پىكىرلەر .
جۇرت كوڭىلى بيلىككە قايتسە تولادى؟
ۇلى ويشىل اباي اتامىزدىڭ ەلگە بارىنشا تانىمال ء«بىرىڭدى قازاق, ءبىرىڭ دوس, كورمەسەڭ – ءىستىڭ ءبارى بوس» دەگەن وسيەت ءسوزىنىڭ مانىسىنە وي جۇگىرتسەك, ودان ۇلت بولىپ ۇيىسۋدا, حالقىمىزدىڭ مۇددەسى ءۇشىن كۇرەستە دوستىق, تاتۋلىق, بىرلىك اۋاداي قاجەت ەكەندىگى ايقىن كورىنەدى. ال ەلىمىزدىڭ بىرلىك پەن ىنتىماقتى تۋ ەتىپ, العا باسۋى ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە اتقارۋشى بيلىك وزىنە جۇكتەلگەن مىندەتتى ابىرويمەن اتقارۋى ءتيىس.
18 اقپان, 2020
اۋە اپاتى: حالىقتىڭ كوكەيىندە سۇراق كوپ
بۇل كۇندە ۇشاقپەن ۇشۋدى كىم قالامايدى دەيسىز. بارار جەرىڭە تەز جەتكىزەتىن ءارى جايلى دا جىلى, ءساندى ۇشاقتان ارتىق نە بار؟ بىراق ۇشاقتىڭ قاۋىپسىزدىگى سوڭعى كەزدە سەنىمگە سەلكەۋ تۇسىرە باستادى. ەندى وسى ادام ءومىرىن جالمايتىن ۇشاق اپاتتارىن بولدىرماۋ نەمەسە ونىڭ الدىن الۋ مۇمكىن بە دەگەن سۇراق كىمدى بولسا دا مازالايتىنى انىق.
10 قاڭتار, 2020
قايتكەندە جول قاۋىپسىزدىگى جاقسارادى؟
كوشەلەرگە «سەرگەك» بەينە-تىركەۋ كامەرالارى ىلىنگەلى بەرى جۇرگىزۋشىلەر مەن جاياۋ جۇرگىنشىلەردىڭ زاڭدى ساقتاۋعا دەگەن سەرگەكتىكتەرى ويانعانى راس. ويتكەنى ءاربىر ەرەجە بۇزۋ رەتى قالتاداعى قارجىعا تىرەلەدى ەمەس پە. بىراق «سەرگەك» بەينە-تىركەۋ كامەرالارىن جاپپاي قولدانىسقا ەنگىزۋدەگى باستى ماقسات اقشا عانا جيناۋ ەمەس ەدى.
27 قاراشا, 2019
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ حالىققا ارناعان العاشقى جولداۋىندا كوپتەگەن جايدىڭ بەتپەردەسىن اشىپ ايتىپ, جۇرتتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن كوپ ماسەلەنىڭ ءتۇيىنى شەشىلەرىنە ءۇمىت وتىن جاقتى. سونىڭ ءبىرى – قاراسىمەن سان مولايتىپ, بىراق ىسىندە ساپاسى جوق قايسىبىر مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەردى قىسقارتۋ بولدى.
28 قازان, 2019
جاياۋ جۇرگىنشىگە دە جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلەدى
جاياۋ جۇرگىنشى جولاعىندا قانداي دا بولسىن جول-كولىك وقيعاسى ورىن السا, ەڭ الدىمەن كولىك جۇرگىزۋشىسى كىنالى سانالادى. جۇرگىزۋشى شاپشاڭدىقتى اسىرا سىلتەدى, جول ەرەجەسىن ساقتامادى دەگەندەي. ارينە, بۇلاي دەپ اڭگىمە ايتۋدىڭ دا جانى بار. ويتكەنى الدىمەن كولىك جۇرگىزۋشىسىنە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلەدى. الايدا جول-كولىك وقيعاسىنا بىرجاقتى عانا قاراۋ مەن سەبەپ پەن سالداردى جەتە تارازىلاماۋ ناقتى بولعان جاعدايدىڭ اقيقاتىن قانشالىقتى اشادى؟
15 قازان, 2019
ساقشىلار ىسىنە دە ساقتىق كەرەك
الا تاياق جول-پاترۋلدىك پوليتسيا قىزمەتكەرىنىڭ قولىنا قايتا ءتيدى. ال كەزىندە وسى الا تاياقتى قانشاما ايتىس-تارتىسپەن الىپ تاستاعان ەدىك. بۇعان باستى سەبەپ جول-پاترۋلدىك پوليتسيا قىزمەتىنىڭ ساپاسىنا كوڭىل تولماۋشىلىقتان باستالعانى بەلگىلى.
10 قىركۇيەك, 2019
جاقسى بولساڭ – ماقتاۋلى اتىڭ ساقتالار
ءبىز – اتاق-داڭقتىڭ قادىرىن جوعارى باعالايتىن حالىقپىز. بىراق بۇگىندە بايقاپ وتىرساڭىز, ءبىر ەمەس, بىرنەشە اتاعى بار ادامداردى دا ءجيى كەزىكتىرەسىز. سوندايدا قۇدايعا شۇكىر, ەلىمىز اتاعى جەر جارعان ادامعا كەندە ەمەس ەكەن-اۋ دەيسىز. الايدا سولاردىڭ ءبارى اتاعىنا زاتى ساي جاندار ما ەكەن دەگەن دە وي كەلەتىنى راس. ماسەلەن, تولىپ جاتقان «قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى ازاماتى» نەمەسە وبلىستىڭ, اۋداننىڭ قۇرمەتتى ازاماتتارى, قاپتاعان اكادەميك, عىلىم دوكتورلارى, سانسىز وردەن, مەدال يەلەرى دەگەندەي, ايتا بەرسە, جەتىپ ارتىلادى.
01 تامىز, 2019
جول ءجۇرىسى زاڭىمىز بويىنشا مۇگەدەكتەردىڭ كولىك قۇرالىن توقتاتۋعا بەلگىلەنگەن جەرلەردە مۇگەدەك ەمەس ءجۇرگىزۋشىلەردىڭ كولىكتى توقتاتۋى نەمەسە توقتاپ تۇرۋى اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىققا جاتادى. سوعان بايلانىستى جول ءجۇرىسى ەرەجەسىنە قاتىستى وزگەرىستەرگە ساي مۇنداي جاعدايدا 597-باپتىڭ 4-تاراۋىنا سايكەس 10 اەك, ياعني 25 250 تەڭگە ايىپپۇل سالىنادى.
26 شىلدە, 2019
اركىم ءوز قۇقىعىن قورعاي ءبىلۋى ءتيىس
ءار ادامنىڭ ەمدەلۋگە, كەزەكپەن ءۇي الۋعا, ەڭبەك ەتۋگە, وقۋعا, الەۋمەتتىك جەڭىلدىكتەر الۋعا نەمەسە كولىك جۇرگىزۋگە قاتىستى جانە ت.ب. جاعدايلاردا زاڭدى قولدانۋى اسا ماڭىزدى. ال تۇرمىسقا ساي ءتۇرلى تالاپتارمەن قاتار ومىردە ءجيى كەزدەسەتىن قىلمىستىق, اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق بويىنشا اركىمنىڭ ءوز قۇقىن جەتىك ءبىلۋى قورعانۋ قۇقىن ارتتىرا تۇسەدى. بىراق سول زاڭداردى كوپشىلىك ءوز قۇقىعىن قورعاۋ ءۇشىن قانشالىقتى دەڭگەيدە پايدالانىپ ءجۇر؟
11 شىلدە, 2019
Bar ómirin adam quqyǵy úshin kúreske arnaǵan Nelson Mandela: «Eger siz bir adammen ol túsinetin tilde sóılesseńiz, onyń oıymen bólisesiz. Al eger siz onyń tilinde sóılesseńiz, onda júregine jol tabasyz» depti. Bul ómirlik tájirıbeden alynǵan aqıqat. Biraq bul jalǵyz tilge ǵana qatysty oı emes. Onyń máni áldeqaıda tereńde jatqany ómir qaıshylyǵyn kórsetedi. Jáne mundaı jaǵdaıda ár adam jalpyǵa tán tilmen emes, naqty nátıje shyǵar izgilikti ispen júrekke jol salsa eken deıdi.
24 ءساۋىر, 2019
Ulttyq qundylyq – ulttyń tiregi
Iá ulttyq qundylyq – ulttyń tiregi. Sol tirekti arqaý etetin ár urpaqtyń ómir súrgen ýaqytyna qaraı ózine júkteletin tarıhı enshisi bolady. Aǵa urpaq soǵan adal bolýy arqyly keleshek urpaqtyń ómir súrý júgin jeńildetip otyrady. Al qazaq halqynyń ulttyq qundylyqtarynyń ishindegi eń asyly – ata-anany ardaqtaý, úlkendi syılaý, kishige qurmet kórsetip, el dástúrin saqtaý. Tek bul urpaqtan- urpaqqa buzylmaı aýyssa ǵana, sol ulttyń ulttyq qundylyǵy saqtalǵany.
17 ءساۋىر, 2019
Tárbıemen berilgen bilim – ólsheýi joq qazyna
Ataqty oıshyl Ábý Nasyr ál-Farabı «Adamǵa eń birinshi bilim emes, tárbıe kerek. Tárbıesiz berilgen bilim – adamzattyń qas jaýy, ol keleshekte onyń ómirine qaýip ákeledi» degen eken. Bul sózdiń rastyǵyn ómir tájirıbesi talaı márte dáleldegeni belgili. Balaǵa úlgili tárbıe bere alý – qoǵamnyń ózin, eldiń tiregin qalyptastyrý. Bul oraıda bizdiń ata-babalarymyz tárbıeniń orny bólek ekenin jaqsy bilgen. Sonyń ishinde balaǵa ónegeli tártip pen quqyqtyq tárbıe berý – ólsheýi joq qazyna deıdi.
09 ءساۋىر, 2019
Sıngapýr memleketiniń negizin salýshy Lı Kýan Iý bir sózinde «Eger bılik basyndaǵy jemqorlyqty qurtpasa, onymen kúresý esh nátıje bermeıdi» degen eken. Alaıda bılik basyndaǵy jemqorlyqty qansha jerden joıýǵa tyrysqanmen, onyń qurymaıtyndyǵy kórinip-aq tur. Ásirese, bizdiń elde sybaılas jemqorlyqpen kúres isi barynsha qatań ári úzdiksiz júrgizilip kele jatqandaı. Biraq tyıylar emes. Sondaıda «nelikten?» degen suraq týyndaıdy.
04 ءساۋىر, 2019
و́z elimizde óz tilimizdiń kenje qalǵanyn jasyra almaımyz. Eń basty másele – onyń qoldaný aıasy tarylyp ketti. Bul kemshilikti eńserý úshin qazaq tilin jańǵyrtý qajet. Qalaı؟ Mine, bul kimdi bolsa da tyǵyryqqa tirep, oılandyratyn úlken suraq. Biraq onyń sheshimin búgingi tańda memlekettiń ózi usynyp otyr. Bar másele, osyny arqaý etip, zańdy qoldaýǵa qajettilik týǵyzý. Ol úshin ne istegen jón?
12 ناۋرىز, 2019
و́zgeniń namysyn jyrtyp qana qoımaı, jeme-jemge kelgende óz basyn aýyrtpalyqqa baılaıtyn, sonda da ádildikten bas tartpaıtyn adamnyń is-áreketin qalaı túsinýge bolady? Sóıtip bireýdiń ary men ómiri úshin, eldiń bolashaǵyn oılap, bar qıyndyqty ózi kóterýge bel býatyn adamdy kim deımiz? Qazirgi kúni kóp aıtylatyn zıaly degender bul topqa jata ma? Shyn máninde zıaly adam qandaı bolmaq?
07 ناۋرىز, 2019
«Eger siz ǵalym, kvanttyq fızık bolsańyz jáne nemen aınalysyp júrgenińizdi bes jasar balaǵa eki aýyz sózben túsindirip bere almasańyz, onda siz – dúmshesiz», degen eken amerıkalyq áıgili fızık Rıchard Feınman. Árıne, ǵalym adam ǵylymmen nege shuǵyldanyp júrgenin ózi biler, alaıda ol nemen aınalysyp júrgenin kisiligimen kórsete almasa, ne istep júrgenin uqtyra almasy anyq. Sanaýly bolsa da ondaı adamdar úlken ǵalymdyqqa da, zor baılyqqa da, joǵary laýazymǵa da qol jetkizgenimen boıynda kisiligi kem túsip jatsa, bul ómirdegi adam degen atqa laıyqty ne bitirip júrgenin ózi de túsine almaǵany deıdi.
27 اقپان, 2019
Jol erejesinen buryn, saqtyq kerek
Jasyratyny joq, ózimizdiń bir áriptesimiz, Qaraǵandy tas jolynan Astanaǵa kirer tusta keshqurym, ıaǵnı alageýim shaqta kóligimen bir adamdy basyp ketti. Ol jaıaý júrginshi jolaǵymen júgire basqan jandy kórmeı qalǵan. Qansha jerden kinásin moıyndasa da, ol – jaýapker. Sebebi jaıaý júrginshige arnalǵan jolaqta ereje buzdy. Toqtamady. Al toqtar edi, biraq adamdy kórgen joq. Mine, endi mundaı jaǵdaıda kimge kiná artasyz? Jaıaý júrginshi de opat boldy, júrgizýshi de qamalady.
22 اقپان, 2019
Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?
12 اقپان, 2019
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń halyqqa arnaǵan bıylǵy jylǵy Joldaýynyń erekshe mańyzdylyǵyn tek qazaqstandyqtar ǵana emes, sheteldik kóziqaraqty jurtshylyq ta joǵary baǵalap otyr. و́ıtkeni bul Joldaýda eń basty nysana retinde adamnyń tabys pen turmys sapasynyń artýy alǵa qoıyldy. Al halyqtyń ómir súrý deńgeıiniń artýy – memleket damýynyń joǵary kórinisi. Endeshe soǵan oraı Joldaý da «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» dep atalyp otyr. Alaıda endi Joldaýda júktelgen mindetterdiń oryndalýy qaıtkende júzege asyrylmaq? Onyń qandaı joldary bar?
26 قازان, 2018
Tو́relik qyzmetke tو́r qashan beriledi?
Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. و́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.
14 قىركۇيەك, 2018
