جيىنعا ارمەنيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى نيكول پاشينيان, بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى الەكساندر تۋرچين, قىرعىز رەسپۋبليكاسى مينيسترلەر كابينەتىنىڭ توراعاسى – پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى ادىلبەك كاسىماليەۆ, رەسەي فەدەراتسياسى ۇكىمەتىنىڭ توراعاسى ميحايل ميشۋستين, وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ابدۋللا اريپوۆ, بەينەكونفەرەنتسيا ارقىلى كۋبا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى مانۋەل ماررەرو كرۋس, سونداي-اق ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا القاسىنىڭ توراعاسى باقىتجان ساعىنتاەۆ قاتىستى.
دەلەگاتسيا باسشىلارى بيىلعى بىرلەسكەن ءىس-شارالار مەن 2026 جىلعا ارنالعان ەاەو شەڭبەرىندەگى ينتەگراتسيا مەن ارىپتەستىكتىڭ باسىم باعىتتارى تۋرالى پىكىر الماستى. مۇناي-گاز سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق, كەدەندىك باقىلاۋ تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋ, ەلەكتروندى ساۋدا, تاۋارلاردى تاڭبالاۋ جۇيەسىن دامىتۋ سىندى وزەكتى ماسەلەلەر تالقىلاندى.
پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ ءوز سوزىندە ەكونوميكانىڭ نەگىزگى سالالارىندا وڭ سەرپىندى قامتاماسىز ەتكەن ىنتىماقتاستىقتىڭ ءىس-جۇزىندەگى ناتيجەلەرىن اتاپ ءوتتى.
«مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ ەاەو تۋرالى شارتتى جان-جاقتى ورىنداپ, ءۇشىنشى ەلدەرمەن سىرتقى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. جالپى, ەاەو ۇيىمى جۇمىس ىستەي باستاعان ۋاقىتتان بەرى قازاقستاننىڭ مۇشە مەملەكەتتەرمەن ءوزارا ساۋدا كولەمى 90%-عا ءوستى. ءبىز ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا, كەدەرگىلەردى جويۋعا جانە ءوزارا ساۋدانى دامىتۋعا باعىتتالعان بىرلەسكەن جۇمىستى كۇشەيتە ءتۇسۋىمىز قاجەت», دەدى و.بەكتەنوۆ.
ەاەو ەلدەرى بيىل ينتەگراتسيانى نىعايتىپ, مەملەكەتتەردىڭ ورنىقتى ەكونوميكالىق ءوسىمىن قامتاماسىز ەتۋگە ىقپال ەتەتىن بىرقاتار قۇجاتتاردى قابىلدادى. «IV ۇلكەن» حاتتاماعا قول قويۋ بازالىق شارتتى جەتىلدىرۋگە جانە ەاەو ينستيتۋتتارىنىڭ قىزمەتىن ودان ءارى دامىتۋعا باعىتتالعان. سىرتقى ەكونوميكالىق بايلانىستاردىڭ كەڭەيۋىنە ءباا, موڭعوليا جانە يندونەزيامەن حالىقارالىق كەلىسىمدەر جاساسۋ ىقپال ەتپەك.
وتىرىسقا قاتىسۋشىلار مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدى تسيفرلاندىرۋ سالاسىنداعى بىرلەسكەن جۇمىسقا باسا نازار اۋداردى. حالىقارالىق زەرتتەۋلەر دەرەكتەرىندە قازاقستاننىڭ ۇلتتىق مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ جۇيەسى قولجەتىمدىلىك پەن اشىقتىق دەڭگەيى بويىنشا الدىڭعى قاتاردا. مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدىڭ جوسپارلاۋدان باستاپ تولەم جاساۋعا دەيىنگى بارلىق تسيكلى تەك ەلەكتروندىق فورماتتا جۇزەگە اسىرىلادى. كونكۋرستار كوميسسيانىڭ قاتىسۋىنسىز رەيتينگتىك-بالدىق جۇيەمەن سارالانىپ, جەڭىمپاز اۆتوماتتى تۇردە انىقتالادى, بۇل سۋبەكتيۆتىلىككە جول بەرمەيدى. وسى شارالاردىڭ ناتيجەسىندە جىل باسىنان بەرى قازاقستان بيۋدجەتىنىڭ قاراجاتىن ۇنەمدەۋ شامامەن 1,5 ملرد اقش دوللارىنا (766 ملرد تەڭگەدەن استام) جەتتى. كەڭەستە ولجاس اباي ۇلى وزىق IT-شەشىمدەردىڭ دامۋىن نىعايتىپ, تسيفرلىق قۇرالداردىڭ ارتىقشىلىقتارىن تولىق پايدالانۋ مۇمكىندىگىن ەسكەرە وتىرىپ, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ سالاسىنداعى ەاەو-نىڭ كەلىسىمشارتتىق بازاسىنىڭ جەكەلەگەن نورمالارىن كۇشەيتۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.
بىرلەسكەن بيزنەس-باستامالاردى قولداۋدىڭ ءتيىمدى قۇرالى – ونەركاسىپتىك كووپەراتسيانى قارجىلاندىرۋدىڭ قولدانىستاعى تەتىگى. بيىل ەاەو بيۋدجەتى ەسەبىنەن 5 جوبا, ونىڭ ىشىندە ماشينا جاساۋ جانە تەمىرجول ونەركاسىبى سالاسىنداعى وتاندىق بيزنەستىڭ قاتىسۋىمەن 3 جوبا ماقۇلداندى.
ەاەو ەلدەرى بيزنەس وكىلدەرىنىڭ قىزىعۋشىلىعى ارتىپ كەلە جاتقانىن ەسكەرە وتىرىپ, قازاقستاندىق تاراپ زاماناۋي تسيفرلىق شەشىمدەر مەن جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن پايدالاناتىن كاسىپورىندارعا باسىم تارتىپپەن سۋبسيديالار بەرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. بۇل جوعارى تەحنولوگيالىق وندىرىستەر مەن يننوۆاتسيالىق باعىتتاردىڭ دامۋىنا قوسىمشا سەرپىن بەرەدى. سونىمەن قاتار جۇمىس ىستەپ تۇرعان كاسىپورىنداردىڭ قۋاتتىلىعىن ارتتىرۋعا, جاڭا كاسىپورىندار اشۋعا, جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا جانە مەملەكەتتەر ەكونوميكالارىنىڭ وسۋىنە ىقپال ەتەدى.
كەڭەستە ارتىق نورمالاردىڭ پايدا بولۋىن بولدىرماۋعا, رەتتەۋدىڭ بولجامدىلىعى مەن اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە باسا نازار اۋدارىپ, بيزنەستى جۇرگىزۋ ءۇشىن جاعدايلاردى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. ەۋرازيالىق ۇكىمەتارالىق كەڭەس وتىرىسىنىڭ قورىتىندىسىندا بىرقاتار قۇجاتقا قول قويىلدى.
