سوڭعى جاڭالىقتار
ساياسات • 12 جەلتوقسان, 2025
قازاقستان – يران: ىرىسقا باستايتىن ىنتىماقتاستىق
يران يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ماسۋد پەزەشكيان ەلىمىزگە رەسمي ساپارمەن كەلدى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ اقوردادا شەتەلدىك ارىپتەسىن رەسمي تۇردە قارسى الىپ, مەملەكەتتەر باسشىلارى ءبىر-بىرىنە دەلەگاتسيا مۇشەلەرىن تانىستىردى. قۇرمەت قاراۋىلىنىڭ باستىعى راپورت بەرگەن سوڭ, ەكى ەلدىڭ ءانۇراندارى ورىندالدى.
ساياسات • 12 جەلتوقسان, 2025
رۋحاني بايلانىستى نىعايتۋ – ورتاق ۇستانىم
پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى, الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارى سەزى حاتشىلىعىنىڭ باسشىسى ماۋلەن اشىمباەۆ باستاعان ءبىر توپ دەپۋتات جۇمىس ساپارىمەن ۆاتيكانعا باردى. ساپار اياسىندا دەلەگاتسيا مۇشەلەرى ريم پاپاسى XIV لەونىڭ اۋديەنتسياسىندا بولدى. سونداي-اق قازاقستاننىڭ كونفەسسياارالىق باستامالارى مەن ۆاتيكاننىڭ رۋحاني كوشباسشىلىعىنا ارنالعان حالىقارالىق دوڭگەلەك ۇستەلگە قاتىستى. كونفەرەنتسيا الاڭىندا ماۋلەن اشىمباەۆ قاسيەتتى تاقتىڭ دىنارالىق ديالوگ جونىندەگى ديكاستەرياسىنىڭ پرەفەكتى كاردينال دجوردج كۋۆاكادپەن, وزگە دە ءدىن ىستەرى ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرىمەن ەكىجاقتى كەزدەسۋلەر وتكىزدى.
ساياسات • 12 جەلتوقسان, 2025
ەۋرازيا ۇكىمەتارالىق كەڭەسىنە قاتىستى
پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ ماسكەۋدە وتكەن ەۋرازيالىق ۇكىمەتارالىق كەڭەستىڭ وتىرىسىنا قاتىستى. شاعىن جانە كەڭەيتىلگەن قۇرامدا ەۇاك قاتىسۋشىلارى ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى, ونەركاسىپ كووپەراتسياسىن دامىتۋ, سونداي-اق ەنەرگەتيكا, تسيفرلىق دامۋ, كەدەن سالالارىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىل ماسەلەلەرىن تالقىلادى.
ساياسات • 12 جەلتوقسان, 2025
ماەك-ءتى قولداۋعا بولىنگەن قاراجاتقا سالىق سالىنبايدى
ماڭعىستاۋ اتوم ەنەرگەتيكالىق كومبيناتى (ماەك) سالىقتان بوساتىلماقشى. ءماجىلىس سپيكەرى ەرلان قوشانوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن جالپى وتىرىستا دەپۋتاتتار ءتيىستى زاڭ جوباسىن ەكى وقىلىمدا قاراپ, قابىلدادى. بۇدان بولەك, جيىندا ەكى ماسەلە كەڭىنەن تالقىلاندى.
ءبىلىم • 12 جەلتوقسان, 2025
جاساندى ينتەللەكت وقۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا سەپتەسەدى
جاساندى ينتەللەكتىنى ءبىلىم سالاسىنا ەنگىزۋ – الەمدە ەڭ قىزۋ تالقىلانىپ جاتقان ماسەلەنىڭ ءبىرى. وسى ورايدا مەملەكەت باسشىسى جي-ءدى مەكتەپ كەزەڭىنەن باستاپ قولدانۋ قاجەت ەكەنىن ايتىپ, ستراتەگيالىق باعىتتى ايقىنداپ بەردى. الايدا ءبىلىم قۇرىلىمى كۇردەلى, كوپدەڭگەيلى جۇيە بولعاندىقتان, مۇنداي تەحنولوگيانى بىردەن ەنگىزۋ مۇمكىن ەمەس. وسىعان بايلانىستى وقۋ-اعارتۋ ۆيتسە-ءمينيسترى اسىلبەك احمەتجانوۆ, ءماجىلىس دەپۋتاتى اسحات ايماعامبەتوۆ, «Daryn.online» پلاتفورماسىنىڭ تەڭ قۇرىلتايشىسى اسقار ماقسات ۇلى, ءبىلىم سالاسىنىڭ ساراپشىسى, PhD ءمادينا تىنىباەۆا, «Qalan.kz» ستارتابىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى اسقار بولات, «Amansultan» تسيفرلى پلاتفورماسىنىڭ اۆتورى نۇرلان قياسوۆ پىكىر ءبىلدىردى.
ەكونوميكا • 12 جەلتوقسان, 2025
ەكونوميكا: الەۋەت پەن مۇمكىندىك
پرەزيدەنت ەكونوميكانى ارتاراپتاندىرۋعا, ينۆەستيتسيا تارتۋعا, الەۋمەتتىك قولداۋدى كۇشەيتۋگە باعىتتالعان بىرنەشە ءىرى باستاما جاريالاپ, ۇكىمەتكە ناقتى تاپسىرمالار جۇكتەدى. بىراق قۇرىلىمدار اراسىنداعى ۇيلەستىرۋدىڭ السىزدىگى, ۇزاق جىلدار بويى شەشىلمەي كەلە جاتقان بيۋروكراتيالىق توسقاۋىل, وڭىرلەردەگى اتقارۋشى بيلىك جۇمىس قارقىنىنىڭ اركەلكىلىگى رەفورمانىڭ تەز ءارى تولىق ورىندالۋىنا ايتارلىقتاي تەجەۋ.
قۇقىق • 12 جەلتوقسان, 2025
«اداسقاننىڭ ايىبى جوق, قايتىپ ءۇيىرىن تاپقان سوڭ» دەيتىن حالىقپىز. راس, قىلمىستىڭ قاي ءتۇرى دە جازاعا لايىق. الايدا جازاسىن وتەگەن ادامنىڭ قوعامعا قايتا ورالۋى, ءسىڭىسىپ كەتۋى – الدەقايدا كۇردەلى ماسەلە. وسى ورايدا سوتتالعانداردى ەڭبەككە تارتۋ مەن ولاردىڭ ومىرگە بەيىمدەلۋىنە جاعداي جاساۋ – بۇگىنگىنىڭ وزەكتى تاقىرىبى.
ەكونوميكا • 12 جەلتوقسان, 2025
گاز وڭدەۋ سالاسى قايتسە داميدى؟
كاسپي تەڭىزىنىڭ جەرگىلىكتى سەكتورىنداعى «قاشاعان» كەنىشىندە مۇنايدىڭ 9–13 ملرد باررەل (1-2 ملرد توننا) قورى بار. ماماندار تەڭىز تەرەڭىنەن «قارا التىنمەن» بىرگە ىلەسە شىعاتىن گازدىڭ مول قورىن 1 ترلن تەكشە مەترگە جەتۋى مۇمكىن ەكەنىن العا تارتادى. الايدا «كوگىلدىر وتىندى» وڭدەۋ ماسەلەسى ءالى قولعا الىنعان جوق. ال ونى كەشەۋىلدەتپەۋدىڭ ماڭىزى ايرىقشا بولىپ وتىر.
الەم • 12 جەلتوقسان, 2025
كولىك اپاتى سيرەك تىركەلەتىن ەل
دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ مالىمەتىنە سايكەس, كۇن سايىن الەمدە شامامەن 3 مىڭ ادام جول-كولىك وقيعالارىنان كوز جۇمادى. باستى سەبەپ – ساپاسىز جول ينفراقۇرىلىمى, كولىك تىزگىندەگەندەردىڭ جاۋاپسىزدىعى.
رۋحانيات • 12 جەلتوقسان, 2025
جاس قالامگەرلەر ءھام سەنىم سەرپىلىسى
سوڭعى جىلداردا مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى مەن جازۋشىلار وداعى اراسىنداعى ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتىڭ تامىرى تەرەڭدەپ, ۇلتتىڭ رۋحاني دامۋىنا سەرپىن بەرەتىن جوبالار جۇزەگە اسىرىلا باستادى. سول باستامالاردىڭ ىشىندەگى «جاڭا قازاقستاننىڭ ادەبي-تانىمدىق پانوراماسى» جوباسى ادەبيەتتەگى جاڭا ەسىمدەردىڭ تانىلۋىنا زور مۇمكىندىك تۋعىزىپ وتىر.
Digital • 12 جەلتوقسان, 2025
ويىن ارقىلى سويلەۋگە جەتەلەيتىن قوسىمشا
بالا ءتىلىنىڭ كەش شىعۋى اتا-انانى عانا ەمەس, پەداگوگ پەن لوگوپەدتى دە الاڭداتادى. «ۋاقىت وتە كەلە ءوزى سويلەپ كەتەدى» دەگەن جۇباتۋ ءسوز ءجيى ايتىلادى. بىراق كەي جاعدايدا سويلەۋدىڭ كەشەۋىلدەۋى بالانىڭ الەۋمەتتىك ورتاعا بەيىمدەلۋىنە, ەموتسيالىق كۇيىنە, ءتىپتى وقۋ داعدىلارىنىڭ قالىپتاسۋىنا كەرى اسەر ەتۋى مۇمكىن. مۇنداي ساتتە اتا-اناعا قولجەتىمدى, كۇندەلىكتى قولدانۋعا ىڭعايلى قوسىمشانىڭ ماڭىزى زور. وسى سۇرانىسقا جاۋاپ بەرۋگە باعىتتالعان وتاندىق ستارتاپتىڭ ءبىرى – اينۇر ءنۇرادىل نەگىزىن قالاعان «AR Sana» جوباسى. بۇل – 1,5 مەن 6 جاس اراسىنداعى بالالاردىڭ سويلەۋ داعدىلارىن جىلدام ءارى تابيعي تۇردە دامىتۋعا كومەكتەسەتىن, لوگوپەدتەرمەن بىرگە جاسالعان قولدانبا.
تالبەسىك • 12 جەلتوقسان, 2025
جولبارىس – سۇرلەۋىندە, قۇلان – قۇلادۇزىندە...
ەلىمىزدە رەينترودۋكتسيا باعىتىندا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىلىپ كەلەدى. انتروپوگەندىك يا بولماسا تابيعي فاكتورلاردىڭ اسەرىنەن جويىلىپ كەتكەن جان-جانۋار, اڭ-قۇس تۇرلەرىنىڭ تاريحي مەكەندەۋ ايماقتارىنداعى پوپۋلياتسيالارىن قالپىنا كەلتىرۋ باعىتىندا اۋقىمدى شارالار اتقارىلىپ جاتىر. بۇل ءىس-شارالاردىڭ نەگىزىندە ەكوجۇيەلىك بايلانىس نىعايىپ, تابيعي كەشەندەردىڭ تۇراقتىلىعى ارتادى.
ەكونوميكا • 12 جەلتوقسان, 2025
مەگاپوليستىڭ وندىرىستىك قۋاتى قارقىندى
شىمكەنت قالاسىندا وڭدەۋ ونەركاسىبىن دامىتۋ ەكونوميكانىڭ نەگىزگى باعىتتارىنىڭ بىرىنە اينالعان. سونىڭ ناتيجەسىندە وڭدەۋ ونەركاسىبىندە الىنعان ءونىم كولەمى بىلتىرعى وسىنداي كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 16,5%-عا وسكەن. كەيىنگى ءۇش جىلدا ونەركاسىپ سالاسىندا قۇنى 150 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 40 جوبا ىسكە قوسىلىپ, 2,5 مىڭنان استام جۇمىس ورنى اشىلعان.
قوعام • 12 جەلتوقسان, 2025
30 مىڭنان اسا جۇمىس ورنى قۇرىلادى
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىنداعى ۇكىمەتتىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى – ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ جانە قايتا وڭدەۋدى دامىتۋ. نەگىزگى ماقسات – تەك شيكىزات ەكسپورتىنا باعدارلانۋدان اۋلاق بولىپ, قوسىمشا قۇندى, تۇراقتى جۇمىس ورىندارىن, تۇراقتى ەكسپورتتىق الەۋەتتى قامتاماسىز ەتەتىن جاڭا وندىرىستەردى قۇرۋ.
سۇحبات • 12 جەلتوقسان, 2025
مارات ءازىلحانوۆ: اسسامبلەيا بىرەگەي قوعامدىق ينستيتۋتقا اينالدى
– مارات الماس ۇلى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ 30 جىلدىعى ەل ومىرىندەگى ماڭىزدى كەزەڭ بولدى. وسى مەرەيتويدىڭ باستى ءمانى نەدە دەپ ويلايسىز؟
ساياسات • 12 جەلتوقسان, 2025
پەداگوگ دايارلاۋ ءىسى بايىپتالدى
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆانىڭ توراعالىعىمەن ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى ءۇشىن كادرلار دايارلاۋ ماسەلەسىنە ارنالعان كەڭەس ءوتتى.
تۇلعا • 12 جەلتوقسان, 2025
ايتماتوۆ الەمى تۋرالى بىرەر ءسوز
12 جەلتوقسان – قىرعىز تاريحىنىڭ جاڭا ءداۋىرى باستالعان كۇن. ۇلان-عايىر اقىل يەسى ايتماتوۆ ۋاقىتقا, شەكسىزدىككە, ءوز داۋىرىنە سىيمايتىن ەرەكشە ويلاۋ فورماسىمەن ءومىر ەسىگىن اشتى. قالامگەردىڭ تۋىندىلارى ۇرپاقتان ۇرپاققا جالعاسقان اقيقات پەن اردىڭ ۇلى كەرۋەنى ىسپەتتى. ونىڭ ءسوزىنىڭ, ويىنىڭ جولى ماڭگىلىك.
جانۋارلار • 12 جەلتوقسان, 2025
رەسەي باق-تارىندا ءنوۆوسىبىر وبلىسىنىڭ ەلىمىزبەن شەكتەسەتىن جەرىندە جۇزدەگەن ەلىكتىڭ قىرىلعانى تۋرالى اقپارات تارادى. ءتۇز تاعىلارى كولدەردە قاتقان جالتىر مۇزدان تايعاناقتاپ, بەرى وتە الماي تۇرىپ قالعان.
ەكونوميكا • 12 جەلتوقسان, 2025
اۋىزسۋ جەتكىزۋدىڭ ىلكىمدى جوبالارى
ماڭعىستاۋ وڭىرىندە اۋىزسۋ ماسەلەسىن شەشۋگە قاتىستى ءتۇرلى جوبا قاۋىرت قولعا الىنىپ, جۇيەلى اتقارىلىپ جاتىر. جەراستى سۋلارىن پايدالانۋ, اششى سۋدى تۇشىتۋ, سۋ تۇشىتاتىن زاۋىتتار سالۋ – وسى باعىتتاعى جۇمىستاردىڭ ناتيجەسى.
شارۋاشىلىق • 12 جەلتوقسان, 2025
بالىق شارۋاشىلىعىنىڭ ءباسى قانداي؟
كەيىنگى جىلدارى ەلىمىزدە بالىق شارۋاشىلىعى ناقتى قۇرىلىمدىق وزگەرىستەر كەزەڭىنە ەندى. بۇرىن تەك تابيعي بالىق شارۋاشىلىعىنا سۇيەنگەن نارىق قازىر بىرتىندەپ اكۆاوسىرۋگە اۋىسىپ, وڭدەۋ قۋاتىن كۇشەيتە باستاعان.
قوعام • 12 جەلتوقسان, 2025
پروباتسيا قىزمەتى ەسەبىندە تۇرعاندار نازاردان تىس قالمايدى
استاناداعى ە.راحماديەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق فيلارمونيا عيماراتىندا پروباتسيا قىزمەتى ەسەبىندە تۇرعان ادامدارعا ارنالعان الەۋمەتتىك اكتسيا ءوتتى. استانا قالاسى پروكۋراتۋراسى, قالا اكىمدىگى, قىلمىستىق-اتقارۋ جۇيەسى دەپارتامەنتى ۇيىمداستىرعان ءىس-شاراعا 200-گە جۋىق ادام قاتىستى.
قوعام • 12 جەلتوقسان, 2025
«قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ قورىتىندى جيىنى
ەلوردادا حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ جىلدىق قورىتىندى قۇرىلتايى ءوتىپ, باسشىسى راۋان كەنجەحان ۇلى وسى جىلعا ارنالعان ءىس-قيمىل جوسپارى اياسىندا اتقارىلعان جۇمىستاردى باياندادى. قۇرىلتايعا پرەزيدەنت كومەكشىسى – ءباسپاسوز حاتشىسى رۋسلان جەلدىباي, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ وكىلدەرى, حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ قۇرىلتايشىلارى, ورتالىق كەڭەس مۇشەلەرى, قور دەمەۋشىلەرى, وڭىرلىك فيليال توراعالارى مەن دەلەگاتتار قاتىستى.
عالام عاجاپتارى • 12 جەلتوقسان, 2025
مۇعالىمدەر 4 كۇن جۇمىس ىستەيدى
شوتلانديا مۇعالىمدەرگە ءتورت كۇندىك جۇمىس اپتاسىن سىناقتان وتكىزبەك. بۇل – جاي ەكسپەريمەنت ەمەس, ۇستازداردىڭ جۇكتەمەسىن ازايتىپ, ماماندىقتىڭ بەدەلىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان قادام.
ادەبيەت • 12 جەلتوقسان, 2025
ادەبي مەرەيتويلار اياسىندا زەردەلى ەڭبەكتەر جازىلىپ, وقىرمانمەن قاۋىشىپ جاتادى. وسى ورايدا بيىلعى حاكىم ابايدىڭ 180 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا جارىق كورگەن جازۋشى بولات جۇنىسبەكوۆتىڭ «كۇنگە اسىعۋ. اباي – زاماناي سىرى» رومان-نوۆەللاسىن اتاپ وتە الامىز.
عالام عاجاپتارى • 12 جەلتوقسان, 2025
قىتاي الەمدەگى العاشقى اتوممەن جۇرەتىن كونتەينەر تاسىمالداۋشى كەمە جاساۋدى جوسپارلاپ وتىر. بالاما ەنەرگيا كوزدەرىنە كوشۋ وزەكتى بولىپ تۇرعان شاقتا, تسزياننان كەمە جاساۋ زاۋىتى يادرو ەنەرگياسىن پايدالاناتىن جاڭا ونىمدەرىنىڭ ۇلگىسىن تانىستىردى.
قوعام • 12 جەلتوقسان, 2025
مارحابات ماقامدارى – تاشكەنت تورىندە
قازاق ادەبيەتىنە وزىندىك ورنەگىمەن, ءمانىستى ماقامىمەن سونى سوقپاق قالدىرعان كلاسسيك جازۋشى, كوركەمسوزدىڭ كوشباسشىسى مارحابات بايعۇتتىڭ تۋعانىنا 80 جىل تولۋىنا وراي بيىل ايتۋلى ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىلدى. جىل بويى وتكەن جاقسى باستاما كۇنى كەشە تاشكەنتتە دە جالعاسىن تاپتى. وزبەكستان جازۋشىلار وداعىندا «تۇركى الەمىنە قىزمەتى ءۇشىن» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى اتانعان ساڭلاق قالامگەردىڭ وزبەك تىلىندە جارىق كورگەن «كيم وشدي ساۆدوسي» اتتى جاڭا جيناعىنىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى ءوتتى.
تەاتر • 12 جەلتوقسان, 2025
ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى ستۋدەنتتەرىنىڭ «شاڭىراق» تەاترى «حالىق تەاترى» مارتەبەسىن الدى.
تالبەسىك • 12 جەلتوقسان, 2025
اتىراۋ وبلىسىنداعى «اقجايىق» مەملەكەتتىك تابيعي رەزەرۆاتىندا قۇس پەن اڭنىڭ, وسىمدىكتىڭ, سۇتقورەكتىلەردىڭ ءتۇر-ءتۇرى بار. ال جاقىندا وسىنداعى درون كامەراسىنا سيرەك كەزدەسەتىن ءارى سىرت كوزگە كوپ كورىنبەيتىن جابايى مىسىقتىڭ ءبىرى ءتۇستى. بۇل – ءمالىن (قامىس مىسىعى).
جادىگەر • 12 جەلتوقسان, 2025
تاسمولا شەبەرلەرى جاساعان قانجار
ەرتىس بويىنداعى مۋزەيلەردە قازاق جەرىن مەكەن ەتكەن ەجەلگى تايپالاردىڭ تۇرمىسى مەن سوعىس ونەرىنە قاتىستى كونە جادىگەرلەر بارشىلىق. سونىڭ ءبىرى – تاسمولا مادەنيەتىنە قاتىستى قارۋ-جاراق تۇرلەرى.
ساياسات • 12 جەلتوقسان, 2025
«ابايعا قۇرمەت» ەڭسەلى عيماراتتارمەن ەرەكشەلەنەدى
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى قانات بوزىمباەۆ «ابايعا قۇرمەت» رەسپۋبليكالىق اكتسياسىن وتكىزۋ بويىنشا كەڭەس وتكىزدى. ول مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن ىسكە قوسىلدى ءارى اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 180 جىلدىعىنا ورايلاستىرىلدى.
