پىكىرلەر
«دۇنيە – جالعان», «ءومىر – وتكىنشى» دەپ جاتادى اتام قازاق. «ءومىردىڭ الدى – ىستىق, ارتى – سۋىق, الدى – ويىن, ارت جاعى مۇڭعا جۋىق», دەيدى دانىشپان اباي اتامىز. «دۇنيە قاراپ تۇرسام, شولاق ەكەن, جاس كۇندە اقىل-قايرات مول-اق ەكەن. وتىز بەس, جيىرما بەس پەن قايران ون بەس, ۇشەۋى ءۇش كۇن قونعان قوناق ەكەن» دەيدى حالىق ولەڭىندە.
26 ماۋسىم, 2019
حالقىمىزدىڭ باسىنا تاعى ءبىر سىناق ءتۇستى. اۋىر سىناق. ارىستاعى وق-دارىلەر ساقتالاتىن قويمادا جارىلىس بولىپ, ول ورتكە ۇلاستى. وتقا قىزعان وق-دارىلەردىڭ تارس-تۇرس ەتىپ اتىلىپ جاتقانىن دا الەۋمەتتىك جەلىلەرگە سالىنعان تۇسىرىلىمدەردەن ءبارىمىز بىلدىك. قاۋىپتى جەردەن قاشقان حالىقتى دا كوردىك.
25 ماۋسىم, 2019
كىنا كورەرمەندە ەمەس, كوزقاراستا...
وتكەندە الماتىدا وپەرا مەن بالەتتىڭ دۇبىرلەگەن فەستيۆالى بولىپ ءوتتى. «اققۋ كولىنە» بيلەت تاپپاي سەڭدەي سوعىلىسىپ جۇرگەن جۇرتتى كورىپ, كوزىمىز جاساۋرادى دەگەنىمىز وتىرىك بولار. بىراق قازاقستاننىڭ كلاسسيكالىق ونەرىنە رەنەسسانس ءداۋىرى كەلىپ ورناعانداي, ريزا كەيىپپەن كوپشىلىكتەن كوزىمىزدى ايىرماي, سىرتتاي ءسۇيسىنىپ قاراپ تۇرعانىمىز ەسىمىزدە.
24 ماۋسىم, 2019
بىرەۋلەر گوگولگە, ەندى بىرەۋلەر سالتىكوۆ-ششەدرينگە تەلىپ جۇرگەن: «رەسەيدىڭ ەكى قايعىسى بار: اقىماقتار مەن جولدار» دەگەن ەل اۋزىندا جۇرگەن ءسوزى ەسىمە ءتۇسىپ وتىر. شىندىعىندا, كوكتەم مەن كۇزدە مي باتپاعى ەزىلىپ, جازدا شۇرق-تەسىك بولىپ جاتاتىن جولدار ءبىزدىڭ حالىقتىڭ دا باس اۋرۋلارىنىڭ ءبىرى دەۋگە بولادى.
21 ماۋسىم, 2019
جاقىندا عانا HBO تەلەارناسىندا «چەرنوبىل» دەپ اتالاتىن ميني سەريال اياقتالعانى بار. وسىدان 33 جىل بۇرىن الەم جۇرتىن الاڭداتقان يادرولىق اپات جايلى تۋىندى ەدى. راس, كورمەگەندەر ءۇشىن سەريالدىڭ مازمۇنىن ايتقانىمىز سپويلەر بولاتىن شىعار, بىراق سول تۋىندىدا ەكى كەيىپكەردىڭ ءوزارا ديالوگى بار. ەكەۋى دە ومىردە بولعان تۇلعالار. بىرەۋى كسرو مينيسترلەر كەڭەسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى بوريس ششەربينا بولسا, ەكىنشىسى اكادەميك ۆالەري لەگاسوۆ ەدى. سەريالدا وسى ەكى تۇلعانىڭ سوت ءۇزىلىسى كەزىندەگى ءبىر-ەكى اۋىز سۇحباتى بەرىلەدى. سول ديالوگتا اكادەميك ۆ.لەگاسوۆ اپات سالدارىن جويۋعا قاتىساتىن وزگە دە عالىمدار تابىلاتىنىن, بىراق بۇل جۇمىستى ۇيىمداستىرۋدا ب.ششەربينانىڭ بەدەلى مەن ءرولى زور بولعانىن ايتاتىنى بار. ءسوز سوڭىندا «مەنىڭ ءۇنىمدى ەستىدى, بىراق سەنى تىڭدادى» دەيدى. تۇسىنە بىلگەنگە ادام ءۇنىن ەستۋ مەن سول ءۇن ارقىلى جەتكەن تىلەككە, كەڭەسكە قۇلاق ءتۇرۋ, تىڭداۋ ءارى ونى جۇزەگە اسىرۋ ەكى بولەك دۇنيە.
19 ماۋسىم, 2019
ايەل قۇقىعىن ساياسيلاندىرۋ سالدارى
بۇكىل جاراتىلىسقا قارسى شىعىپ, ادامزاتتىق قۇندىلىقتاردى ماتەريالدىق قۇندىلىقتارعا جىعىپ بەرگەن كەزدە, ءتاڭىردىڭ تاڭداۋى عانا ەمەس, تابيعاتتىڭ دا تەپە-تەڭدىگى تەڭسەلەدى.
19 ماۋسىم, 2019
ءبىر ءۇزىم نان ءۇزىلىپ بارا جاتقان ءومىر وتىن وشىرمەي, ساقتاپ قالادى. ءبىر ءۇزىم نان ءۇشىن پەندە قياناتقا دا بارۋى مۇمكىن. ءبىر ءۇزىم نان ءۇشىن ءبىر كەزدەرى ادامدار جان الىپ, جان بەرىپ, سەرگەلدەڭگە تۇسكەن.
18 ماۋسىم, 2019
ب ۇلىك نەمەسە ەل ىشىندە بولاتىن بەرەكەسىزدىكتەن ساقتانۋ جايلى قاسيەتتى قۇران مەن پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س) سۇننەتىندە ناقتى نۇسقاۋلار بار. جالپى ادام بالاسى باردا قانداي دا ءبىر ب ۇلىكتىڭ بولماي قالۋى مۇمكىن ەمەس. ب ۇلىكتىڭ پايدا بولاتىنى جايلى پايعامبارىمىز (س.ع.س) حاديستەرىندە ايتىپ كەتكەن. سوندىقتان دا بولۋى مۇمكىن ب ۇلىكتەن ساقتانۋ, وعان ءازىر بولۋ پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س) سۇننەتىنەن بولىپ تابىلادى. ول ءۇشىن الدىمەن – ءبىلىم, اقىل, حيكمەت (دانالىق), دۇرىس امال, سابىر, ىجداعات كەرەك.
14 ماۋسىم, 2019
قوعامدا ب ۇلىك شىعارىپ, ىرىتكى سالۋ, حالىقتى ارانداتۋ وتە اۋىر كۇنا ەكەنى, ونىڭ بۇزاقىلىق بولىپ سانالاتىنى بەلگىلى. بۇل جونىندە يسلام ءدىنى جايىنداعى كىتاپتار مەن ءدىني ۋاعىزداردا از ايتىلىپ جۇرگەن جوق. ءتىپتى وسى تۇرعىدا اللا تاعالادان تۇسكەن قاسيەتتى قۇران كارىمدە: «بۇزاقىلىق كىسى ولتىرۋدەن قيىن» (باقارا سۇرەسىنىڭ 191-اياتى) دەپ ناقتى جازىلعان.
13 ماۋسىم, 2019
قازاقتىڭ بولمىسىن, جاقسىلىعى مەن كەمشىلىگىن جاقسى بىلگەن, سوعان جانى كۇيزەلگەن ادامداردىڭ ءبىرى گەراعاڭ, مارقۇم گەرولد بەلگەر سياقتى. سول «ءبىر بىلسە بەلگەر بىلەدى» دەگەن قاناتتى ءسوزدىڭ كەيىپكەرى «قازاق داپتەرى» دەگەن كىتابىندا بىلاي دەيدى: «قازاقتىڭ ءسوز تۇرلەرى كوپ. ول جاعىنان ەشبىر ەل, ەشبىر ۇلت تالاسا المايدى».
12 ماۋسىم, 2019
جۋىردا ەلىمىزدىڭ گينەكولوگ-رەپرودۋكتولوگ ماماندارى جاساندى جولمەن ۇرىقتاندىرۋعا جۇگىنەتىن جۇپتار سانى ارتۋدا دەگەن اقپارات تاراتتى. ورتا ەسەپپەن قازاقستاندا جىل سايىن شامامەن 20 مىڭ ەرلى-زايىپتى بالاسىز بولىپ كەلەدى.
11 ماۋسىم, 2019
قازىر جەر بەتىندە ءاربىر ءتىل ءوزىنىڭ بيلىگىن ارتتىرىپ, ىقپال اۋماعىن كەڭەيتۋ ءۇشىن قيان-كەسكى سوعىس جۇرگىزىپ جاتىر. بۇل سوعىستا جەڭگەن ءتىل – قۋاتتانىپ, اسكەرى كوبەيەدى, يەلىك اۋماعى ۇلعايادى, كوكجيەگى كەڭەيەدى. جەڭىلگەن ءتىل كۇندەردىڭ كۇنىندە جەرلەنەدى.
10 ماۋسىم, 2019
اباي بالاسى ءابدىراحماندى توعىز جاسىنان باستاپ سەمەيگە ورىس مەكتەبىنە وقۋعا بەرگەنى بەلگىلى. قىس وقىپ, جاز دەمالىسقا ۇيگە كەلگەنىندە دانا اكە ۇلىنىڭ وقۋدى جاقسى وقىعانىن, ويى تولىسا باستاعانىن بايقايدى.
07 ماۋسىم, 2019
ۇلتتى ساقتايتىن – ۇلى قاسيەتتەرى. ۇلى قاسيەتىنەن جاڭىلىپ جازا باسقان ۇلت ۇتىلادى. ۇتىلۋ ءوز الدىنا جۇتىلىپ, ۇرپاق الدىندا ۇياتقا قالادى. سالعىرتتىعىنان ساباق الىپ, ەس جيعان جۇرتتار بار. كەر زاماندا ءوز ۇلتىنا شەكەسىنەن قاراپ, شىرەنىپ كۇن كەشكەندەر, كەيىنگى بۋىننىڭ الدىندا جاسىپ, جاسقانىپ شەرمەندە بولارى ءسوزسىز.
06 ماۋسىم, 2019
بابالاردىڭ ءھام بالالاردىڭ ارمانى نە؟
«...ارمانىمنىڭ ءبارىن جازار بولسام, داپتەرگە سىيماس ەدى!.. وعان ەشكىم سەنە دە قويماس. سەنسە, تەك راحمانوۆ اعاي عانا سەنەر...» بۇل «مەنىڭ اتىم قوجاداعى» باس كەيىپكەردىڭ مونولوگى ەكەنىن بىردەن تانىعان بولارسىز. قوجا ۇستازى راحمانوۆ اعايدىڭ ساباعىندا «مەنىڭ ارمانىم» دەگەن تاقىرىپتا شىعارما جازىپ وتىرىپ, ارمان-قيالىنا ەرىك بەرىپ, قوڭىراۋ سوعىلعانىن بايقاماي قالۋشى ەدى عوي.
05 ماۋسىم, 2019
«رەمەيك» دەگەنىمىز – الەمدىك مادەنيەتتە كەڭىنەن قولدانىسقا ەنە باستاعان تىڭ تەرمين. كەز كەلگەن شىعارمانى باستاپقى كۇيىندە اينا-قاتەسىز قايتالاپ ورىنداۋ ەمەس, ونى جاڭاشا تۇرلەنتىپ, جاڭعىرتىپ, زاماناۋي نۇسقادا ۇسىنۋ دەگەن ماعىنانى بىلدىرەدى.
04 ماۋسىم, 2019
حالىق اراسىنا تاراعان كەيبىر اڭگىمەلەرگە قاراعاندا ەلىمىزدىڭ باس سانيتارلىق ءدارىگەرى ج.بەكشيننىڭ «قوناققا بارعان جەردەن سارقىت الماڭىزدار, جۇقپالى اۋرۋلار تاراۋى مۇمكىن» دەگەن ەسكەرتۋى ءبىزدىڭ ءبىراز اعايىنعا ۇناماي قالعانعا ۇقسايدى. ەگەر ءححى عاسىردا پوليەتيلەن قالتاعا سالىپ ءبىر ۇيدەن ەكىنشى ۇيگە ەت, كونفەت-پەچەنە تاسىپ جۇرەمىن دەيتىندەر بولسا ءوز ەرىكتەرى, ولارعا قوي دەيىن دەپ جاتقان ءبىز جوق, قوي دەگەنىمىزبەن ءسوز تىڭدايتىن تاعى ولار جوق. سوندىقتان ءبىزدىڭ ايتپاعىمىز باسقا.
03 ماۋسىم, 2019
ءسان-سالتانات ءھام سانالى ۇرپاق
ءبىر جىل دا وتە شىقتى. سوڭعى قوڭىراۋ سوعىلىپ, ميلليونداعان وقۋشى العان بىلىمدەرىن تۇيىندەپ جاتىر. مەكتەپ تابالدىرىعىن وتكەن كۇزدە اتتاعان بالاپان بالعىن ۇرپاق ەكىنشى سىنىپقا ءوتىپ, ءوزى دە, اتا-اناسى دا ەرەكشە ءبىر سەزىم قۇشاعىندا جۇرسە, ءومىر ساپارىنا قانات قاققان تۇلەكتەردىڭ دە قۋانىشى مەن كوڭىل تولقىنى كىمدى دە بولسا تولعاندىراتىنى ءسوزسىز. بۇل ۇرپاقتار ساباقتاستىعىنىڭ ۇزىلمەي كەلە جاتقان التىن ارقاۋى دەسەك جاراسادى.
31 مامىر, 2019
ءبىز – اجەپتاۋىر ءبىلىمدى, كەمىندە ون جىل مەكتەپتە وقىعان حالقى بار مەملەكەتپىز. ءوز حالقىمىزدىڭ عاسىرلار بويى قالىپتاستىرعان مادەنيەتىنىڭ وزىق ۇلگىلەرىن ەۋروپالىق مادەنيەتتىڭ جاقسى ءتاجىريبەلەرىنە ۇيلەستىرە الساق, مادەنيەتى بىزدەن جوعارى حالىق بولماس ەدى. بىراق ءبىز سوعان سامارقاۋلىق تانىتۋدامىز.
30 مامىر, 2019
ماماندىق اۋىستىرۋ: قورقىنىش پا, مۇمكىندىك پە؟
مەكتەپ ءبىتىرىپ شىققان مىڭداعان ءتۇلەكتىڭ الدىندا سان تارام جول, ءبىر عانا ماماندىق تاڭداۋى تۇر. كىم بولادى؟ جەتىستىكتەرگە جەتكەن, ىشكى تەگەرشىگى مىقتىلاردىڭ ءوزى اينالىپ وتە المايتىن سان قيلى رۋحاني داعدارىستار تۋعاندا تاڭداعان ماماندىعى تاستاپ كەتپەي, اقىرىنا دەيىن ازىق بولۋعا جاراي ما؟ ەڭ ءۇلكەن سۇراق – وسى.
29 مامىر, 2019