ىسقاق ومار ۇلى 1890 جىلى سەمەي گۋبەرنياسى قارقارالى ۋەزىنىڭ مويىنتى اۋماعىندا دۇنيەگە كەلگەن. تۇركسىب تەمىرجولىن سالۋعا قاتىسقان. جاسى اسىپ كەتۋىنە بايلانىستى سوعىسقا الىنباي, ەڭبەك مايدانىنا جىبەرىلگەن. بەيبىت زامان ورناعاندا قاراپايىم كولحوزشى بولىپ ەڭبەك ەتكەن.
جولداس ومار ۇلى 1904 جىلى قارقارالى ۋەزى مويىنتى-سارىبۇلاق بولىسىنا قاراستى شالتاس مەكەنىندە تۋعان. جاس كەزىنەن قوعامدىق ومىرگە ەتەنە ارالاسىپ, 1923 جىلى شەت اۋدانىنىڭ «بوزشاكول» مويىنسەرىگىن قۇرۋعا اتسالىسقان. ونىڭ مۇشەلىگىنە سىدان وتەنوۆ, كەشۋباي, اقىجان تۇيتەباەۆتار, اباي تولەگەنوۆ, التىباي ناقىپوۆ, شايان قويشىباەۆ, سارجان دومالاقوۆ, ايتباي شىلىكباەۆ, سىزدىق اقىلباەۆ سىندى ەل ىشىندە بەلگىلى, بەدەلدى ازاماتتار كىرگەن. 1928 جىلى شەت اۋدانى قۇرىلىپ, اكىمشىلىك جاعىنان قايتا بولۋىنە وراي مويىنسەرىك تاراعان.
جولداس ومار ۇلى 30-جىلدارعى كولحوزداستىرۋ جۇمىستارىنا دا بەلسەنە قاتىسىپ, اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسقان. فەرما باسقارۋشىسى, بريگادير سياقتى جاۋاپتى جۇمىستار اتقارىپ, اۋىلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايىنىڭ جاقسارۋىنا كوپ ەڭبەك سىڭىرگەن.
سوعىس باستالعاندا مايدانعا اتتانىپ, اسكەري قىزمەتىن ۋكراينا جەرىندە, 39-اتقىشتار پولكىنىڭ قۇرامىندا اعا سەرجانت, بولىمشە كومانديرى دارەجەسىندە وتكەرگەن. نەبىر قانقۇيلى ۇرىستاردا جاۋگەرلىك ەرلىگىمەن كوزگە ءتۇسىپ, بىرنەشە مارتە جوعارى ناگرادالارعا يە بولعان. اتاپ ايتقاندا, ءىىى دارەجەلى «داڭق» وردەنىمەن, ءۇش رەت «قىزىل جۇلدىز» وردەنىمەن, «ەرلىگى ءۇشىن», «گەرمانيانى جەڭگەنى ءۇشىن» باسقا دا كوپتەگەن مەدالمەن ماراپاتتالعان.
سەرىك ومار ۇلى 1906 جىلى تۋعان. سوعىس باستالعاندا العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ مايدانعا اتتانعان. سوعىس جىلدارىندا كوپكە دەيىن حابارسىز كەتىپ, 1943 جىلى «قازا بولدى» دەگەن قارا قاعاز كەلگەن. كەيىننەن تۋىسقاندارى عالامتور جەلىسى ارقىلى ىزدەۋ سالعاندا رەسەيدىڭ ورەل قالاسىنا تاياۋ ءبىر دەرەۆنيادا جەرلەنگەنى انىقتالعان. سەرىك ومار ۇلىنىڭ ارتىندا ۇرپاقتارى بار.
بودە ومار ۇلى 1916 جىلى تۋعان. جاستايىنان ەڭبەككە ارالاسىپ, 30-جىلدارى قازىرگى قاراعاندى وبلىسىنىڭ شەت اۋدانىنا قاراستى بوساعا ەلدى مەكەنىندە مويىنسەرىك مۇشەسى بولعان. سوعىس باستالعاندا شەت اۋداندىق اسكەري كوميسسارياتىنان مايدانعا اتتانىپ, جاۋعا قارسى شايقاستارعا قاتىسقان. سوعىس بارىسىندا جارالانىپ, 1946 جىلى عانا ەلگە ورالعان.
بودە دە ءتۇرلى جاۋىنگەرلىك ناگرادالارعا يە بولعان. ءىىى دارەجەلى «داڭق», «قىزىل جۇلدىز» وردەندەرىمەن, «ەرلىگى ءۇشىن», باسقا دا مەدالدارمەن ماراپاتتالعان. سوعىستان كەيىن ەلگە ورالىپ, بەيبىت ەڭبەككە ارالاسقان. ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن تۋعان جەرىندە ەڭبەك ەتىپ, ۇرپاق ءوسىرىپ, ايعىرجال ەلدى مەكەنىندە دۇنيەدەن وتكەن.
سۇراپىل سوعىسقا باسىنان اياعىنا دەيىن قاتىسىپ, ەرلىك كورسەتكەن اعايىندى جىگىتتەردىڭ, ءبىر وتباسىنان شىققان باتىرلاردىڭ ونداعان وردەنى, جيىرمادان اسا جاۋىنگەرلىك مەدالى كەيىنگى ۇرپاقتارىنىڭ قولىندا ءالى كۇنگە ساقتاۋلى. قىمبات جادىگەردەي شاڭىراق تورىندە تۇر.
اعايىندى ازاماتتاردىڭ اراسىنان جولداس كوكەمىزگە قوسىمشا توقتالساق, سوعىستان امان كەلىسىمەن, 1945–1950 جىلدارى لەنين, جاستەرەك, قاتپار ۇجىمشارلارىندا, 1952–1953 جىلدارى ايعىرجالدا باسقارما, سيىر فەرماسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بولىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا ءتۇرلى جاۋاپتى قىزمەتتەر اتقاردى. زەينەتكەرلىككە شىققان سوڭ دا قاتاردان قالماي, اۋىلدىڭ بەتكە ۇستار اقساقالدارىنىڭ ساناتىندا ءجۇردى. بارلىق سانالى عۇمىرىن قوعام قىزمەتىنە ارناعان ابىز اقساقال 1995 جىلى 91 جاسىندا ايعىرجال اۋىلىندا ومىردەن ءوتتى. جولداس اكەمىز بەن شىرىن انامىزدىڭ بەرەكەلى شاڭىراعىندا بىرنەشە پەرزەنت ءوسىپ تاربيەلەندى.
سوعىس ارداگەرلەرى, مايدانگەر قارتتار سول كەزدە جىل سايىن 9 مامىر – جەڭىس كۇنى قارساڭىندا كەزدەسۋگە شاقىرىلاتىن. جولداس كوكەمىز دە ءبىزدىڭ مەكتەپكە تالاي مارتە كەلىپ, سوعىس تۋرالى تالاي-تالاي تولعامدى ەستەلىكتەر ايتقان ەدى. وكىنىشتىسى, ءبارى دە سول اۋىزشا ايتىلعان كۇيدە, ۇمىتىلىپ قالعان, جازىپ الىنباعان, ساقتالماعان. انىعىندا, جولداس ومار ۇلىنىڭ قان مايداندا ءتورت جىل بويى سوعىسىپ, ۋكراينا دالاسىنان بەرلينگە دەيىن ءجۇرىپ وتكەن جورىقتى جولى, جيتومير, تاعى باسقا قالالاردى جاۋدان ازات ەتۋدەگى ەرلىكتەرىنىڭ استارىندا سوعىس شەجىرەسىنە قاتىستى نەبىر سىر تۇنىپ تۇر.
ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا ەرلىكپەن قازا تاپقان جاۋىنگەرلەردى, سول مايداننان امان كەلگەن, كەيىننەن بەيبىت ومىردە ەل داۋلەتىن ەسەلەگەن ومار اۋلەتى سىندى سوعىس, ەڭبەك ارداگەرلەرىن ءجيى ناسيحاتتاپ, ونەگەلى ءومىر جولدارىن وسكەلەڭ ۇرپاققا ۇلگى ەتىپ وتىرۋدىڭ ءمان-ماڭىزى ەرەكشە. ەرلىكتى ۇمىتپاۋ – بارشانىڭ پارىزى.
ءالىمجان جاقان,
جۋرناليست
قاراعاندى وبلىسى
