پىكىرلەر
تاقتاتاستان مۇناي ءوندىرۋ تابىس كوزىنە اينالا ما؟
وسىدان ءبىراز بۇرىن ارىپتەسىمىز جىلقىباي جاعىپار ۇلى «تاقتاتاس توڭكەرىسىنە تاۋەلدىلىك» اتتى ماقالا جازىپ, اقش-تا وسى ۇدەرىستىڭ شارىقتاۋ شىڭىنا شىققاندىعىن, ءسويتىپ ەندى الەمدە تاقتاتاس توڭكەرىسىنىڭ باستالۋى ابدەن مۇمكىن ەكەندىگىن جەرىنە جەتكىزە جازعان-دى.
30 ماۋسىم, 2017
اباي اتامىز: «قىرقىن مىنسە قىر ارتىلمايتۇعىن وسى ءبىر «قىرت ماقتان» دەگەن ءبىر ماقتان بار, سول نەگە كەرەك, نەگە جارايدى؟ ول ار, ەستى بىلمەيدى, نامىستى بىلمەيدى, كەڭ تولعاۋ, ۇلكەن وي جوق, نە بالۋاندىعى جوق, نە باتىرلىعى جوق, نە ادامدىعى جوق, نە اقىلدىلىعى, ارلىلىعى جوق», دەيدى. راسىندا, وسى كۇنى نە ادامدىعى, نە ارلىلىعى جوق بوس ماقتان قۋعاندار ارامىزدا كوبەيىپ بارا جاتقان جوق پا؟
29 ماۋسىم, 2017
الاش ۇراندى, اعاش كەرەگەلى حالقىمىز ءۇشىن قازاقتىڭ بىرلىگى قاشاننان-اق قاستەرلى ءسوز, قاسيەتتى ۇعىم بولعان. ابىلاي ءباھادۇر حاننىڭ ايگىلى ءۇش ارمانىنىڭ, ءۇش وكىنىشىنىڭ ءبىرى دە وسى بىرلىككە سايادى.
29 ماۋسىم, 2017
كاسىپكە باۋلۋدىڭ كەيبىر ماسەلەلەرى
ەلىمىزدە ەڭبەككە قابىلەتتى ادامدار سانى 9 ميلليون ەكەن, ونىڭ ىشىندە جۇمىسپەن قامتىلعاندار 8,5 ميلليون, 6,3 ميلليون – جالدامالى جۇمىسكەرلەر, 2,2 ميلليون – ءوز بەتىنشە جۇمىسپەن قامتىلعاندار. ال جۇمىسسىزدار 445 مىڭ ادام. ال جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانى جۇمىسقا جارامدى ادامدار سانىنىڭ 67 پايىزىن قۇرايدى, ال بۇل كورسەتكىش ءبىز ۇمتىلىپ جۇرگەن وركەنيەتتى 30 ەلدە ورتاشا العاندا 82 پايىزدى قۇرايدى. ياعني, قازاقستان ءۇشىن حالىقتى شىنايى جۇمىسپەن قامتۋ جايى وزەكتى بولىپ وتىر.
28 ماۋسىم, 2017
ءبىلىم – شامشىراق. الداعى جول اندىزداپ كورىنەدى. سۇرىنبەيسىز, جورتاقتاۋىڭىز, جەلە جورتۋىڭىز, باۋىرىڭىزدى كەڭ جازعان شابىسىڭىز جيعان بىلىمگە بايلانىستى. ءبىلىم – ىرىستىڭ ءتىزگىنى. ىرىستى تال بەسىكتەن جەر بەسىككە دەيىن ىزدەيتىن ۋاقىت تۋدى. ءويتكەنى, بىلگىرگە دىلگىرلىك بار. تەستىلەۋ قورتىندىسى بويىنشا جوعارى وقۋ ورىندارىنا قۇجات تاپسىراتىن تالاپكەردىڭ ومىرلىك ماقسات-مۇراتىن ايقىنداۋى – ەل بولاشاعىنا قوسار ۇلەسىن ايقىنداۋى. سوندىقتان ماماندىق تاڭداۋعا بەيجاي قاراۋعا بولمايدى.
28 ماۋسىم, 2017
بۇگىنگى كۇن ەرتەڭ تاريح بولىپ قالارى ءسوزسىز. ەرتەڭ كەشەگى كۇننىڭ ءىزىن ىزدەيمىز. ونەردە دە ءدال سولاي. ءوتكەن كۇننىڭ ىزدەرىن سول كۇيىندە «قالپىنا كەلتىرۋ» ارقىلى جەكە شىعارمالاردىڭ عانا ەمەس, تۇتاس ءبىر كەزەڭنىڭ تاريحىن مەيلىنشە وبەكتيۆتى ءتۇردە شىنايى سۋرەتتەۋدە, زەرتتەۋدە ارحيۆتىڭ, ونداعى ساقتالعان ماتەريالداردىڭ ماڭىزى وراسان زور.
27 ماۋسىم, 2017
قازاقستان ءوزىنىڭ شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنداعى (شىۇ) 2016-2017 جىلدارداعى كەزەكتى توراعالىعىن ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 9 ماۋسىمىندا استانادا وتكەن مۇشە مەملەكەتتەر باسشىلارى كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا قورىتىندىلادى. ادەتتەگىدەي, ەلىمىز بۇل توراعالىققا ۇلكەن دايىندىقپەن كەلىپ, ۇيىمنىڭ جاڭا ساتىعا كوتەرىلۋىنە, ايماق مەملەكەتتەرى اراسىنداعى ساياسي-ەكونوميكالىق, قاۋىپسىزدىك جانە مادەني-گۋمانيتارلىق سالالارداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا بارىنشا كۇش سالعانى بەلگىلى.
27 ماۋسىم, 2017
تورىنەن قوناق ۇزىلمەيتىن ۇلكەن ءۇي
كەز كەلگەن قالاداعى كەلىمدى-كەتىمدى جولاۋشىلارعا لايىقتى قىزمەت كورسەتىپ, ادامداردىڭ دەمالۋى مەن ءجۇرىپ-تۇرۋىنا جاعداي جاساۋ – جاۋاپتى مىندەت. الەمنىڭ دامىعان ەلدەرى بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى لوگيستيكالىق كارتا اياسىندا جۇرگىزىپ, قوناق قابىلداۋ مەن قىزمەت كورسەتۋدىڭ دە وزىق ۇلگىلەرىن قالىپتاستىرىپ وتىر. ياعني, ءتۋريزمنىڭ دامۋىنا كۇش, قايرات, قارجى جۇمساۋ ارقىلى ونى ەسەلەپ قايتارىپ الۋ قامىندا كوپتەگەن جۇمىستار جاسالۋدا. قۋانارلىعى, ەلىمىزدەگى لوگيستيكا باعىتىنداعى دامىتۋ جۇمىستارى ءوز دەڭگەيىندە ءجۇرىپ جاتىر.
26 ماۋسىم, 2017
كسرو-نىڭ ءبىر قيىرىنداعى مۋرماننان ەكىنشى قيىرىنداعى ۆلاديۆوستوكقا بەت العان 66 جاستاعى جەلاياق جۇگىرىپ كەلە جاتقان جولىنان بۇرىلىپ, ۇزىناعاشتا ەكى ساعات ايالدادى. تايلى-تاياعىمىز قالماي عاجاپ جاندى كورمەككە اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنە – قازىرگىشە, اۋدان اكىمدىگىنە جينالدىق. ورىس اقساقالى جۇگىرۋدى 20 جىل بۇرىن باستاپتى, كەرەمەتى – ءبىر زاماندا الپىس ەكى تامىرىنا قۇرساۋ سالعان 10 شاقتى اۋرۋىنان قۇلان تازا ايىققان.
26 ماۋسىم, 2017
كلاي-فاي جانرى نەمەسە ادەبيەتتەگى تابيعات اپاتتارى
بىرەر اپتا بۇرىن اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋعا قاتىستى پاريج كەلىسىمىنەن شىعامىن دەگەن ەدى. 2015 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا 194 مەملەكەت قول قويعان پاريج كەلىسىمى – عالامدىق جىلىنۋ پروتسەسىن تەجەۋگە ارنالعان ارەكەتتەر جوسپارى. تاراپتار وزدەرىنە كليماتتىڭ وزگەرۋىنە يكەمدەلۋ, تەحنيكامەن قايتا جاساقتانۋ, اۋاعا زالالدى زاتتاردىڭ شىعارىلۋىن ازايتۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋعا مىندەتتەمەلەر العان بولاتىن. اقش اتالعان كەلىسىمنەن باس تارتىپ وتىر. ءبىر قۋانىشتىسى, شىعامىن دەگەن ساتتە شىعا سالۋعا بولمايدى, بۇل ءراسىم ءتورت جىلعا سوزىلادى ەكەن. وسى جاعداي ەسىمە كلاي-فاي جانرىنداعى ادەبيەتتى ءتۇسىردى.
23 ماۋسىم, 2017
«تويدىڭ بولعانىنان, بولادىسى قىزىق» دەمەكشى, ارقا توسىندەگى ارۋ استانادا جاھاندىق شارا – ەكسپو-2017 كورمەسىنىڭ جالاۋى جەلبىرەگەنىنە, مىنە, ون كۇننىڭ ورمەگى اۋدى. وسى ۋاقىت ىشىندە «ۇلتتىق جوباعا» دەگەن ەگەمەن ەلدىڭ ۇكىلەگەن ءۇمىتى اقتالا ما, بۇكىلالەمدىك جەتىستىكتەر كورمەسىنىڭ قوس عاسىرعا تاقاۋ شەجىرەسىندە وتكەن كورمەلەر كەرۋەنىندە «استانا ەكسپو-2017» حالىقارالىق كورمەسىنىڭ الار ورنى قانداي دارەجەدە بولار ەكەن دەگەن سۇراقتارعا جاۋاپ ىزدەۋىمىز دە زاڭدى.
23 ماۋسىم, 2017
اۆتوبۋستا وزىڭنەن جاسى ۇلكەن ادامعا ۇشىپ تۇرەگەلىپ ورىن بەرۋ ءۇشىن كىسىگە سونشالىق كوپ اقىلدىڭ كەرەگى جوق-اۋ. وتباسىندا ادام قانداي تاربيە السا, كوشەدە, قوعامدىق ورىنداردا مۇنىسى تايعا تاڭبا باسقانداي كورىنىپ تۇرادى ەمەس پە؟ بىراق قاي اتا-انا «اۆتوبۋستا كوزىڭدى تاس جۇمىپ, قۇلاققابىڭدى كيىپ وتىرا بەر» دەپ ۇيدەگى بالاسىنىڭ ساناسىن بوتەن ويمەن لايلايدى دەيسىڭ. سوعان قاراعاندا, ادامنىڭ مادەنيەتتى بولماعى ۇيدەگى العان تاربيەسىنە قوسا, «تىرلىكتە كوپ جاساعاندىقتان كورگەن ءبىر تاماشامىز» دەپ ءماشھۇر ءجۇسىپ كوپەي ۇلى ايتپاقشى, ءار ادامنىڭ ومىردەن دۇرىس ساباق تۇيىندەي بىلۋىنە بايلانىستى بولسا كەرەك-ءتى.
22 ماۋسىم, 2017
حالقىمىزدىڭ ءبىتىم-بولمىسىن بەينەلەيتىن قازىنالى قارا ولەڭدەر توپتاماسىن پاراقتاپ كورىڭىزشى. داڭعايىر دالانىڭ جۋسان يسىمەن اتىرلەنگەن جۇپار اۋاسى داۋىلپاز كوڭىلىڭىزدى اسپانداتىپ, ەرىكسىز شابىتىڭىزدىڭ شوعىن ۇرلەيدى.
22 ماۋسىم, 2017
قازىر قالادا تۇراتىن اعا بۋىن ۇرپاقتىڭ باسىم كوپشىلىگىنىڭ ساناسىنداعى, جالپى جان دۇنيەسىندەگى, ۇعىم-تۇسىنىگىندەگى التىن بەسىك اۋىل بەينەسى بالالىق شاقتىڭ بال داۋرەنىندە قالىپتاسقان عوي. سودان دا بولار, قاشاندا كول كوڭىلدى قازاقى مىنەزدىڭ, استىڭ اسىل-ءدامدىسىن كوپكە ساقتايتىن دارحان پەيىلدىڭ, ايتپاي كەلەتىن قىدىر قوناققا قۋاناتىن مىرزا بەيىلدىڭ نۇر شۋاعىنا مالىنىپ وستىك دەسەك تە بولادى. قاراپ وتىرساق, وسىنداي اق-ادال پەيىل, كوڭىلدىڭ كەڭدىگى قازاقتىڭ قۇتى ەكەن-اۋ.
22 ماۋسىم, 2017
قازاقستان – جاھاندىق ساياسي ۇدەرىستەردىڭ مەينستريمى
قازاقستان وزىق تەحنولوگيالارمەن استاسقان ورتاق كوممۋنيكاتسيالاردى قالىپتاستىرۋ ارقىلى جەر جۇزىنە ءوزىن جارقىن كورسەتكىشتەرىمەن تانىتا ءبىلدى. الەم ءبىزدىڭ بۇگىنگە دەيىنگى جەتىستىكتەرىمىزدى جانە جاھاندىق دامۋ ۇدەرىسىنە قوسقان ۇلەسىمىزدى مويىندايدى.
21 ماۋسىم, 2017
اتامىز قازاق «ەلگە ەل قوسىلسا – قۇت, ەلدەن ەل ايىرىلسا – جۇت» دەپ بەكەر ايتپاعان ەكەن. قازاق ۇلتى وتكەن عاسىرلاردا تالاي جۇتتى باستان كەشىردى. دەموگراف عالىم ماقاش ءتاتىموۆ 1994 جىلى جارىق كورگەن «دەموگرافيالىق كەسكىن» اتتى جازباسىندا: ارقيلى ساياسي-ەكونوميكالىق قىسپاقتىڭ كەسىرىنەن – ولگەنى بار, شەكارادان تىس جەرگە بوسىپ كەتكەنى بار, سوڭعى ءۇش عاسىردا قازاق حالقىنىڭ 6 ملن 600 مىڭ ادامعا كەمىگەنى جايلى دەرەكتى كولدەنەڭ تارتادى.
21 ماۋسىم, 2017
مىنە, ارايلى استانامىزدىڭ ادامزاتتىڭ وزىق ويلى جەتىستىگى مەن الەمنىڭ بەيبىتشىلىك قاقپاسىنا اينالعانىنىڭ ناقتى كۋاسى بولاتىن كۇنگە دە جەتتىك. دۇنيەنىڭ ءار تۇكپىرىنەن استانامىزدى كورۋدى اڭساعان شەتەلدىكتەر اعىلىپ كەلىپ جاتىر. ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسى ەلوردامىزدىڭ ءورىسىن كەڭەيتتى.
20 ماۋسىم, 2017
يۋنەسكو عالىمدارىنىڭ ەسەپتەپ, پايىمداۋىنشا قازاقستاننىڭ جەرى ءتيىمدى پايدالانىلعان جاعدايدا 1 ميلليارد ادامدى اسىراي الادى ەكەن. وسى ءسوزدى اۋىل شارۋاشىلىعىنا نەگىزدەپ ايتار بولساق, وعان جەر جاعدايىنىڭ مۇمكىندىك بەرەتىنى كۇمانسىز. ال جالپى جەر قورىنىڭ ۇلەسىندەگى القاپتاردىڭ 82 پايىزىن نەمەسە 225,5 ميلليون گەكتار جەردى اۋىل شارۋاشىلىعى سەكتورىنداعى ەڭبەككەرلەر يگەرۋدە.
20 ماۋسىم, 2017
«سپورتيگتە» نەڭ بار ەدى, ق ۇلىنىم؟..»
بايقاي بەرمەيمىز, قازىرگى قازاقتار تىم يكەمدەلگىش بولىپ بارادى. سوندا جاقسىلىققا يكەمدەلگىش بولسا جارايدى عوي, بىراق قايداعى ءبىر «ءاسىرە قىزىل – تەز وڭار» دەيتىن دۇنيەلەرگە ەلىكتەگىشتىگىمىزدى, قۇمارلىعىمىزعا نە ايتاسىڭ. وسىنىڭ ءوزى پرەزيدەنت ايتقان ۇلتتىق كودىمىزدى جوعالتا باستاعانىمىزدىڭ كورىنىسى ەمەس پە ەكەن؟
19 ماۋسىم, 2017
ينتەرنەتكە يلىگە بەرۋگە بولمايدى
وتكەن جولى استاناداعى «انا مەن بالا» ورتالىعىندا دارىگەر قارلىعاش تولەۋبايقىزىمەن اڭگىمەلەسىپ قالدىق. سوندا جۇكتىلىك پاتولوگياسى بولىمشەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى اقپارات قولجەتىمدىلىگىنىڭ كەيدە پايداسىمەن قاتار زيان ەكەنىن ايتىپ قالدى.
19 ماۋسىم, 2017