پىكىرلەر
تاياۋدا پاۆلودار وبلىسىنداعى اقسۋ قالاسىنىڭ ىرگەسىندە باستالعان «التىن دۇربەلەڭى» سايابىرلاعان سىڭايلى. عايىپتان تايىپ بايىپ قالسام دەگەن ارماننىڭ جەتەگىنە ەرگەن جۇزدەگەن ادام كۇرەك-سۇيمەنمەن قارۋلانىپ, ەكسكاۆاتور سياقتى اۋىر تەحنيكالار اكەلىپ, تىپ-تىنىش جاتقان جەردىڭ استاڭ-كەستەڭىن شىعارىپ قازىپ, كۇل-توپىراقتى جۇك كولىكتەرگە تيەپ اكەتىپ, ابدەن ابىگەرگە ءتۇسىپ جاتقانىنا كۋا بولعان ەدىك. سەبەبى توپىراقتىڭ قۇرامىندا باعالى مەتالل بار-مىس.
07 مامىر, 2019
مۇسىلمان بالاسى ءۇشىن قاسيەتتى رامازان ايى تۋدى. اللاعا بويۇسىنۋشى قاۋىم بۇل ايدى «ايلاردىڭ سۇلتانى» دەپ ەرەكشە اسپەتتەسە, ۇلكەن عالىم ساحابا ابدۋللا ابباس «كۇندەردىڭ قايىرلىسى – جۇما, ايلاردىڭ قايىرلىسى – رامازان» دەگەن ەكەن.
06 مامىر, 2019
قازاق «ىنساپ سايىن بەرەكە» دەپ تەگىن ايتپايدى. وكىنىشكە قاراي, ىنساپتى جيىپ قويعان قازىرگى قوعامدا مەنمەن باي قۇدايعا دا اۋىز سالادىنىڭ كەرى قالىپتاستى. بايلىقتىڭ دا ءبىر توقتىعى, ءبىر جوقتىعى بولادى. كەيدە ورتا, كەيدە تولى دۇنيەدە دەگدارلىقتى ساقتاي ءبىلۋ دە داۋلەتتىڭ ءدامىن كەلتىرمەي مە؟! ال ونەر ساف تازالىقتى سۇيەدى.
03 مامىر, 2019
قاراشاڭىراق دەپ وتىرعانىمىز – قازاقستان. قازاقستاننىڭ ءتۇپ يەسى – قازاق حالقى. قازاق جەرىنىڭ قاسيەتىن ءبىلىپ راحمەت ايتۋدان جالىقپاي كەلە جاتقاندارعا قازاق تا ريزا. مەكەندەگەن جەرىنىڭ, ىشكەن سۋىنىڭ قادىرىن بىلگەننەن ولار دا جامان بولعان جوق.
30 ءساۋىر, 2019
Halyq birligi – basty qundylyq
Elimizde beıbit ómirdiń qalyptasýy, turaqtylyq pen ornyqty damýdyń qamtamasyz etilýi – qoǵamymyzdaǵy kelisim men tatýlyqtyń, rýhanı túsinistiktiń jemisi. Bul jetistikke memlekettik deńgeıde qolǵa alynǵan, ózindik oń yqpaly zor ıgi sharalardyń arqasynda qol jetkizilip otyr.
29 ءساۋىر, 2019
Áke kórgen jigittiń oq jonatynyn ata-balalarymyz aıtyp ketse de, qazir árbir úshinshi nekeniń sońy ajyrasýmen aıaqtalyp jatqanda, búgingi áleýmettiń ne oılaǵany bar? Jeti atasy túgili, kimnen jaratylǵanyn da bilmeıtin, jalǵyzbasty analarymyz tárbıelep otyrǵan uldardyń minez-qulqynan osy túptiń túbinde kórinetini daýsyz.
26 ءساۋىر, 2019
Sońǵy jyldary orys tilin qoldaı bermeıtinder qatary kóbeıdi. Biri ana tilimizdiń órisiniń tarylyp qalýyn osydan kórse, endi biri orys tilin mektepterde oqytýdy toqtatý kerek dep jatyr. Halyqaralyq til sanalatyn aǵylshyn tilin múıizdeýshiler de barshylyq.
25 ءساۋىر, 2019
Bar ómirin adam quqyǵy úshin kúreske arnaǵan Nelson Mandela: «Eger siz bir adammen ol túsinetin tilde sóılesseńiz, onyń oıymen bólisesiz. Al eger siz onyń tilinde sóılesseńiz, onda júregine jol tabasyz» depti. Bul ómirlik tájirıbeden alynǵan aqıqat. Biraq bul jalǵyz tilge ǵana qatysty oı emes. Onyń máni áldeqaıda tereńde jatqany ómir qaıshylyǵyn kórsetedi. Jáne mundaı jaǵdaıda ár adam jalpyǵa tán tilmen emes, naqty nátıje shyǵar izgilikti ispen júrekke jol salsa eken deıdi.
24 ءساۋىر, 2019
Qazaqta «kisilik bir basqa, kidilik bir basqa» degen sóz bar. Qazirgi qoǵamda osy eki uǵymdy jıi shatastyratyn sıaqtymyz. Kidilikti kisilik dep uǵatyndar bar. Sońynan topyraq shashatyndar «Kisi bolyp ketipti» dep jazǵyryp jatady. Iá, tilegin oryndamaǵany, ıá, jóndi qarym-qatynasqa beıil tanytpaýy, ıá, basqa da jaqtyra qoımaǵan minez-qulyqty «kisilikpen» jazǵyrý múlde durys emes sıaqty. Bul – eń áýeli kidilik. Al kisilik degenimiz joǵary adamı qasıet qoı! Aldymen kisilikke jetip alaıyq...
22 ءساۋىر, 2019
Qazirgi tańda adam balasy úshin asa zıandy nárseniń biri – alkogóldy ishimdikter. Bul pálekettiń qoǵamǵa zarary jaıly az aıtylyp jatqan joq. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń normatıvi boıynsha jan basyna shaqqanda alkogóldik ishimdikterdi 8 lıtrden kóp paıdalanatyn eldiń genofondy degradasıaǵa ushyraıdy eken. Bizdiń eldegi jaǵdaı bul mejeden áldeqashan asyp ketken.
19 ءساۋىر, 2019
Álemdik ádebıettegi eń belgili esimderdiń biri, shyǵarmalary oqyǵan bette shyrmap alatyn Gı de Mopassannyń fransýzdar men prýsıalyqtardyń arasyndaǵy soǵys shyndyǵyn sýretteıtin shaǵyn ǵana «Mademýazel Fıfı» atty ǵajap áńgimesi bar. Fransýz qalasyn basyp alǵan Prýsıa áskeri jeńisine masattanyp, toı toılap, ofıserleri ishimdikke mas bolyp, saıran salý úshin saraıǵa jeńil júristi qyzdardy shaqyrady.
18 ءساۋىر, 2019
Ulttyq qundylyq – ulttyń tiregi
Iá ulttyq qundylyq – ulttyń tiregi. Sol tirekti arqaý etetin ár urpaqtyń ómir súrgen ýaqytyna qaraı ózine júkteletin tarıhı enshisi bolady. Aǵa urpaq soǵan adal bolýy arqyly keleshek urpaqtyń ómir súrý júgin jeńildetip otyrady. Al qazaq halqynyń ulttyq qundylyqtarynyń ishindegi eń asyly – ata-anany ardaqtaý, úlkendi syılaý, kishige qurmet kórsetip, el dástúrin saqtaý. Tek bul urpaqtan- urpaqqa buzylmaı aýyssa ǵana, sol ulttyń ulttyq qundylyǵy saqtalǵany.
17 ءساۋىر, 2019
Keıingi ýaqytta qoǵamnyń kóp talqylap ketken taqyrybynyń biri – medal men marapat boldy. Buǵan deıin muǵalimderdiń medaldaryn sóz etsek, ondaı ońaı ataqqa óner adamdary da óris jaıa bastapty. Memleket laıyq dep tanyǵan merekelik meziretini mektep oqýshysynan bastap bıik-bıik minberlerge sheıin sóz etip jatyr.
16 ءساۋىر, 2019
Jastarǵa memleketshildik rýh qajet
Adam jas kezinde aldyna ǵana qarap, bolashaqpen ómir súrse, jasy kelgen kezinde kerisinshe artyna qaraı qaraılap, ótken shaqpen ómir súre bastaıdy. Munyń da sebebi túsinikti: jas adamǵa barlyq qyzyq alda turǵandaı kórinedi. Al jasy kelgen adam únemi alǵa qaraı entelep júrgeninde ómiriniń eń qyzyqty sátteriniń kóbi artta qalyp qoıǵanyn uǵyp, ótken shaqty kóbirek eske ala bastaıdy. Sodan týǵan jer, ósken ortanyń, balalyq pen jastyq shaǵynyń qadiri artady. Bala kúngi dostaryn kórse qýanyp qalady. Hal-jaǵdaıyn bilgisi kelip turady.
15 ءساۋىر, 2019
«Halyqqa qyzmet etemin degen kisige bári bir: depýtat bol, gazet shyǵar, bala oqyt», bári bir ekenin M.Dýlatuly atap aıtsa, J.Aımaýytuly: «Qazaqqa aıýdaı aqyrǵan sheneýnik tabylýy ońaı, erinbeı-jalyqpaı, baqyrmaı-shaqyrmaı is bitiretin, terisi qalyń, kónbis, tabandy qyzmetker tabylýy qıyn» depti. Al halyq jumysyn orta jolda qaldyrý, ıaǵnı «Ár urpaq ózine artylǵan júkti jeter jerine aparyp tastaǵany durys, áıtepegende bolashaq urpaǵymyzǵa asa kóp júk qaldyryp ketemiz. Keıingi urpaq ne alǵys, ne qarǵys beretin aldymyzda zor sharttar bar», ekenin Á.Bókeıhan taıǵa tańba basqandaı eskertip ketken. Osy ulaǵattardy sanamyzda saralaı alsaq, ásirese aýyl ákiminen bastap, Nur-Sultan qalasynda jaıly orynda otyrǵandar da túsinip túısinse, áttegen-aı azaıyp, bárekeldi molaıar edi.
12 ءساۋىر, 2019
Ǵylymy ozyq el – sanasy ozyq el
Bul kúnde bilseń barymtalaıtyn, bilmeseń qarymtalaıtyn ýaqyt. Bizdiń áleýet ázir barymta men qarymtadan alys, tek qarmap qalýǵa ǵana qaýqarly sıaqty. Jahannyń jeti túrli ilimdi bilýge umtylysyna zer salsańyz, bas shaıqaısyz. Qazir ǵylymnyń bas suqpaǵan salasy joq. Sebebi ǵylymsyz naryqta jolyńyzdyń bolýy da, alǵa qadam basýyńyz da, básekege qabilettilikti saqtaýyńyz da múmkin emes.
11 ءساۋىر, 2019
At qoıýda bizden asqan kim bar?!
Áriptesim Saparbaı Parmanqul Abylaı han dańǵylymen quldılaı tómen túsip, bólimshege asyǵys aıańdap kele jatady. Týra Arbatqa jetkende aldynan shyqqan bir bozbala eki qolyn birdeı umsyna usynyp «Assalaýmaleıkúm, Saparbaı aǵa!..» dep sálem bermeı me. Jyǵa tanymaı óńine úńile qaraǵanda, álgi jas jigit: «Aǵa, men Shámshi Qaldaıaqovpyn ǵoı!» depti.
10 ءساۋىر, 2019
Tárbıemen berilgen bilim – ólsheýi joq qazyna
Ataqty oıshyl Ábý Nasyr ál-Farabı «Adamǵa eń birinshi bilim emes, tárbıe kerek. Tárbıesiz berilgen bilim – adamzattyń qas jaýy, ol keleshekte onyń ómirine qaýip ákeledi» degen eken. Bul sózdiń rastyǵyn ómir tájirıbesi talaı márte dáleldegeni belgili. Balaǵa úlgili tárbıe bere alý – qoǵamnyń ózin, eldiń tiregin qalyptastyrý. Bul oraıda bizdiń ata-babalarymyz tárbıeniń orny bólek ekenin jaqsy bilgen. Sonyń ishinde balaǵa ónegeli tártip pen quqyqtyq tárbıe berý – ólsheýi joq qazyna deıdi.
09 ءساۋىر, 2019
Qaı memlekettiń de eń basty baılyǵy – adam. Qazyna, quıqaly jerdiń tósin emin-erkin jaılaǵan halqy bolmasa, qulazyǵan qý medıenge aınalyp, ózgeniń suqtana kóz alartatyn nysanyna aınalmaq.
08 ءساۋىر, 2019
Sıngapýr memleketiniń negizin salýshy Lı Kýan Iý bir sózinde «Eger bılik basyndaǵy jemqorlyqty qurtpasa, onymen kúresý esh nátıje bermeıdi» degen eken. Alaıda bılik basyndaǵy jemqorlyqty qansha jerden joıýǵa tyrysqanmen, onyń qurymaıtyndyǵy kórinip-aq tur. Ásirese, bizdiń elde sybaılas jemqorlyqpen kúres isi barynsha qatań ári úzdiksiz júrgizilip kele jatqandaı. Biraq tyıylar emes. Sondaıda «nelikten?» degen suraq týyndaıdy.
04 ءساۋىر, 2019