ەكسپو اۋماعىنداعى قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ دا قارقىندى جۇرگىزىلگەنى ەسىمىزدە. «استانا ەكسپو-2017» ۇك» اكتسيونەرلىك قوعامى مەن جاۋاپتى مينيسترلىكتەر, استانا قالاسىنىڭ اكىمدىگى كورمەگە كەلۋشىلەرگە جاعداي جاساۋ جونىندە ءبىر ەمەس, بىرنەشە مارتە القالى جيىن وتكىزىپ, ۇساق-تۇيەك سانالاتىن ماسەلەلەردىڭ ءوزىن قالدىرماي تىڭعىلىقتى پىسىقتاعان ەدى.
ءيا, ازىرلىك تاپ-تۇيناقتاي جۇرگىزىلدى. ويتكەنى, حالىقارالىق كورمەنى ويداعىداي وتكىزۋ تاۋەلسىز قازاق جۇرتى ءۇشىن اسقاق ابىروي عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە, ۇلكەن سىن.
اۋىلداعى اعايىن دا باس قالاعا قاراي قۇلاعىن ءتۇرىپ, كورمەنىڭ تەزىرەك باستالۋىن اسىعا كۇتىپ ءجۇردى. ءتىپتى, قازاقستاننىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن استاناداعى اعايىن-تۋىستارى مەن باۋىرلارىنا حابارلاسىپ, بيلەتكە الدىن الا تاپسىرىس بەرگەندەردى دە بىلەمىز. «كورمەدەن قالىپ قويمايىق» دەگەن قارەكەتتىڭ قامى عوي. «ەلورداعا بارعان كەزدە سونشاما ادام توپىرلاپ قايدا قونامىز, كۇنى بۇرىن پاتەر جالدايسىڭدار ما, قايتەسىڭدەر؟» دەگەندى دە قۇلاق ەستىدى. ايتەۋىر, اۋىلداعىلاردىڭ ءبارىن ويلاستىرىپ, الاشاپقىن بولعانى بەلگىلى.
اتام قازاق دۇرىس ايتادى عوي, «تويدىڭ بولعانىنان بولادىسى قىزىق». وسىلايشا ابىر-سابىرى كوپ بولعان حالىقارالىق كورمەنىڭ سالتاناتتى تۇردە اشىلعانىنا دا ءبىر ايعا جۋىق بولىپ قالدى. شەت ەلدەر مەن الىس-جاقىننان كورمەنى كورۋگە كەلىپ جاتقان تۋريستەر مەن قوناقتاردىڭ قاراسى كوپ. ولار الداعى كۇندەرى دە تولاس تاپپاسى انىق.
ايتسە دە, حالىقارالىق كورمە بارىسىندا قازاق ەلىنىڭ دارحان كوڭىلى مەن قوناقجايلىلىعىنا داق ءتۇسىرىپ, كىر كەلتىرەتىن كەلەڭسىزدىكتەردىڭ دە كەزدەسىپ جاتقانى كوڭىلگە كىربىڭ ۇيالاتادى.
ء دال ماۋسىم ايىنىڭ الدىندا استانانىڭ ءبىر ساتتە قىمبات قالاعا اينالىپ شىعا كەلگەنى قالاي؟ اسىرەسە, جالعا بەرىلەتىن پاتەرلەردىڭ قۇنى اسپانداپ كەتتى. ماۋسىم ايىنىڭ الدىندا سول جاعالاۋدان بارلىق جاعدايى بار ءبىر بولمەلى پاتەردى ءبىر ايعا 80-85 مىڭ تەڭگەگە شەكەسىنەن شەرتىپ ءجۇرىپ, تاڭداپ, جالعا الۋعا مۇمكىندىك بولعان ەدى. قازىر مۇنداي باعا جوق. ءبىر بولمەلى پاتەردى جالعا الۋ قۇنى 120 مىڭ تەڭگەنىڭ ۇستىنە شارىقتاپ شىعا كەلدى. وندا دا تابىلسا جاقسى. تابىلماسا, ءۇش-ءتورت كۇن كۇتۋىڭىزگە تۋرا كەلەدى.
بىرنەشە جىلجىمايتىن م ۇلىك اگەنتتىگىنە حابارلاسقانىمىزدا, ءبىرىنىڭ اۋزىنا ءبىرى تۇكىرىپ قويعانداي, ءبارىنىڭ الدىمەن ايتاتىنى: «قانداي كولەمدەگى قاراجاتقا ىزدەپ ءجۇرسىز پاتەردى؟». جانە دە قانشا ادام تۇراتىنىن, شەتەلدىك پە, جوق الدە, قازاقستاندىق پا, سونىڭ ءبارىن تاپتىشتەپ تۇرىپ سۇراپ الادى. سويتسەك, شەتەلدىك قوناقتار ءۇشىن باعا ءتىپتى جوعارى بولىپ شىقتى. قالاي بولعاندا دا, الىپساتارلاردىڭ اشكوزدىگى كورمە قوناقتارىنىڭ كوڭىلىنە كىربىڭ تۇسىرمەسىنە كىم كەپىل؟ جانىڭدى جابىرقاتاتىن وسىنداي جاعدايلار ارقىلى تۋريستەردى شوشىتىپ الماساق جارار ەدى.
قازاقستاندىقتاردى قويشى, ولار تۇسىنەدى عوي» دەپ ءوزىمىزدى ءوزىمىز جۇباتارمىز-اۋ, ال استاناعا العاش كەلگەن شەتەلدىك قوناقتار قانداي ويدا بولاتىنىنا پىسقىرماعانىمىز با سوندا؟ بيلىك تارماقتارىنىڭ وسىنى باقىلاۋعا الىپ, ءتيىستى شارا قولدانۋعا شاماسى جوق پا؟ الدە, ەكسپو ارقىلى بايۋدى كوزدەگەندەر «بارلىق اقشانى وسى كورمە كەزىندە جيناپ الامىن» دەپ ويلاي ما ەكەن؟ بۇل نە دەگەن اشكوزدىلىك؟ قوناقجاي قازاق ەلى قوناقتاردى قۇشاق جايا قارسى الىپ, بارلىق جاعدايدى جاساۋمەن بىرگە ولاردىڭ كوڭىلىنە ەرەكشە كوڭىل كۇي سىيلاپ, قازاقستانعا ەرتەڭگى كۇنى قايتا ورالۋىن ويلاۋىمىز كەرەك ەمەس پە! ويتكەنى, تۋريستەردى كوبىرەك تارتۋ ارقىلى ەلىمىزگە قارجى-قاراجات قۇيىلادى, قازاقستاندى شەتەلدىكتەر قازىردەن دە كوبىرەك بىلەتىن بولادى. ونىڭ ۇستىنە, ءومىر ەكسپو-مەن ءبىتىپ قالمايدى عوي. ەرتەڭ دە كۇن بار. وسىنى نەگە ويلامايمىز؟
جالعا بەرىلەتىن پاتەرلەر ءوز الدىنا, سونىمەن بىرگە, ءبىر ايدىڭ شاماسى بولىپ قالدى, استانادا ازىق-ت ۇلىك پەن جەكە تاكسي جۇرگىزۋشىلەر قىزمەتىنىڭ قۇنى دا اسپانداپ شىعا كەلدى. ءبارى دە ەكسپو ارقىلى ەكى-ءۇش اي بولسا دا تابىس تاۋىپ, بايىعىسى كەلە مە, قالاي؟ ساراپشىلار وسىلاي ءتۇسىندىرىپ جاتىر. قازىر اۋەجايدان استانانىڭ قوناقۇيلەرىنە دەيىن تاكسي جۇرگىزۋشىلەرى 4 000 تەڭگەدەن جوعارى اقشا سۇرايدى. ەكسپو باستالعانعا دەيىن اۋەجايدان استانانىڭ شاعىن اۋداندارىنا جولاۋشىلاردى جەتكىزۋ 2 000 تەڭگەنىڭ اينالاسىندا ەدى. ەندى ەكى ەسەگە جۋىق كوتەرىلۋىنە نە سەبەپ بولدى ەكەن؟..
عالىم ومارحان,
«ەگەمەن قازاقستان»
