قازىرگى بالدىرعانداردىڭ وي-ساناسىنا, تۇرمىس-تىرشىلىگىنە دەندەپ ەنىپ العان تانىمال كەيىپكەرلەر بار. ماشا مەن ايۋ, ورمەكشى ادام, تروترو, پورورو, مينوندار, سپاندجبوب... ۇيدە دە, سىرتتا دا, ۇتىكتەن باسقا قۇرىلعىنى قوسىپ قالساڭىز, سولار شىعا كەلەدى. تەلەديدار مەن ينتەرنەتتى ايتپاعاندا, ساۋدا ۇيىنە بارساڭ دا, الدىڭنان سول كەيىپكەرلەر ويىنشىق بولىپ, كيىمگە سالىنعان بەدەر بولىپ سامساپ شىعادى.
سونشاما باۋىر باساتىنداي بۇل كەيىپكەرلەردىڭ قانداي قاسيەتى بار دەپ قىزىعۋشىلىق تانىتقان ەدىك. سويتسەك, ءار سەرياسىن جاساۋعا جۇمسالاتىن قاراجاتتى, وعان اتسالىساتىن مامانداردى ءبىلىپ, ءبىر جايتتى تۇسىنگەندەي بولدىق. قۇيىلعان قارجى مەن جۇمسالعان ەڭبەكتىڭ ارقاسىندا بۇل «مۋلتيكتەردىڭ» بارلىعى وتە ساپالى جاسالعان. ارقايسىسى بالالاردىڭ جاسىنا, تالعامىنا ساي. ەڭبەكتەپ جۇرگەندە ەلەڭ ەتكىزىپ, ءتاي-ءتاي باسقانشا جاقىن تۋىسقانىنا اينالىپ, ەسەيگەندە جان دوسى بولىپ الاتىن قاسيەتى بار.
دۇنيە جۇزىندەگى ەڭ تانىمال ەكى ءمۋلتفيلمنىڭ بىرىنە اينالعان «ماشا مەن ايۋعا» عانا توقتالايىقشى. مۋلتسەريالدىڭ ءار ماۋسىمىنا 6,5 ميلليون اقش دوللارىنان استام قاراجات قۇيىلادى ەكەن. ءار مينۋتىن تۇسىرۋگە ورتا ەسەپپەن 50 مىڭ دوللار جۇمسالادى. باستاپقىدا ماركەتينگكە بولەك اقشا بولسە, قازىر ونسىز دا جارناماسى جەر جارىپ تۇر. جاسىراتىنى جوق, بۇل ءبىزدىڭ «قوشقار مەن تەكەنىڭ» تۇسىنە دە كىرىپ شىقپايتىن اقشا.
«قوشقار مەن تەكە» دەمەكشى, اۋزىمىزدى قۋ شوپپەن سۇرتۋدەن قۇتقارىپ تۇرعان «ساق» ستۋدياسىنىڭ وسى تەكتەس ونىمدەرى. سولاردىڭ ىشىندەگى ەڭ تانىمالى, قازاقشا ماقالداپ-ماتەلدەپ مايىن تامىزىپ سويلەيتىن, ءازىلدىڭ ءتۇبىن تۇسىرەتىن «قوشقار مەن تەكە» Youtube جەلىسىنە شىعىسىمەن ءبىر اپتادا بىرنەشە ميلليوندىق قارالىمعا يە بولىپ ۇلگەرگەن-ءدى. الايدا, الەمنىڭ 25 تىلىندە سويلەيتىن, 25 ەلدىڭ تەلەارناسىنان كورسەتىلەتىن «ماشاعا» ولار دا باسەكەلەس بولا المادى. وسىدان بىرنەشە اي بۇرىن ءبىزدىڭ باسىلىم تىلشىسىنە سۇحبات بەرگەن «ساق» كينوستۋدياسىنىڭ رەجيسسەرى باتىرحان داۋرەنبەكوۆ:
– «قوشقار مەن تەكەنىڭ» ەكى سەرياسى «قازاقفيلمنىڭ» تاپسىرىسى بويىنشا ءتۇسىرىلدى. قازىر ءۇشىنشى سەرياسىنىڭ ستسەناريى جازىلىپ, دايىن تۇر. بىراق, ونى تۇسىرۋگە قارجى بولماي تۇر. ازىرگە دەمەۋشىلەرگە حابارلاسىپ, ۇسىنىس ايتقانىمىز جوق. دەگەنمەن دە, بۇل ىسكە قولداۋ بولماسا, ستسەناري تارتپادا جاتىپ, ءوز ماڭىزىن جوعالتىپ الا ما دەگەن دە قاۋپىمىز بار,– دەگەن. قىسقاسى, وتاندىق مۋلتكەيىپكەرلەردى قايتا ورالتۋعا قارجى جەتپەي, قارىندارى قابىسىپ جۇرگەن سىڭايلى.
ال «ماشا» شە؟ «ماشا» ەشتەڭەدەن تارىققان ەمەس. ورىستىڭ شىناشاقتاي قىزى وزىنە سالىنعان اقشانى ەسەلەپ قايتارىپ, «انيماككورد» ستۋدياسىن تابىسقا كەنەلتىپ وتىر. 2015 جىلى ول ستۋدياعا 225 ميلليون دوللار پايدا اكەلگەن. وسىنشا تابىستىڭ 30 پايىزى عانا تەلەارنالارداعى ترانسلياتسيادان ءتۇسىپتى, قالعان 70 پايىزى كەيىپكەرلەردىڭ تاۋارلىق برەندىنەن كەلگەن. ويىنشىق, جۋرنال, كىتاپشا, كەيىپكەرلەردىڭ قاتىسۋىمەن قويىلعان سپەكتاكلدەر... مۇنىڭ ءبارى پايدا كوزى. «ماشا مەن ايۋ» تۋرالى ءموبيلدى ويىنداردىڭ ءتۇرلى نۇسقاسى جىل سايىن جاڭارىپ وتىراتىنى جانە بار. ءبىز رەسەيلىك ستۋديانىڭ ءبىر عانا ءونىمىن مىسال ەتىپ وتىرمىز. ودان بولەك, گولليۆۋدتىڭ انيماتسيالىق فيلمدەرى دە ۇلكەندى-كىشىلى ەكرانداردى جاۋلاپ العالى قاشان؟!
بالانى تەلەديدار مەن ينتەرنەتتەن شەكتەۋ قيىن. ويىنشىقتان شەكتەۋ ودان دا قيىن. تەك, نازارىن باسقاعا اۋدارۋ ارقىلى عانا الدارقاتۋعا بولار ەدى. وكىنىشكە قاراي, ءوز بالامىزعا كورسەتەتىن وتاندىق مۋلتفيلمدەر از. وتاندىق ارنالاردىڭ كۇن سايىن قايتالاپ بەرگەن ونىمدەرىن جاتتاپ العان, جالىققان. ال شەتەلدىك ستۋديالاردىڭ ءونىمى جالىقتىرمايدى, جاڭارىپ وتىرادى. قىزىقتىرۋدان, ەرىكسىز ەلىكتىرۋدەن شارشامايدى. سەبەبى, بالالارعا بازارلىق سىيلاۋ – ولار ءۇشىن تابىستىڭ قاينار كوزى. «بالا بولعان سوڭ كورەدى دە قويادى» دەي سالۋعا بولار ەدى, بىراق ءمۋلتفيلمنىڭ بالا ساناسىنا تەرەڭ اسەر ەتىپ, دۇنيەتانىمىن قالىپتاستىراتىنى بۇعان دەيىن تالاي مارتە ايتىلىپ, مامانداردىڭ سوزىمەن دايەكتەلگەن.
ءيا, مۋلتفيلم – قازىر بالالارعا بازارلىق قانا ەمەس, قىرۋار تابىس كوزى. قۇيعان قاراجاتى ەسەلەپ قايتاتىن نارىقتان ستۋديالار ەشقاشان باس تارتپايتىنى تۇسىنىكتى. سوندىقتان «ماشا» قاشان دا كوڭىلدى, «ايۋ» توق. ال ءبىزدىڭ «قوشقار مەن تەكە» سياقتى سۇيىكتى كەيىپكەرلەرگە قاراجات ءبولىنىپ, جاڭا سەريالارى ءجيى شىعاتىن كۇن بولار ما ەكەن؟!
ارنۇر اسقار,
«ەگەمەن قازاقستان»
