29 ماۋسىم, 2017

ونەگە العاننىڭ ءورىسى كەڭ

573 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

اباي اتامىز: «قىرقىن مىنسە قىر ارتىلمايتۇعىن وسى ءبىر «قىرت ماقتان» دەگەن ءبىر ماقتان بار, سول نەگە كەرەك, نەگە جارايدى؟ ول ار, ەستى بىلمەيدى, نامىستى بىلمەيدى, كەڭ تولعاۋ, ۇلكەن وي جوق, نە بالۋاندىعى جوق, نە باتىرلىعى جوق, نە ادامدىعى جوق, نە اقىلدىلىعى, ارلىلىعى جوق», دەيدى. راسىندا, وسى كۇنى نە ادامدىعى, نە ارلىلىعى جوق بوس ماقتان قۋعاندار ارامىزدا كوبەيىپ بارا جاتقان جوق پا؟

ونەگە العاننىڭ ءورىسى كەڭ

وندايلار قۇر كەۋدە كەرگەننەن ارتىققا, ياعني اردى ارداقتايتىن, ۇلت نامىسىن قورعايتىن ىسكە بارا المايدى. بىراق, وزىندە نەگىز بولماسا, وزگەدەن ۇلگى الۋعا بولادى عوي. بۇرىن «وۋ, اعايىن, اينالادا ەل-جۇرت بار دەيتىن ەدىك, ەندى اينالامىزدا عانا ەمەس, ورتامىزدا شەت جۇرتتىقتار قاپتاپ ءجۇر. ەلباسىنىڭ ارقاسىندا ادامزاتتىڭ وزىق ويلى ونەرتاپقىشتارى ويلاپ تاپقان ەڭ جاڭا, سۋ جاڭا دۇنيەلەرى قازاقستاندىقتارعا كورسەتىلۋدە. قالاي ايتساق تا, مىنا تورىمىزدەن ورىن العان ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسى ورىندى بولدى. نەبىر ۇلگىلى ءۇردىستى ونەگە قىلىپ الاتىن ۋاقىت-اق! ويتكەنى, مۇنداي ءتيىمدى وقيعالار قايتالانار, بىراق ءدال وسىنداي ءساتتى مۇمكىندىكتەر قايتا تۋار ما ەكەن دەيمىز. ۋاقىت زىمىراپ, زامان كەلبەتى وزگەرىپ بارادى. ەلباسى ايتقانداي, ۋاقىتتان قالماي, زامان اعىمىنا ىلەسە وتىرىپ دامۋىمىز قاجەت. سول دامۋىمىزدىڭ ناقتى كورىنىسىنە بۇگىنگى شارالار ناقتى دالەل بولىپ وتىر.

قازاقتىڭ ماڭدايىنا باق بولىپ قونعان ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىنە ەرجەڭىس ەسىمدى ازامات الەمنىڭ نەبىر كەرەمەتى مەن سوڭعى جاڭالىعىن كورسىن دەپ زايىبىن, ءتورت بالاسىن ەرتىپ بارعان عوي. سەنسەڭىز دە, سەنبەسەڭىز دە ايتايىق, سوندا ەرجەڭىستىڭ توبەسى كوككە تيە جازداپتى. ارينە, تاڭعاجايىپتى كورىپ قۋانعاننان, ەلىنە دەگەن ماقتانىش­تان! مۇنداي كەرەمەت كورمەنى ارالاۋ باقىتى قازاقستاندىقتاردىڭ ماڭ­دايىنا جازىلىپ وتىر. مۇندا ءبارى بار: ادام الەمدى شارلاپ جۇرگەندەي, ءتۇرلى شەتەلدەردىڭ تورىنە بارعانداي اسەر الاتىنى راس. جان دۇنيەنى كەر­نەيتىن ماقتانىش قوي. 
ەرجەڭىس ەڭ كىشكەنتايىن قاراي تۇرۋعا قالدىراتىن جەرى بولماعان سوڭ, بەسىك اربامەن كورمەگە الا كەلگەن كورىنەدى. ارينە, ەكسپو-2017-گە كەلۋشىلەر كوپ. سوندىقتان, كەزەكسىز بولا ما؟ كەزەكتە تۇرادى. بىراق مۇنى كورگەن شەتەلدىكتەر, ماسەلەن, گەرمانيا پاۆيلونىنا كەلگەندە بۇلاردى اۋدەم تۇستان بايقاعان قىزمەتكەرلەر الدىنان جۇگىرىپ شىعىپ, كەزەكتە كىدىرمەي وتۋلەرىنە جول اشىپ­تى. ولاردىڭ كەلۋشىلەرگە دەگەن قىز­مەت كورسەتۋلەرى ەرەكشە. ءار قيمىل-ارەكەتتەرى جۇرەككە جىلى تيەدى. بۇعان ەرجەڭىس سەكىلدىلەر وزدەرىن كەرەمەتتەي سەزىنىپتى.

ودان ءارى ولار قىتايدىڭ پاۆيلونى­نا ءوتىپتى. مۇندا دا سولاي قارسى الىپتى. كەلۋشىلەرگە دەگەن قۇرمەت وراسان. مۇنداي مەيىرىمدىلىك پەن ادامعا جىلى ءىلتيپات بىلدىرۋشىلىككە ريزا بولعان ەرجەڭىس بالالارىن ەرتىپ كورمەنى ءارى قاراي ارالايدى. ال وسىنداي مەيىرىم توگىلگەن ىزەتتىلىك پەن ادەپتى ءىس-ارەكەتتى قالالارىمىزداعى قايسىبىر ساۋدا, مادەنيەت ورىندارىنان كەزىكتىرە الامىز با؟ ارينە, جوق. ويتكەنى, كەيبىر قىزمەت كورسەتۋ ورىندارىندا ءسىز تاياققا سۇيەنىپ كەلدىڭىز بە, بەسىك اربامەن كەلدىڭىز بە, ونداعى قىزمەتكەرلەرگە ءبارىبىر ەكەنىن جۇرت جاقسى بىلەدى. ءبىر عانا, دارىگەرگە قارالۋداعى ونداعى قىزمەتكەرلەردىڭ جاۋاپسىزدىقتان تۋاتىن سالعىرتتىعىن الىپ قاراڭىز. ءتىپتى, ءوز قۇقىڭىزدى تالاپ ەتسەڭىز دورەكى جاۋاپ ەستيسىز. ول سىزگە دە, بىزگە دە ەتەنە تانىس جاعداي. ونى ءبىز ىشتەي جاسىرعانىمىزبەن, سىرت كوزدەن ءبارىبىر تاسا ۇستاي المايسىز.

ويتكەنى, ەلىمىزگە شەتەلدىكتەر اعىلۋدا. قازاقستاندى ارالاۋعا ىنتىققان شەتەلدىكتەر ەندى كەلە دە بەرمەك. سوندا جوعارىداي قوعامدىق جەرلەردە, تاماقتاندىرۋ ورىندارىندا, كوشەدە, ساۋدا, مادەنيەت, قىزمەت كورسەتۋ جايلارىندا ولار دورەكىلىكتى, ادام قۇقىن قۇرمەتتەمەۋشىلىكتى كورسە نەمەسە كەزدەستىرىپ قالسا نە دەيدى؟ جانە ونداي دورەكىلىك, ادەپسىزدىك تانى­تا­تىندار كەمشىلىگىن مويىنداماي سال­عى­لاسقاندا جاعا جىرتىسۋعا دەيىن بارادى عوي. وسىندايدا ارىدەن ويلاۋدى, كەڭ تولعاۋدى بىلمەيدى دەپ جوعارى­دا ايتىلعان ويدى جالعاعان اباي اتا­مىزدىڭ «اي, قۇداي-اي!.. «ۇيالماس بەتكە تالماس جاق بەرەدى», دەگەن وي­تۇيىنىنە قوسىلاسىز. قوسىلا وتىرىپ, وسىنداي كەلەڭسىزدىكتەردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ەلىمىزدە ۇيىمداستىرىلعان, وزدەرىندەگى وركەنيەتىن كورسەتىپ جاتقان وزگەلەردىڭ جاعىمدى جاقسىلى­عىن, ۇلگىلى ادامگەرشىلىك ءۇردىسىن نەگە ۇيرەنىپ قالماسقا, ءتىپتى ونەگە الماسقا بولماي ما دەيسىز؟! دەمەك, ەكسپو-2017-دەن الاتىن ونەگە كوپ, ۇيرەنەتىن وڭ ءۇردىس بارشىلىق. 

الەكساندر تاسبولاتوۆ, 
«ەگەمەن قازاقستان»
 

سوڭعى جاڭالىقتار