قوعام • 15 قازان، 2019

جاياۋ جۇرگىنشىگە دە جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلەدى

380 رەتكورسەتىلدى

جاياۋ جۇرگىنشى جولاعىندا قانداي دا بولسىن جول-كولىك وقيعاسى ورىن السا، ەڭ الدىمەن كولىك جۇرگىزۋشىسى كىنالى سانالادى. جۇرگىزۋشى شاپشاڭدىقتى اسىرا سىلتەدى، جول ەرەجەسىن ساقتامادى دەگەندەي. ارينە، بۇلاي دەپ اڭگىمە ايتۋدىڭ دا جانى بار. ويتكەنى الدىمەن كولىك جۇرگىزۋشىسىنە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلەدى. الايدا جول-كولىك وقيعاسىنا بىرجاقتى عانا قاراۋ مەن سەبەپ پەن سالداردى جەتە تارازىلاماۋ ناقتى بولعان جاعدايدىڭ اقيقاتىن قانشالىقتى اشادى؟

جالپى ستاتيستيكا بويىنشا، ءبىزدىڭ ەلدە ءاربىر ەكىنشى جول-كولىك وقيعاسى جاياۋ جۇرگىنشىنى قاعىپ كەتۋمەن بايلانىستى كورىنەدى. جانە سول زارداپ شەككەن جانداردىڭ كوبى جاياۋ جۇرگىنشى جولاعىندا جول-كولىك وقيعاسىنا ۇشىراعاندار ەكەن. ال ءاربىر سەگىزىنشى جول-كولىك وقيعاسى جاياۋ جۇرگىنشىلەردىڭ كىناسىنەن بولاتىندىعى ويلاندىرماي قويمايدى. ماسەلەن، بىلتىرعى وسى كەزەڭدە جاياۋ جۇرگىنشىلەردىڭ قاتىسۋىمەن 4،5 مىڭنان استام جول-كولىك وقيعاسى تىركەلىپ، 466 ادام قازا تاپقان. وسىنداي جول-كولىك وقيعالارىنىڭ 88%-ى كولىك جۇرگىزۋشىلەرىنىڭ كىناسىنەن بولادى دەيدى ساراپشىلار. ەندەشە نەلىكتەن زاڭمەن بەلگىلەنگەن ارنايى جاياۋ جۇرگىنشىلەر جولاعىنان ءوتۋ بارىسىندا سونشاما ادام جول-كولىك وقيعاسىنا ۇشىرايدى؟ شىنىمەن وسىنىڭ بارىنە تەمىر تۇلپار تىزگىنىن ۇستاعاندار كىنالى مە؟

اللا تاعالا «ساقتانساڭ – ساقتايمىن» دەيدى عوي. بىراق مۇنى جاياۋ جۇرگىنشىلەر استە ەستە ۇستامايتىن سەكىلدى. سەبەبى جاياۋ جۇرگىنشىگە ارنالعان جولاقتان وتەردە جاياۋ جۇرگىنشى كولىك كەلە جاتىر ما، باياۋ ءجۇرىپ كەلە مە نەمەسە تاياپ قالدى ما – وعان ءمان بەرە قويمايدى. ول ءوزىنىڭ اياق ۇشى جاياۋ جۇرگىنشى جولاعىنا ءتيدى مە، سول ساتتە-اق قانداي كولىك بولسا دا، قايتىپ، قالاي كەلە جاتسا دا بىردەن توقتاپ، جول بەرەدى دەپ سەنەدى. ال ونىڭ كەنەتتەن قالت توقتاي الۋى، الماۋى ويلاندىرمايدى. ماسەلەن، الىستان كەلە جاتقان جۇرگىزۋشى جاياۋ جۇرگىنشىلەر جولاعىندا ەشكىم بولماسا، قالىپتى جىلدامدىعىن تومەندەتە قويمايتىندىعى بەلگىلى. ال تاپ وسى ساتتە كەنەتتەن الدى-ارتىنا قاراماستان جاياۋ جۇرگىنشى جولاعىمەن جۇگىرە جونەلگەن ادام ءوتىپ كەتۋدى ويلايدى. مۇنداي كەزدە جۇرگىزۋشى جاياۋ جۇرگىنشىنى بايقاماي دا قالۋى مۇمكىن، ەكىنشىدەن، بايقاسا دا تەجەگىشتى باسىپ ۇلگەرە المايتىندىعى انىق. ءتىپتى تەجەگىشتى سول كەزدە باسقان ءساتتىڭ وزىندە كولىك ءوز ەكپىنىمەن سىرعانايدى ەمەس پە؟! سونىڭ ءوزى-اق كەيدە ادامدى جازىم قىلۋعا جەتىپ جاتىر.

ءتىپتى، كەيدە جاياۋ جۇرگىنشى جولاعىن كولەگەيلەپ ءبىر كولىكتەر جول جيەگىندە قاڭتارىلىپ تۇرادى. ال سول كولىكتىڭ تاساسىنداعى جاياۋ جۇرگىنشىگە ارنالعان جولاقتان جۇرگىنشىنىڭ ءوتىپ بارا جاتقانى كەلىپ قالعان جۇرگىزۋشىگە مۇلدە كورىنبەيدى. سوندايدا جاياۋ جۇرگىنشى ءوزىن عانا ەمەس، قولارباداعى ءسابيىنىڭ دە ءومىرىن قاتەرگە تىگىپ، ساقتىق شارالارىن ەسكەرمەيدى. ونىڭ ساقتانباعانىنا ونى كورمەي قالعان جۇرگىزۋشى كىنالى مە؟ سول سياقتى باعدارشامنىڭ جاسىل كوزى جىپىلىقتاپ، سارى كوزى (قىزىل كوزى جاناردا) جانىپ جاتقاندا جاياۋ جۇرگىنشى جولاعىن الىستان كولدەنەڭ جۇگىرە قيىپ وتەتىندەردى بىلاي قويعاندا، رەتتەلمەيتىن جاياۋ جۇرگىنشىلەر جولاعىنان ءوتۋ ەرەجەسىن مۇلدە ساقتامايتىندارعا كىم كىنالى؟ ال جول ءجۇرىسى ەرەجەسىندە جازىلعانداي، رەتتەلمەيتىن جاياۋ جۇرگىنشى جولاعىنا كەلگەن جۇرگىنشى ودان وتپەس بۇرىن، كەلە جاتقان كولىكتىڭ الىس، جاقىندىعىن بايقاۋى ءۇشىن الدىمەن توقتاپ، جان-جاعىنا قاراۋى كەرەك. جانە ول كولىك اقىرىن كەلە جاتىر ما، الدە قاتتى جىلدامدىقپەن كەلە مە – سونى ايىرعان سوڭ عانا قاۋىپسىزدىككە كوز جەتكىزىپ بارىپ ءوتۋى قاجەت.

جۇرگىزۋشىنىڭ جاياۋ جۇرگىنشىگە ارنالعان جولاقپەن ءوتىپ بارا جاتقان ادامدى بايقاعان ساتتە كولىك جىلدامدىعىن ازايتۋ ارقىلى اقىرىن توقتاي الۋى، سول كولىكتىڭ قاۋىپسىز قاشىقتىقتا بولۋى دا ەسەپتەلىنەدى. دەمەك، جۇرگىزۋشى جاياۋ جۇرگىنشىنىڭ وتكەلى تۇرعانىن بايقاپ، كولىك جىلدامدىعىن ازايتقاندا عانا، جاياۋ جۇرگىنشى ءوتۋى ءتيىس. ال ونىڭ كولىكتىڭ جىلدامدىعىن تومەندەتپەستەن كەلە جاتقانىن كورىپ تۇرىپ، سوندا دا «ماعان قايتكەندە دە جول بەرۋى ءتيىس» دەپ ساقتىقتى ەلەمەي، جولاق ۇستىنە شىعىپ كەتۋى، جول ءجۇرىسى تالاپتارىنا قايشى عانا ەمەس، ءوز باسىن قاتەرگە تىگۋ!

مۇنى جاقسى بىلەتىن ماماندار جاياۋ جۇرگىنشى كەشقۇرىم نەمەسە كوز بايلانعاندا ۇستىنە جارىق ساۋلە شاشقىشى بار كيىم كيىپ جۇرۋگە ءتيىس دەپ تە ايتىپ كوردى. سوندا ول جاياۋ جۇرگىنشى جولاعىنان ءوتىپ بارا جاتقاندا كولىك شامىمەن شاعىلىسىپ كوزگە انىق كورىنەدى. ال ەڭ دۇرىسى، ساراپشىلار جول-كولىك ەرەجەسىنە تۇزەتۋ ەنگىزۋ قاجەت دەيدى. وندا جاياۋ جۇرگىنشى جولاعىمەن ادام كولىك توقتاعان سوڭ وتۋگە ءتيىس، كولىك توقتاماسا وتپەۋى ءتيىس دەپ ناقتى كورسەتىلۋى كەرەك. مىنە، سوندا عانا بىرەۋلەر قاساقانا ادامدى باسپاسا، جاياۋ جۇرگىنشىگە ارنالعان جولاقتا كەزدەيسوق اپات پەن جازىقسىز جازالاۋ تىيىلماق.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەلوردا ورتالىعىندا اۆتوكولىك ورتەندى

قازاقستان • 15 قاراشا، 2019

ءباسپاسوز ءرولى – باستى ماسەلە

ادەبيەت • 15 قاراشا، 2019

قازاقستانعا شەتەلدىك بانكتەر كەلەدى

ەكونوميكا • 15 قاراشا، 2019

قوستاناي فيلارمونياسىنا 75 جىل تولدى

رۋحانيات • 15 قاراشا، 2019

جاڭا ۇلگىدەگى كولىكتەر

قوعام • 15 قاراشا، 2019

بالۋاندار تارازدا بەلدەسەدى

كۇرەس • 15 قاراشا، 2019

Grand Slam جارىسىندا بەلدەسەدى

سپورت • 15 قاراشا، 2019

مەكسيكالىقتىڭ قارسىلاسى اتانۋى مۇمكىن

كاسىپقوي بوكس • 15 قاراشا، 2019

ۇقساس جاڭالىقتار