جادىگەر • 12 جەلتوقسان, 2025

تاسمولا شەبەرلەرى جاساعان قانجار

10 رەت
كورسەتىلدى
1 مين
وقۋ ءۇشىن

ەرتىس بويىنداعى مۋزەيلەردە قازاق جەرىن مەكەن ەتكەن ەجەلگى تايپالاردىڭ تۇرمىسى مەن سوعىس ونەرىنە قاتىستى كونە جادىگەرلەر بارشىلىق. سونىڭ ءبىرى – تاسمولا مادەنيەتىنە قاتىستى قارۋ-جاراق تۇرلەرى.

تاسمولا شەبەرلەرى جاساعان قانجار

سۋرەتتى تۇسىرگەن ەسەنجول يسابەك.

ءبىزدىڭ زامانىمىزعا دەيىنگى VIII عاسىر­دىڭ اياعى – VII عاسىردىڭ باسىندا ۇلى دا­لانىڭ تاريحىندا جاڭا كەزەڭ – ەرتە تەمىر عاسىرى باستالعانى بەلگىلى. بۇل ءداۋىردى عى­لىمدا «تاسمولا ما­دەنيەتى» دەپ اتايدى. اتاۋى دا تاسمولا شات­قالىنداعى ەرەكشە جەرلەۋ ورىندارىمەن بايلانىستى. ءدال وسى مادەنيەت ەرتىس-بايان وڭىرىندەگى ەجەلگى تاي­پالاردىڭ تۇرمىسىن, دۇ­نيەتانى­مىن, سوعىس جانە شارۋا­شى­لىق داستۇرلەرىن سيپاتتايدى.

پوتانين اتىنداعى تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيى قورىن­داعى قانجار سول كەزەڭ­نىڭ تەحنولوگيالىق مۇم­كىندىگىن ايقىن كور­سەتەدى. تولىقتاي تەمىردەن سوعىلعان قارۋدىڭ ۇزىن, جىڭىشكەرە تۇسكەن ءجۇزى مەن قوس جاققا سوزىلعان قاندىراسى ونى تىكەلەي سوعىس نە اڭشىلىق ماقساتىندا پايدالانعانىن دالەلدەيدى. سابىنداعى قوس سپيرال تۇرىندەگى ساندىك ورام – تاسمولا شەبەرلەرىنە ءتان كوركەمدىك شەشىمدەردىڭ ءبىرى. ۋاقىت توزدىرعانىمەن, جا­دىگەر ءوز ءداۋىرىنىڭ ەستەتي­كالىق تالعامىن ايقىن سەزدىرەدى.

«تاسمولا مادەنيەتى – ءبىز­­دىڭ ءوڭىرىمىزدىڭ ەڭ ما­ڭىزدى ارحەولوگيالىق كەزەڭ­دەرىنىڭ ءبىرى. اسىرەسە تەمىر بۇيىمدار, سونىڭ ىشىندە وسىنداي قانجارلار, ەجەلگى تايپالاردىڭ اسكەري قۋاتى مەن شەبەرلىك دەڭگەيىن كورسەتەدى. بۇل جادىگەر كەلۋ­شىلەردى قىزىق­­تىرىپ, ولاردى سول زامان­نىڭ اتموسفەراسىنا جەتەلەيدى», – دەيدى مۋزەي قىزمەتكەرلەرى.

پاۆلودار وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار