پىكىرلەر
«ەڭ اۋەلى ءسوز بولدى», دەيدى ءىنجىلدە. اتام قازاق «تاۋ مەن تاستى جەل بۇزار, ادامزاتتى ءسوز بۇزار» دەپ تۇجىرىمدايدى. ياعني, ءسوز – قۇدىرەت. اسقاقتاتىپ وسىرەتىن دە, تۇقىرتىپ وشىرەتىن دە, كوڭىلدەن كوشىرەتىن دە ءسوز. باعزىدان قالىپتاسقان تىلمەن تىرەسىپ, سوزبەن سەمسەرلەسۋ ءتاسىلىن بۇگىنگى الەمدىك وركەنيەت ءداۋىرى «اقپاراتتىق سوعىس» دەگەن اۋقىمى زور ۇعىممەن الماستىردى.
11 شىلدە, 2017
قازاق ەلى ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىنە جان-جاقتى دايىندىق جاساعانىن جۇرتشىلىق جاقسى بىلەدى. ەلباسىنىڭ ءوزى ءاۋ باستان-اق ازىرلىك شارالارىن قاتاڭ قاداعالاۋعا الدى. ال ۇكىمەت كورمەگە دايىندىق ماسەلەسىن كۇن ءتارتىبىنەن تۇسىرگەن جوق.
10 شىلدە, 2017
بيىل قازاقستاننىڭ ديپلوماتيالىق قىزمەتىنىڭ قۇرىلعانىنا 25 جىل تولىپ وتىر. وسى ارالىقتا ەلىمىزدىڭ سىرتقى ساياساتىندا كوپتەگەن اۋقىمدى شارالار جۇزەگە اسىرىلدى. بۇل مىندەتتەردى ورىنداۋدا وتاندىق ديپلوماتيانىڭ ەڭبەگى ايرىقشا.
10 شىلدە, 2017
پاسسيونارلىق رۋحتىڭ پاراساتتى قالاسى
كۇلتەگىن ەسكەرتكىشىندە: «تۇرىك قاعانى وتۇكەن قويناۋىندا وتىرسا, ەلدە مۇڭ جوق. وتۇكەن قويناۋىندا وتىرساڭ, ماڭگى ەلدىگىڭدى ساقتايسىڭ» دەپ, تاسقا جازىپ قالدىرعان ەكەن. ودان بەرىدە دانىشپان ءال-فارابي «پاراساتتى قالانى», اسانقايعى «جيدەلىبايسىندى» اڭسادى. بابالار ارمانداعان وتۇكەن مەن ەرگەنەقون, جەر ءجانناتى جەرۇيىق پەن جيدەلىبايسىن – سونىڭ ءبارى بۇگىندە اقيقاتقا اينالىپ, استانامەن استاسىپ جاتقانداي...
06 شىلدە, 2017
استانا: سۇلۋلىقپەن ۇندەسكەن جىلۋلىق
استاناعا گاز جەتكىزۋ ماسەلەسى كوپتەن بەرى قوزعالىپ كەلەدى. ەلىمىزدىڭ ەنەرگەتيكا ءمينيسترى قانات بوزىمباەۆ وسىدان ءبىراز بۇرىنعى ءبىر شارادا «ۇكىمەت استاناعا كوگىلدىر وتىن جەتكىزۋ ءجونىندە كوپ جىلدان بەرى ۋادە بەرىپ كەلەدى, سول ۋادەسىن قاشان ورىندايدى؟» دەگەن ساۋالعا «استاناعا گازدىڭ قاشان جەتكىزىلەتىندىگىن ءبىر قۇداي عانا بىلەر» دەپ جاۋاپ بەرىپ, ءۇمىتتى كوڭىلدەردىڭ اپتىگىن باسىپ تاستاعان ەدى.
06 شىلدە, 2017
بايقار بولساق, «استانا» دەگەن ءسوز قازاقتا ەجەلدەن بار. مۇنىڭ ءوزى حالقىمىزدىڭ باعزى زامانداردان بەرى ىرگەلى ەل, تەگەۋرىندى بەل بولعاندىعىن ايعاقتاپ كورسەتكەندەي. «تاۋعا دا كەرەك استانا, تاسقا دا كەرەك استانا» دەپ قازاقتىڭ اياۋلى اقىنى تولەگەن ايبەرگەنوۆ جىرلاعانداي, ۇيىسقان ۇلىس, ەنشىلەسكەن ەل بولعان سوڭ استانالى جەرگە, اسقارالى بەلەسكە ەلورداسى دا تىگىلمەي تۇرماسى انىق. بۇل اقيقاتتى قازاق تاريحىنىڭ قاتپارلى شەجىرەسىنەن كورەمىز.
06 شىلدە, 2017
ەكسپو ەلگە نە بەرەدى دەگەن سۇراقتىڭ ءىشىنارا جاۋابىن بەرەتىن كەز كەلگەنى انىق. ماسەلەن, استانا ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىنىڭ اياسىندا قالىڭ كوپشىلىكتى سونشالىقتى قىزىقتىرا قويمايتىن كوپتەگەن سالالىق شارالاردىڭ ءوتىپ جاتقانىن بىرەۋلەر ءبىلسە, بىرەۋلەر بىلە بەرمەيدى.
05 شىلدە, 2017
ەلدىڭ ەسىنەن 1992 جىلدىڭ كۇزىندە الماتىدا وتكەن دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ تۇڭعىش قۇرىلتايى قالاي ۇمىتىلسىن! سول جيىندا العاش رەت 11 قانداسىمىزعا قازاقستان ازاماتتىعى بەرىلىپ, تولقۇجات تاپسىرىلسا, بۇل كۇندە اتاجۇرتىنا 1 ميلليونعا جۋىق قانداسىمىز ورالعان ەكەن. تەك بيىلعى العاشقى توقساندا-اق شەت مەملەكەتتەردەن كوشىپ كەلگەن 2601 وتباسى, 4860 قازاق ازاماتى قونىستاندى.
05 شىلدە, 2017
زەينەت جاسى ما, زەرىگۋدىڭ باسى ما؟
حالىق «بىرەۋ تويىپ سەكىرەدى, بىرەۋ توڭىپ سەكىرەدى» دەپ بەكەر ايتپايدى. ومىردەن كورگەسىن, وي تۇيگەسىن, بار مەن جوقتى بەزبەندەگەن سوڭ اۋىزدان شىققان ءبىر اۋىز تىركەس قاناتتى قاعيداعا اينالىپ كەتەدى.
04 شىلدە, 2017
ەل تىنىشتىعى ەلوردادان باستالادى
جاقىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى مەن ىشكى ىستەر ءمينيسترىن قابىلداپ, وندا 2017 جىلعى بەس ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەلدەگى قىلمىستىق احۋالدىڭ جاعدايى تۋرالى ەسەپ بەرىلدى. بارىمىزگە ءمالىم, نۇرسۇلتان نازارباەۆ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى جۇرگىزىپ وتىرعان شارا- لاردىڭ ناتيجەلەرىنە توقتالىپ, ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى جۇمىستىڭ ساپاسىن جاقسارتا بەرۋ قاجەتتىلىگىن اتاپ ءوتتى.
04 شىلدە, 2017
مىڭ جەردەن تورتكۇل دۇنيەنىڭ وقۋىن تاۋىسسا دا, ازاماتتىق ۇستانىمى بولماسا ادام بالاسى ءبىلىم سالاسىنداعى جيعان-تەرگەنىن حالىقتىڭ قاجەتىنە جاراتۋى قيىن-اق. وسى تۇرعىدان كەلگەندە الاش قايراتكەرى ءاليحان بوكەيحاننان اسىرا ايتۋ مۇمكىن ەمەس: «ۇلتىنا, جۇرتىنا قىزمەت ەتۋ – بىلىمنەن ەمەس, مىنەزدەن». ءبىزدىڭ جۇرتىنا قىزمەت ەتۋدە تەك ءبىلىم ازدىق ەتەدى دەگەندى مەڭزەپ وتىرعانىمىز دا سول.
03 شىلدە, 2017
استانا – ەرەن ەڭبەك پەن ەرىك-جىگەردىڭ ايعاعى
ءسانى مەن سالتاناتى كەلىسكەن ەلوردا اسا قىسقا مەرزىمدە بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ ماڭدايعا باسار ماقتانىشىنا, سۇيىكتى استاناسىنا اينالدى. بۇل – ايتۋعا وڭاي بولعانىمەن, قىرۋار قارجىلىق رەسۋرستى قاجەت ەتەتىن ءارى ۇيىمداستىرۋ, ورىنداۋ, قاداعالاۋ تۇرعىسىنان ءجۇزدەگەن, مىڭداعان ادامداردىڭ ەرىك-جىگەرىنە, قارىم-قابىلەتىنە, ەڭ اقىر اياعى نيەتىنىڭ وڭ-تەرىستىگىنە تاۋەلدى جۇمىستاردى تاباندى تۇردە ەڭسەرۋدىڭ ناتيجەسىندە عانا مۇمكىن بولدى.
03 شىلدە, 2017
ەسكىسىن جاماپ, ەشكىسىن ساۋىپ, قويىن قۇرتتاپ, ايرانىن ۇرتتاپ مالشىلىقپەن, باقتاشىلىقپەن, ۇستالىقپەن, ساياتشىلىقپەن, اڭشىلىقپەن شۇعىلدانعان قاراپايىم قازاقتىڭ ءاربىر اۋىلىندا التىن بالىق ۇيىرىندەي اقىلدى, ارلى اقساقالداردىڭ «سۇيەك سىندىرما, اتا اتاندىرما!» نەمەسە «جەر – انا, ورمان – اتا, سۋ – قان», «اۋا – جان», «جەل – رۋح» دەيتىن اسىل ويلارى مەن ايگىلى ىزگىلىكتى ارەكەتتەرى بولاتىن. مىنە, وسى جاعداي سول ءبىر كوبەلەك قۋعان, قوزى, بۇزاۋ باققان, تەزەك تەرگەن, وتىن-سۋ تاسىعان اۋىل بالالارىنىڭ ادەپتى داعدى-ماشىعىن, تانىم-ءتۇسىنىكتەرىن, كوزقاراسىن, وي-ساناسىن, ءتوزىم-رۋحىن, تۇرمىس-تىرشىلىكتەگى ۇستانىمىن قالىپتاستىرعان ەدى.
30 ماۋسىم, 2017
تاقتاتاستان مۇناي ءوندىرۋ تابىس كوزىنە اينالا ما؟
وسىدان ءبىراز بۇرىن ارىپتەسىمىز جىلقىباي جاعىپار ۇلى «تاقتاتاس توڭكەرىسىنە تاۋەلدىلىك» اتتى ماقالا جازىپ, اقش-تا وسى ۇدەرىستىڭ شارىقتاۋ شىڭىنا شىققاندىعىن, ءسويتىپ ەندى الەمدە تاقتاتاس توڭكەرىسىنىڭ باستالۋى ابدەن مۇمكىن ەكەندىگىن جەرىنە جەتكىزە جازعان-دى.
30 ماۋسىم, 2017
اباي اتامىز: «قىرقىن مىنسە قىر ارتىلمايتۇعىن وسى ءبىر «قىرت ماقتان» دەگەن ءبىر ماقتان بار, سول نەگە كەرەك, نەگە جارايدى؟ ول ار, ەستى بىلمەيدى, نامىستى بىلمەيدى, كەڭ تولعاۋ, ۇلكەن وي جوق, نە بالۋاندىعى جوق, نە باتىرلىعى جوق, نە ادامدىعى جوق, نە اقىلدىلىعى, ارلىلىعى جوق», دەيدى. راسىندا, وسى كۇنى نە ادامدىعى, نە ارلىلىعى جوق بوس ماقتان قۋعاندار ارامىزدا كوبەيىپ بارا جاتقان جوق پا؟
29 ماۋسىم, 2017
الاش ۇراندى, اعاش كەرەگەلى حالقىمىز ءۇشىن قازاقتىڭ بىرلىگى قاشاننان-اق قاستەرلى ءسوز, قاسيەتتى ۇعىم بولعان. ابىلاي ءباھادۇر حاننىڭ ايگىلى ءۇش ارمانىنىڭ, ءۇش وكىنىشىنىڭ ءبىرى دە وسى بىرلىككە سايادى.
29 ماۋسىم, 2017
كاسىپكە باۋلۋدىڭ كەيبىر ماسەلەلەرى
ەلىمىزدە ەڭبەككە قابىلەتتى ادامدار سانى 9 ميلليون ەكەن, ونىڭ ىشىندە جۇمىسپەن قامتىلعاندار 8,5 ميلليون, 6,3 ميلليون – جالدامالى جۇمىسكەرلەر, 2,2 ميلليون – ءوز بەتىنشە جۇمىسپەن قامتىلعاندار. ال جۇمىسسىزدار 445 مىڭ ادام. ال جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانى جۇمىسقا جارامدى ادامدار سانىنىڭ 67 پايىزىن قۇرايدى, ال بۇل كورسەتكىش ءبىز ۇمتىلىپ جۇرگەن وركەنيەتتى 30 ەلدە ورتاشا العاندا 82 پايىزدى قۇرايدى. ياعني, قازاقستان ءۇشىن حالىقتى شىنايى جۇمىسپەن قامتۋ جايى وزەكتى بولىپ وتىر.
28 ماۋسىم, 2017
ءبىلىم – شامشىراق. الداعى جول اندىزداپ كورىنەدى. سۇرىنبەيسىز, جورتاقتاۋىڭىز, جەلە جورتۋىڭىز, باۋىرىڭىزدى كەڭ جازعان شابىسىڭىز جيعان بىلىمگە بايلانىستى. ءبىلىم – ىرىستىڭ ءتىزگىنى. ىرىستى تال بەسىكتەن جەر بەسىككە دەيىن ىزدەيتىن ۋاقىت تۋدى. ءويتكەنى, بىلگىرگە دىلگىرلىك بار. تەستىلەۋ قورتىندىسى بويىنشا جوعارى وقۋ ورىندارىنا قۇجات تاپسىراتىن تالاپكەردىڭ ومىرلىك ماقسات-مۇراتىن ايقىنداۋى – ەل بولاشاعىنا قوسار ۇلەسىن ايقىنداۋى. سوندىقتان ماماندىق تاڭداۋعا بەيجاي قاراۋعا بولمايدى.
28 ماۋسىم, 2017
بۇگىنگى كۇن ەرتەڭ تاريح بولىپ قالارى ءسوزسىز. ەرتەڭ كەشەگى كۇننىڭ ءىزىن ىزدەيمىز. ونەردە دە ءدال سولاي. ءوتكەن كۇننىڭ ىزدەرىن سول كۇيىندە «قالپىنا كەلتىرۋ» ارقىلى جەكە شىعارمالاردىڭ عانا ەمەس, تۇتاس ءبىر كەزەڭنىڭ تاريحىن مەيلىنشە وبەكتيۆتى ءتۇردە شىنايى سۋرەتتەۋدە, زەرتتەۋدە ارحيۆتىڭ, ونداعى ساقتالعان ماتەريالداردىڭ ماڭىزى وراسان زور.
27 ماۋسىم, 2017
قازاقستان ءوزىنىڭ شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنداعى (شىۇ) 2016-2017 جىلدارداعى كەزەكتى توراعالىعىن ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 9 ماۋسىمىندا استانادا وتكەن مۇشە مەملەكەتتەر باسشىلارى كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا قورىتىندىلادى. ادەتتەگىدەي, ەلىمىز بۇل توراعالىققا ۇلكەن دايىندىقپەن كەلىپ, ۇيىمنىڭ جاڭا ساتىعا كوتەرىلۋىنە, ايماق مەملەكەتتەرى اراسىنداعى ساياسي-ەكونوميكالىق, قاۋىپسىزدىك جانە مادەني-گۋمانيتارلىق سالالارداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا بارىنشا كۇش سالعانى بەلگىلى.
27 ماۋسىم, 2017
