ارينە مۇنداي اتاعى بار جانە اتاقتى ادامداردىڭ ارامىزدا جۇرگەنى وزىمىزگە دە جاقسى. ويتكەنى اتاقتى دا, سىيلىقتى دا الاتىن جاندار ەلگە, مەملەكەتكە ەڭبەگى سىڭگەن ادامدار ەكەنى بەلگىلى. ەندەشە ولاردىڭ ەلگە ەلەۋلى ەڭبەگىنە ساي ءبىر اتاققا كەنەلۋى ماڭداي تەردىڭ ەش كەتپەگەنى دەگەن ءسوز. بىراق ءبىز وسىلاي دەپ ويلاپ, تالاي جىل بويى سوعان سەنىپ كەلگەنىمىزبەن, بۇگىندە وعان كۇدىك تە تۋىپ وتىر. سەبەبى نەبىر وردەن, مەدالداردى كەۋدەسىنە وڭاي تاعىپ الاتىن ەپتى جاندار ەلەۋلى اتانا باستادى. سونىڭ سالدارى شىعار, ەستىر قۇلاققا تۇرپىدەي تيەتىن «قازىر وردەن دە, دوكتورلىق تا, ت.ب. ساتىلادى ەكەن» دەگەن ءسوز دە تالاي ادامنىڭ جىگەرىن قۇم قىلدى. ماسەلەن, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى» دەگەن قوعامدىق مويىنداۋدىڭ جوعارى وردەنىن اقشاعا ساتىپ, سوسىن ساتىپ العان جاندى ەلدەن ارتىق دەپ ماراپاتتاۋ بەلەڭ الدى. ال بىلە-بىلسەك, جوعارىدا ايتقانىمىزداي, حالقىمىزدىڭ اراسىنان شىققان كەز كەلگەن اتاققا لايىقتى ازاماتتارىمىز بارشىلىق ەكەنى ءسوزسىز. بىراق مىنا اۋىردىڭ ۇستىمەن, جەڭىلدىڭ استىمەن ءجۇرۋدى ماقسات ەتكەن جاندار ءىسى سولاردىڭ ادال ەڭبەگىن بۇرمالاۋعا قولدان جاسالىپ جاتقان قيانات دەرسىز.
مۇنىڭ وزىندىك سەبەبى دە بولىپ وتىر. جاسىراتىنى جوق, قوعامدا تامىر-تانىستىقپەن جۇمىسقا ورنالاسۋ, اتاق الىسۋ, تاق ءبولىسۋ ۇدەي ءتۇستى. سونىڭ ءبىرى – جالعان اتاق-داڭققا تالاسۋ, سونى قالايدا يەلەنۋ, سول ارقىلى ءوزىن وزگەلەردەن ايرىقشا كورسەتۋ ءۇردىس الدى. اسىرەسە قولىندا بيلىگى بارلار, قالتاسى قالىڭ اۋمەسەرلەر كەز كەلگەن اتاقتى ساتىپ الۋعا بايلىعى دا, پارمەنى دە جەتىپ تۇرعان سوڭ, تارتىنىپ قالمايدى. سونى بىلگەن بىرەۋلەر بارلىق اتاقتى ساتىلىمعا شىعارعانداي كەيىپ تۋدى. ال ونى جاپا-تارماعاي جارىسا ساتىپ الىپ, كەۋدەسىنە تاعىپ جاتقاندار دا جوق ەمەس. بىراق بۇل قازىرگى ۋاقىتتا ماسقارالىق, اقىماقتىق ەكەنىنە جالعان اتاققا كوزى بايلانعان جاندار نازار اۋدارۋى ءتيىس. ولاردىڭ نە ىستەپ, نە قويىپ وتىرعانىن قالىڭ جۇرت كورىپ وتىر. سوندىقتان مۇنداي ادامدار تۋرالى دا اباي اتامىز كەزىندە: «بىرەۋى – اتىن, كيىمىن «ايران ىشەرىم» دەپ, سولاردىڭ ارقاسىندا سىپايى جۇعىمدى جىگىت اتانباققا, وزىنەن ىلگەرىلەرگە ەلەۋلى بولىپ, ءوزى قاتاردىڭ ءىشىن كۇيدىرىپ, وزىنەن كەيىنگىگە «اتتەڭ, دۇنيە-اي, وسىلاردىڭ اتىنداي ات ءمىنىپ, كيىمىندەي كيىم كيگەننىڭ نە ارمانى بار ەكەن؟!» دەيتۇعىن بولماققا ويلانباق. مۇنىڭ ءبارى – ماسقارالىق, اقىماقتىق. مۇنى ادام ءبىر ويلاماسىن, ەگەر دە ءبىر ويلاسا, قايتا ادام بولماعى – قيىن ءىس», دەگەن ەدى.
وسىندايدا اسقار جۇمادىلداەۆتىڭ دا: ء«بىزدىڭ بالالارىمىز گراموتا العاندى جاقسى كورەدى. ولارعا ساتىپ تا الىپ بەرۋگە بولاتىن ەدى. بىراق ەڭبەك ءسىڭىرىپ, ەسەپ شەشىپ العانى, ءتىپتى جاقسى» دەگەن ءسوزى ەرىكسىز ەسكە تۇسەدى. مىنە, سوندا ءبىزدىڭ قوعامنىڭ قازىرگى كورىنىسى كوز الدىڭىزعا ناقتى ەلەستەيدى. تۇك بىتىرمەي-اق ماراپاتقا قول جەتكىزۋدىڭ جولى كوپ ەكەن. جىل سايىن تالاسا-تارماسا وردەن, مەدال الاتىن, دوكتور, پروفەسسور اتاناتىن قايسىبىر ادامداردىڭ كەيىنگىگە قانداي ءىسى ۇلگى, ونەگە نەمەسە قايىرىمدىلىق بولىپ قالدى ەكەن دەيسىز. قالمايدى, ويتكەنى ابايشا ايتقاندا «ولاردىڭ ىسىنەن ءسوزى ۇزىن». ءسوز ەمەس, ءىس كەرەك. سوندا ادامنىڭ ارتىندا ونىڭ كەۋدەسىنە تاعىلعان تەمىر-تەرسەگى ەمەس, ادامدىق قۇندىلىعى قالادى. مۇنى جاس تا بولسا, بىراق اتاعى الەمگە ءماشھۇر ديماش قۇدايبەرگەن: ء«اربىر جاقسىلىق نەمەسە جاماندىق – وتكىنشى دۇنيە. مىسالى, ادامنىڭ رۋحاني قۇندىلىعى مەن ءۇشىن كاسىبيلىگىنەن جوعارى تۇرادى. سەبەبى ءبىز ومىرگە ادام بولۋ ءۇشىن كەلدىك. سول سەبەپتى ادامگەرشىلىك قاسيەتتى, رۋحاني قۇندىلىقتاردى ساقتاپ قالۋ – ءبىزدىڭ ەڭ باستى پارىزىمىز», دەپ ەشتەڭەمەن ساتىپ الىنبايتىن ادامي قاسيەتتى ارتىق قويادى.
بۇل ارادا ەلىنە سىڭىرگەن شىنايى ەڭبەگىمەن, ادامگەرشىلىگىمەن, قايتالانباس ەرلىگىمەن ەلەنىپ, جاقسى اتانعان ادامدار اراسىندا جالعان اتاققا ىلىككەندەر قاراسى دا مول ەكەنىن جاسىرا المايمىز. ال وندايلاردىڭ ماڭدايىندا كىم ەكەنى جازىلىپ تۇرماعان سوڭ, سولاردىڭ جالعان ىسىنەن مەملەكەتتىڭ ەكونوميكاسىنا, ەل مۇددەسىنە, مادەنيەتى مەن ونەرىنە قانشاما زالال كەلەتىنىن شامالاي بەرىڭىز. مۇنىڭ ءبارى رۋحاني قۇندىلىقتارىمىزدىڭ دامۋىنا دا, قۇقىقتىق مادەنيەتىمىزدىڭ جەتىلۋىنە دە, وزگە ەلدەر الدىندا باسەكەلىك قابىلەتىمىزدىڭ ارتۋىنا دا كەرى اسەرىن تيگىزەرى انىق. دەمەك, قانداي اتاق-داڭقتان دا بۇرىن ادامدىعىمەن ادام بولىپ قالعان ادامنىڭ جاقسىلىعى باسىم تۇرادى. سوندىقتان تامىر-تانىستىققا, قۋلىققا, اقشاعا ساتىلىپ, جالعان اتاق-داڭققا كەنەلەم دەگەنشە ج.بالاساعۇننىڭ: «ەكى نارسە بارلىق تىلدە جاتتالار: ءبىرى – جاقسى, ءبىرى – جامان ات بولار. جاقسى بولساڭ – ماقتاۋلى اتىڭ ساقتالار, جامان بولساڭ – جامان اتىڭ داتتالار», دەپ قالدىرعان وسيەتىن ۇمىتپاعان دا ءجون-اۋ.
