مەڭزەپ وتىرعانىمىز دا سول.
03 شىلدە, 2017
استانا – ەرەن ەڭبەك پەن ەرىك-جىگەردىڭ ايعاعى
ءسانى مەن سالتاناتى كەلىسكەن ەلوردا اسا قىسقا مەرزىمدە بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ ماڭدايعا باسار ماقتانىشىنا, سۇيىكتى استاناسىنا اينالدى. بۇل – ايتۋعا وڭاي بولعانىمەن, قىرۋار قارجىلىق رەسۋرستى قاجەت ەتەتىن ءارى ۇيىمداستىرۋ, ورىنداۋ, قاداعالاۋ تۇرعىسىنان ءجۇزدەگەن, مىڭداعان ادامداردىڭ ەرىك-جىگەرىنە, قارىم-قابىلەتىنە, ەڭ اقىر اياعى نيەتىنىڭ وڭ-تەرىستىگىنە تاۋەلدى جۇمىستاردى تاباندى تۇردە ەڭسەرۋدىڭ ناتيجەسىندە عانا مۇمكىن بولدى.
03 شىلدە, 2017
ەسكىسىن جاماپ, ەشكىسىن ساۋىپ, قويىن قۇرتتاپ, ايرانىن ۇرتتاپ مالشىلىقپەن, باقتاشىلىقپەن, ۇستالىقپەن, ساياتشىلىقپەن, اڭشىلىقپەن شۇعىلدانعان قاراپايىم قازاقتىڭ ءاربىر اۋىلىندا التىن بالىق ۇيىرىندەي اقىلدى, ارلى اقساقالداردىڭ «سۇيەك سىندىرما, اتا اتاندىرما!» نەمەسە «جەر – انا, ورمان – اتا, سۋ – قان», «اۋا – جان», «جەل – رۋح» دەيتىن اسىل ويلارى مەن ايگىلى ىزگىلىكتى ارەكەتتەرى بولاتىن. مىنە, وسى جاعداي سول ءبىر كوبەلەك قۋعان, قوزى, بۇزاۋ باققان, تەزەك تەرگەن, وتىن-سۋ تاسىعان اۋىل بالالارىنىڭ ادەپتى داعدى-ماشىعىن, تانىم-ءتۇسىنىكتەرىن, كوزقاراسىن, وي-ساناسىن, ءتوزىم-رۋحىن, تۇرمىس-تىرشىلىكتەگى ۇستانىمىن قالىپتاستىرعان ەدى.
30 ماۋسىم, 2017
