پىكىرلەر
ەل بولىپ ەڭسە تىكتەپ, تىرلىگىمىز وڭالىپ, جىرتىعىمىز جامالىپ, بارىمىزدىڭ باعىن اشىپ جاتقان تۇستا, قاتىگەزدىك پەن قايىرىمسىزدىق تاس كەنەدەي بولىپ جابىسىپ الاتىندى شىعاردى. جۇرت بولعان جەردە ونداي-ونداي كەزدەسپەي تۇرمايدى دەيمىز. بىراق ەتەك جايىپ كەتسە, ەستەن تاندىرماي, بۇل قالاي ءوزى دەگىزبەي قويماسى انىق.
23 تامىز, 2018
بىرەۋلەر ءومىردى قارعاپ-سىلەپ جاتادى. ونىڭ ادىلەتسىز ەكەندىگىن ايتادى. راس-اۋ دەيسىڭ كەيدە. ەگەر ءومىر ءادىل بولسا, نەگە ادام بالاسى ءارتۇرلى؟ بىرەۋ – باي, بىرەۋ – كەدەي. بىرەۋ – سۇلۋ, بىرەۋ – كورىكسىز. بىرەۋ – اۋرۋ, بىرەۋ – ساۋ. راسىندا دا ءومىر دەگەنىڭ كۇن مەن ءتۇن, ىستىق پەن سۋىق سەكىلدى قاراما-قايشىلىقتاردىڭ ورتاسى ەكەن عوي.
21 تامىز, 2018
بۇگىندە ادامدار قولدارىنا كىتاپتى ءجيى الا بەرمەيدى. وعان سەبەپ – ينتەرنەت. حالىق قاجەت دەگەن مالىمەتتەردى كومپيۋتەردى اقتارىپ, ۋيكيپەديادان ىزدەيدى. مۇنىڭ ءوزى وسكەلەڭ ۋاقىتتىڭ تالابى. بىراق سول اقپاراتتىق تەحنولوگياڭىز ۋاقىتتىڭ تالابىمەن ۇندەسكەنىمەن, ناقتى اقپارات الىپ, تاريحي شىندىققا كوز جەتكىزگىسى كەلگەن تالعامپاز ادامداردىڭ تالابىنا ساي كەلە بەرە مە؟ مىنە, ماسەلەنىڭ وسى جاعىنا كەلگەندە ۇلكەن كۇمان تۋىندايتىن ءتارىزدى.
20 تامىز, 2018
الەۋمەتتىك جەلىدەن «استانا قالاسىنىڭ قاراكوز بالدىرعاندارى قازاقشا سويلەمەيتىنى نەسى؟» دەگەن سىڭايداعى سۇراۋلى سويلەم, قوبالجۋلى پىكىردى كوزىمىز شالىپ ويلانىپ قالدىق, قاپالاندىق.
17 تامىز, 2018
ەرتەڭگى ۇرپاقتىڭ دا ەنشىسى بار
قويناۋى قۇت قازاق جەرى تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ شيرەك عاسىردان اسقان شەجىرەسىندە ەل ەكونوميكاسىن تۇرالاپ قالۋ قاسىرەتىنەن ساقتاپ كەلەدى.
16 تامىز, 2018
ءۇيىمىزدىڭ جانىنداعى ازىق-ت ۇلىك ساتاتىن دۇڭگىرشەككە سوڭعى كەزدە ساتۋشى قۇتايماي-اق قويدى, ءجيى-ءجيى اۋىسادى. بۇرىن ءتىپتى مۇندا ساتۋشى قىزداردىڭ پاۆلوداردان قاتىناپ ىستەيتىنىن ەستىپ-ءبىلىپ جۇرەتىنبىز. «ەكى اپتا استانادا ساۋدا جاساساق, ەكى اپتا بالا-شاعامىزدىڭ قاسىندا بولعانعا ءمازبىز. اۋىلدان قالاعا قاتىناپ ىستەۋدىڭ ازابى مەن ماشاقاتى مۇندايدى باستان وتكىزگەن ادامعا عانا ءمالىم.
15 تامىز, 2018
«اربامەن قويانعا جەتەر» كۇن قايدا؟
1998 جىلى Kodak فيرماسىندا 170 مىڭ ادام جۇمىس ىستەگەن ەكەن جانە الەم بويىنشا ساۋدالانعان فوتوقاعازدىڭ 85 پروتسەنتى ءدال وسى فيرمانىڭ ۇلەسىنە تيگەن. نەبارى بىرنەشە جىلدىڭ ىشىندە ولاردىڭ بيزنەس-مودەلى جويىلىپ, فيرما بانكروت بولعان. بۇل نەنى بىلدىرەدى؟
14 تامىز, 2018
اگرارلىق سالاداعى بولاشاق ماماندىقتار
ساراپشىلاردىڭ بولجامدارىنا قاراعاندا, الەمدىك اگرارلىق سالادا 15-20 جىلدىڭ ىشىندە رەۆوليۋتسيالىق وزگەرىستەر جۇزەگە اسىرىلادى. جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ شاپشاڭ قارقىنمەن دامۋى, عارىش كەڭىستىگىن يگەرۋگە كوپتەگەن ەلدەردىڭ قۇلشىنىس تانىتۋى, گەندىك ينجەنەريا ىقپالىنىڭ كۇشەيۋى, ازىق-ت ۇلىككە سۇرانىستىڭ ارتۋى, بوس جاتقان جەرلەردىڭ ازايۋى سەكىلدى فاكتورلار الەم بويىنشا جاڭا تەحنولوگيالارمەن قارۋلانعان جاڭا تۇرپاتتى اۋىل شارۋاشىلىعىن قالىپتاستىرادى. ءسويتىپ اۋىل شارۋاشىلىعى وزگەرىستەرگە بارىنشا باياۋ بەيىمدەلەتىن ەڭ كونسەرۆاتيۆتى سالا دەگەن بۇرىنعى تۇسىنىكتىڭ كوبەسى سوگىلەدى.
13 تامىز, 2018
بەسىنشى سامميت جانە كاسپي «بەستىگى»
كەشە اقتاۋ قالاسىندا كاسپي ماڭى مەملەكەتتەرى باسشىلارىنىڭ بەسىنشى ءسامميتى ءوتتى. اسا ماڭىزدى حالىقارالىق جيىنعا قازاقستاننىڭ, رەسەيدىڭ, ازەربايجاننىڭ, يراننىڭ جانە تۇرىكمەنستاننىڭ پرەزيدەنتتەرى قاتىستى. تاراپتار كاسپي تەڭىزىنىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسى, تەڭىزدە ەكونوميكا, كولىك-ترانزيت, ەكولوگيا, قاۋىپسىزدىك جانە باسقا دا سالالار بويىنشا ىنتىماقتاستىق ورناتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى.
13 تامىز, 2018
قازاق مەنتاليتەتىنىڭ وزىنە ءتان تاعى ءبىر ەرەكشەلىگىن ايقىنداپ, بەكزات بولمىسىن اجارلاپ امبە ساقتاپ كەلە جاتقان ادەت-عۇرىپتارىنىڭ ءبىرى وتباسىنداعى ۇلكەن بالانى, اسىرەسە ۇلدىڭ تۇڭعىشىن اتا-اجەسىنىڭ باۋىرىنا سالۋ دەر ەدىك. ول اتاسىنىڭ بالاسى بولىپ وسەدى. شالدىڭ بالاسى قۇدايدىڭ ەركەسى, ونى ەشكىم بەتىنەن قاقپايدى.
10 تامىز, 2018
حالىق سانىنىڭ ارتۋى – ەلگە قۇت
حالىق سانىنىڭ ارتۋى قازاقستان سياقتى جەر كولەمى ۇلكەن, حالىق سانى از مەملەكەتتەرگە ەجەلدەن ماڭىزدى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى بولىپ كەلەدى.
09 تامىز, 2018
قاندايدا ءبىر الەۋمەتتىك تۇرعىدان توپتاسقان قوعامدىق جۇيەنى شايقالتپاي ۇستاپ تۇراتىن, جۇزدەگەن عاسىرلار بويى شىڭدالعان مىزعىماس رۋحاني-مادەني ۇستىنى بولادى. بۇنى عىلىمي تىلدە «ينستيتۋتسيوناليزم» دەپ اتايدى. ياعني بۇل دەگەنىمىز – كوپتەگەن عاسىرلار بويى ەۆوليۋتسيالىق جولمەن دامىپ, ۇزاق سۇرىپتالۋ ارقىلى تولىق مويىندالعان, ءسويتىپ اركەز قوعامدىق قاتىناستى رەتتەۋشى نورمالار مەن الەۋمەتتىك توپتار اراسىنداعى قۇقىقتىق ستاتۋستاردى ساقتاۋعا باعىتتالعان اسا قۋاتتى قۇرىلىم.
08 تامىز, 2018
قازاقتىڭ تويى نەمەسە ابايدىڭ كومەگى
قۇدايدىڭ قازىناسىنا بالاناتىن قازاقتىڭ تويى دۇرىلدەپ-اق تۇر. بيزنەستىڭ باسى دەسە بولارلىق. تويحانا عيماراتىن سالۋ باسەكەگە اينالدى. التىنمەن اپتاپ, كۇمىسپەن كۇپتەگەن سارايلار بىرىنەن-ءبىرى اسىپ تۇسەدى. ونداي جەردە توي جاساۋدىڭ ءوزى دە ماقتانىش. ماقتانىشپەن جاساعان كەرەمەت تويلارداعى ماراپات سوزدەر – قىزىل تىلدە بۋىن جوق دەگەن وسى ەكەن عوي دەگىزبەي قويمايدى. تويعا كەلگەن 20-30 ۇلكەن-كىشىنى ءتىزىپ قويىپ سويلەتكەن كەزدەگى سوزدەر – اعىل-تەگىل, باسەكەنىڭ ءباسىن قىزدىرادى.
07 تامىز, 2018
قازىرگى قازاق مۇعالىمىنە قاجەت قاسيەت – قايراتكەرلىك. قايراتكەرلىك قايدان شىعادى؟ قاجىر-قايراتتان, ماماندىققا قۇشتارلىقتان شىعادى. عاسىر بۇرىنعى الاش قايراتكەرلەرىنىڭ عۇمىر دەرەگىنە ۇڭىلسەڭىز, بارلىعى دەرلىك مۇعالىم بولدى. الىس اۋىلداردا بالا وقىتتى. ايتالىق, سۇلتانماحمۇت التايدىڭ قويناۋىندا, مىرجاقىپ تورعاي وڭىرىندە, ءتىپتى زايساندا مۇعالىم بولىپ ەڭبەك ەتتى. بۇل بۇل ما؟ ماعجان, جۇسىپبەك, مىرجاقىپتاي اياۋلى ازاماتتار جەكە شىعارماشىلىقتارىن جيىپ قويىپ, بۇرق-سارق قايناپ تۇرعان قابىلەتىن قازاق بالاسىنا قاجەتتى پەداگوگيكالىق ادىستەمەلەر جازىپ ۇلت مەكتەبىنىڭ سونى سوقپاعىن سالۋعا, نەگىزىن قالاۋعا ارنادى. مىنە, قايراتكەرلىكتىڭ ۇزدىك ۇلگىسى!
06 تامىز, 2018
اكە تاربيەسىنە قاتىستى ءسوز قوزعالعاندا ايگىلى اۋەزوۆ اڭگىمەلەگەن قۇنانباي مەن اباي اراسىنداعى كلاسسيكالىق ديالوگ ەسكە تۇسەدى. سول ءماسليحاتتا «مۇقىم قازاق تەگىس اقىل سۇراعان» ايبارلى اعا سۇلتان ەرتەڭگى الاش مۇراتىنىڭ التىن قازىعى ابايعا «جايداق سۋ سياقتىسىڭ» دەپ ءمىن تاعادى.
03 تامىز, 2018
الماتى قالاسى مەن يان گەيلدىڭ جوباسى
الماتى قالاسى ءوزىنىڭ تاريحىندا ءدال مۇنداي قاربالاس ءساتتى بۇرىن-سوڭدى باسىنان كەشپەگەن شىعار! شاھاردىڭ شىنايى تىرشىلىگىنە جان-تانىمەن ابدەن قانىق ءارى قانداي دا ءبىر توسىن ءىس-ارەكەتكە كىرپيازدىق مىنەز تانىتاتىن تۇرعىندار دا بۇل ىسكە اسا بەيمازالىق جاساماي, اڭىسىن اڭدىپ وتىرعان سياقتى. ال مەيماندار قالانىڭ قازىرگى كۇيىن كورىپ, تاڭ-تاماشا!..
02 تامىز, 2018
ۇلتتى وسىرەتىن, ۇلى ەتەتىن اقاۋسىز ءمولدىر باعىت بار, ول – ۇلت تاعىلىمى. ۇلتتىق تاعىلىمى مىقتى مەملەكەتتەر قانشا جەردەن تىعىرىققا تىرەلسە دە, بەرەكە-بىرلىكتىڭ, اقىل-ويدىڭ, الىپ جەتەكشىلەردىڭ باستاۋىمەن قيىندىق اتاۋلىنى جەڭىپ, شوڭگەدەي جابىسقان پالەنىڭ ءبارىن جولدا قالدىرادى.
01 تامىز, 2018
رەسمي دەرەكتەرگە سەنسەك, سوڭعى جىلدارى قازاقستاندا قىلمىس اسقىنعان ۇستىنە اسقىنىپ بارادى. مۇنداي قۇبىلىستى ءتۇسىنۋ دە, ءتۇسىندىرۋ دە قيىن. ويتكەنى بىرىنشىدەن, ميلليارد حالقى بار ەلدەردى ايتپاعاندا, ءجۇز ميلليوننان استام حالقى بار رەسەي سياقتى تۇرعىندارى كوپ مەملەكەت ەمەسپىز. ەكىنشىدەن, قازاق ەشقاشان قىلمىسكەر, باسبۇزار حالىقتاردىڭ قاتارىنا جاتقان ەمەس. ءبىز عاسىرلار بويى تىنىش مالىمىزدى باعىپ, اعايىن-تۋىس, قۇدا-جەگجاتتارىمىزبەن ارالاسىپ, بەيبىت قانا ءومىر سۇرگەن ۇلتپىز.
31 شىلدە, 2018
اقپارات كوزىنىڭ دەرەگى بويىنشا, ەلىمىزدە 11 مىڭ 500-گە جۋىق كىتاپحانا بار ەكەن. 17 ملن حالىق ءۇشىن بۇل اجەپتاۋىر بايلىق.
30 شىلدە, 2018
تەحنولوگيا دامىپ, ادام ساناسى «جاڭعىرعان» سايىن, جاراتىلىستان بەرىلگەن قۇندىلىقتار قۇمعا سىڭگەن سۋداي بولىپ جويىلىپ بارادى. ايتايىن دەگەنىم, ينتەرنەت پەن الەۋمەتتىك جەلىدەگى ۆيرتۋالدى ءومىر تۋرالى بىرەر ءسوز ەدى.
27 شىلدە, 2018